Rocket Lab lập kỷ lục phóng vệ tinh quân sự và xu hướng drone cáp quang tại Lebanon

Tuệ Nhân25/06/2026 05:45

Sứ mệnh VICTUS HAZE của Rocket Lab thiết lập cột mốc mới về tốc độ phản ứng không gian, trong khi drone FPV cáp quang và radar Giraffe đang thay đổi cục diện tại các điểm nóng.

Lĩnh vực công nghệ quân sự thế giới vừa ghi nhận những bước tiến đáng kể trong khả năng phản ứng nhanh trên không gian và sự thay đổi phương thức tác chiến bằng thiết bị bay không người lái (UAV). Đáng chú ý nhất là kỷ lục phóng vệ tinh quân sự của Rocket Lab và sự xuất hiện của các dòng drone điều khiển bằng cáp quang có khả năng miễn nhiễm với tác chiến điện tử.

Rocket Lab và kỷ lục phóng vệ tinh quân sự nhanh nhất thế giới

Rocket Lab, tập đoàn hàng không vũ trụ tư nhân của Mỹ, đã thiết lập một tiêu chuẩn mới cho lĩnh vực không gian phản ứng nhanh. Trong sứ mệnh VICTUS HAZE thực hiện cho Lực lượng Không gian Mỹ, công ty này đã phóng thành công vệ tinh chỉ sau gần 17 giờ kể từ khi nhận lệnh chính thức. Thành tích này phá sâu kỷ lục trước đó hơn 10 giờ đồng hồ.

Tên lửa Electron của Rocket Lab trong sứ mệnh VICTUS HAZE
Sứ mệnh VICTUS HAZE sử dụng tên lửa Electron để đưa tàu vũ trụ Pioneer của Rocket Lab lên quỹ đạo. Ảnh: Rocket Lab

Sứ mệnh sử dụng tên lửa Electron để đưa tàu vũ trụ Pioneer lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Sau khi nhận thông báo, đội ngũ kỹ thuật chỉ mất 4 giờ để hoàn tất quỹ đạo bay và cập nhật phần mềm điều khiển. Toàn bộ quá trình từ lúc chuẩn bị đến khi tàu vào trạng thái sẵn sàng hoạt động diễn ra trong chưa đầy 37 giờ, vượt xa yêu cầu 72 giờ của chương trình quân sự đề ra.

Vệ tinh Pioneer sau đó thực hiện các thao tác Tiếp cận và Hoạt động Cận kề (RPO). Đây là kỹ thuật mô phỏng việc áp sát và giám sát các vật thể lạ hoặc không hợp tác trên không gian. Khả năng này cho phép quân đội Mỹ phản ứng tức thời trước các mối đe dọa trên quỹ đạo, cung cấp dữ liệu về hành vi và hướng di chuyển của mục tiêu trong thời gian thực.

Chiến lược tích hợp theo chiều dọc

Theo ông Peter Beck, Tổng giám đốc Rocket Lab, tốc độ triển khai kỷ lục này đến từ mô hình sản xuất tích hợp theo chiều dọc. Công ty tự phát triển phần lớn phần cứng và phần mềm cho tàu Pioneer thay vì phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài. Điều này giúp tối ưu hóa quy trình phối hợp và rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị trong các tình huống khẩn cấp.

Drone FPV cáp quang: Thách thức mới cho hệ thống tác chiến điện tử

Tại khu vực miền nam Lebanon, lực lượng Hezbollah đã bắt đầu triển khai các dòng drone FPV (góc nhìn thứ nhất) điều khiển bằng cáp quang. Công nghệ này vốn đã xuất hiện tại chiến trường Ukraine và nay đang gây ra những khó khăn nhất định cho lực lượng phòng thủ của Israel.

Drone FPV điều khiển bằng cáp quang được sử dụng trong thực chiến
Drone FPV điều khiển bằng cáp quang của Ukraine. Ảnh: AFP

Điểm khác biệt cốt lõi của loại drone này là kết nối trực tiếp với người điều khiển thông qua một cuộn cáp quang siêu mảnh. Cơ chế này giúp thiết bị hoàn toàn miễn nhiễm với các biện pháp gây nhiễu sóng vô tuyến hoặc tác chiến điện tử (EW) thông thường. Với chi phí ước tính chỉ từ 300 đến 400 USD, các thiết bị này có thể được chế tạo bằng công nghệ in 3D và linh kiện điện tử dân dụng.

Việc sử dụng dây dẫn cho phép người điều khiển duy trì hình ảnh sắc nét đến tận giây cuối cùng trước khi va chạm, tăng độ chính xác cho các đòn tấn công. Hiện tại, các biện pháp đối phó như lưới chắn hay cảm biến âm thanh vẫn đang được nghiên cứu nhưng hiệu quả triệt để vẫn còn là một thách thức lớn đối với các quân đội hiện đại.

Radar Giraffe: "Mắt thần" bảo vệ bầu trời Ukraine

Trong nỗ lực gia cố mạng lưới phòng không, Ukraine đang vận dụng hiệu quả hệ thống radar Giraffe do tập đoàn Saab (Thụy Điển) chế tạo. Đây là khí tài đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các mối đe dọa tầm thấp và tầm trung.

Hệ thống radar Giraffe trên xe quân sự cơ động
Hệ thống radar Giraffe của Thụy Điển do tập đoàn Saab chế tạo. Ảnh: Saab

Hệ thống radar này có khả năng theo dõi mục tiêu ở khoảng cách 100 km và độ cao lên tới 20 km. Giraffe có thể nhận diện đa dạng các loại mục tiêu từ máy bay, tên lửa hành trình cho đến các dòng drone cỡ nhỏ và đạn pháo. Đặc tính nổi bật nhất của Giraffe là tính cơ động cao; hệ thống có thể nhanh chóng triển khai và thu hồi trên các phương tiện vận tải, giúp giảm thiểu rủi ro bị đối phương tập kích phản công.

Bên cạnh đó, radar Giraffe còn đóng vai trò là trung tâm kết nối, chia sẻ dữ liệu với các tổ hợp tên lửa phòng không khác để tạo thành một mạng lưới bảo vệ thống nhất, giúp rút ngắn thời gian phản ứng trước các đợt tập kích quy mô lớn.

Các diễn biến kỹ thuật quân sự đáng chú ý khác

Ngoài các sự kiện trọng tâm trên, bản tin vũ khí thế giới còn ghi nhận một số chuyển động quan trọng về công nghệ tên lửa và UAV từ các cường quốc quân sự:

  • Trung Quốc hé lộ hình ảnh về tên lửa không đối không PL-16, được cho là vũ khí chuyên dụng để đánh chặn các máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không của đối phương.
  • Nga tiếp tục nâng cấp các dòng UAV cảm tử, tăng cường khả năng kháng nhiễu và tầm hoạt động, tạo ra áp lực lớn cho các hệ thống drone đánh chặn của Ukraine.
  • Israel triển khai các loại vũ khí chính xác cao nhằm vào hạ tầng đối phương với mục tiêu vô hiệu hóa khả năng tác chiến mà không gây ra thương vong lớn cho dân thường.
Tên lửa không đối không PL-16 của Trung Quốc
Mẫu UAV nâng cấp của Nga trên chiến trường
Vũ khí công nghệ cao của Israel trong các nhiệm vụ đặc biệt

Sự kết hợp giữa công nghệ không gian phản ứng nhanh và các phương tiện chiến đấu không người lái giá rẻ đang định hình lại tư duy chiến thuật trên chiến trường hiện đại, nơi tốc độ và khả năng thích ứng với tác chiến điện tử trở thành yếu tố sống còn.

Tuệ Nhân