Kết nối đồng bộ từ vùng nguyên liệu mắc ca
Qua kết nối đồng bộ từ vùng nguyên liệu đến khu vực chế biến và mạng lưới phân phối, các đơn vị chủ trì chuỗi liên kết trong tỉnh Lâm Đồng không chỉ gia tăng giá trị cho cây mắc ca mà còn hướng đến mục tiêu xây dựng ngành hàng quy mô lớn.
Thực hành 3 chuẩn
Sau hơn 10 năm đứng chân trên địa bàn xã Quảng Lập, doanh nghiệp của anh Nguyễn Hoàng Anh đã xây dựng hệ thống mắt xích nối dài từ khu vườn sản xuất mắc ca đến sản phẩm thương mại tiếp cận trực tiếp với khách hàng. Chuỗi liên kết ở đây được khởi tạo từ lúc từng khu vườn mắc ca bắt đầu giai đoạn kiến thiết, xuống cây giống trồng, thâm canh đến năm thứ 6 trở đi mới vào thời kỳ thu hoạch kinh doanh. Trong đó phát sinh rất nhiều khó khăn, thử thách giữa người chủ trì và nông hộ liên kết, đòi hỏi phải đồng thuận về tư duy kinh tế, đồng bộ các giải pháp kỹ thuật mới hóa giải để vượt qua. “Phải mất thời gian 6 - 7 năm sau, chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp và nông hộ mới thống nhất được tiếng nói chung, thực hành đồng bộ sản xuất và tiêu thụ mắc ca theo 3 chuẩn gồm: bộ giống chuẩn, kỹ thuật chuẩn, chất lượng chuẩn. Từ đó đến nay, hệ thống mắt xích được kết nối, vận hành khá thông suốt từ vùng nguyên liệu đến thị trường nội tiêu và xuất khẩu...”, anh Nguyễn Hoàng Anh chia sẻ. Theo đó đến nay, doanh nghiệp đã ổn định vùng nguyên liệu liên kết 200 ha khu vực trung tâm tỉnh Lâm Đồng, năng suất trung bình 5 - 6 tấn hạt tươi/ha/năm.
Quy hoạch, định hướng cụ thể
Thống kê toàn tỉnh, hiện có gần 50 cơ sở chế biến hạt mắc ca với tổng công suất khoảng 7.532 tấn hạt/năm. Cụ thể có khoảng 11 cơ sở với công suất chế biến 5.580 tấn/năm theo chứng nhận HACCP, ISO 22.000, Halal. Ngoài ra một số doanh nghiệp còn chế biến các sản phẩm bánh, chocolate mắc ca, trái khô sấy nứt, nhân hạt sấy khô, tinh dầu, bột mắc ca bước đầu thâm nhập thị trường.
Ông Trần Quang Duy - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng đánh giá: “Hoạt động sản xuất mắc ca trên địa bàn tỉnh khá thuận lợi nhờ quy hoạch, định hướng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ngay từ khi bắt đầu phát triển. Qua lồng ghép các chương trình, đề án, nông dân được hỗ trợ cây giống chất lượng cao, tập huấn chuyển giao kỹ thuật sản xuất. Đồng thời triển khai gần 10 chuỗi liên kết 1.057 hộ sản xuất, tiêu thụ trên diện tích 1.065 ha mắc ca, sản lượng hằng năm 1.125 tấn…”.
Ông Nguyễn Chí Linh - Phó Chi cục trưởng Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường tỉnh cho biết thêm: “Toàn tỉnh đã và đang vận hành hệ thống chuỗi giá trị mắc ca với tổng diện tích khoảng 16.000 ha. Trong đó vai trò Nhà nước tạo cơ chế, chính sách, quy hoạch vùng trồng, hỗ trợ xúc tiến thương mại; nhà khoa học cung cấp giống và quy trình kỹ thuật; người sản xuất đóng vai trò trung tâm trong khâu trồng và chăm sóc; hợp tác xã làm cầu nối, tham gia liên kết sản xuất, cung ứng vật tư và hỗ trợ kỹ thuật; doanh nghiệp thu mua, sơ chế, chế biến và tiêu thụ. Kết quả mô hình kết nối chuỗi sản xuất mắc ca mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn 32,1% so với mô hình thông thường”.
Mục tiêu đến năm 2030, toàn tỉnh tiếp tục xây dựng các sản phẩm OCOP gắn với chỉ dẫn địa lý của địa phương mang nhãn hiệu chứng nhận “Mắc ca Lâm Đồng”. Đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, tham gia hội chợ triển lãm quốc tế và mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Phấn đấu trồng mới mắc ca 1.020 ha xen canh trong vườn cây cà phê, hồ tiêu, các loại cây lâu năm khác; 2.665 ha nông lâm kết hợp.