Hà Nội đề xuất làm chủ quản 2 tuyến đường sắt quốc gia vốn 40.000 tỷ đồng
TP. Hà Nội kiến nghị làm cơ quan chủ quản tuyến đường sắt Phú Xuyên - Ngọc Hồi và vành đai phía Đông nhằm đẩy nhanh tiến độ, mục tiêu về đích vào năm 2028.
TP. Hà Nội vừa đề xuất đảm nhận vai trò cơ quan chủ quản đầu tư hai dự án đường sắt quốc gia trọng điểm trên địa bàn với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 40.000 tỷ đồng. Đây là bước đi chiến lược nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đồng thời tận dụng các cơ chế đặc thù để sớm hoàn thiện mạng lưới giao thông đường sắt Thủ đô.
Chi tiết hai tuyến đường sắt đề xuất bàn giao cho Hà Nội
Theo báo cáo tại cuộc họp ngày 25/6 do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì, hai dự án được đề xuất giao cho TP. Hà Nội làm cơ quan chủ quản bao gồm:
- Tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi: Đoạn tuyến quan trọng kết nối khu vực phía Nam với hệ thống giao thông trung tâm TP. Hà Nội.
- Tuyến đường sắt vành đai phía Đông: Kết nối TP. Hà Nội với tỉnh Hưng Yên, đóng vai trò giảm tải cho các trục giao thông hướng tâm và tăng cường liên kết vùng.
Tổng mức đầu tư cho hai dự án này ước tính khoảng 40.000 tỷ đồng. Việc chuyển đổi cơ quan chủ quản từ Bộ Giao thông Vận tải sang UBND TP. Hà Nội được đánh giá là phù hợp với các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển giao thông vận tải đường sắt và xây dựng Thủ đô trong giai đoạn mới.
Cơ sở pháp lý và cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 258
Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhận định, các dự án đường sắt dự kiến giao cho TP. Hà Nội thực hiện đều mang tính cấp bách và quy mô lớn. Về mặt pháp lý, những dự án này hoàn toàn có thể áp dụng Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù đối với các dự án quan trọng trên địa bàn Thủ đô.
Việc giao địa phương làm cơ quan chủ quản không bị giới hạn bởi Luật Đầu tư công. Thực tế cho thấy, nhiều dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn đã được Thủ tướng Chính phủ giao cho các tỉnh, thành phố thực hiện thành công. Cơ chế này giúp TP. Hà Nội chủ động hơn trong việc huy động nguồn lực, thực hiện giải phóng mặt bằng và bảo đảm tính đồng bộ với các quy hoạch đô thị đang triển khai.
Mục tiêu rút ngắn tiến độ và di dời đường sắt khỏi nội đô
Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn nhấn mạnh, nếu triển khai theo quy trình đầu tư công thông thường, thời gian chuẩn bị và thực hiện các dự án này có thể kéo dài từ 4 đến 5 năm. Tuy nhiên, nếu được giao làm chủ quản và áp dụng cơ chế đặc thù, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ trong giai đoạn 2027-2028.
Đây được xem là điều kiện tiên quyết để thực hiện lộ trình di dời tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu ra khỏi khu vực nội đô, cụ thể là đoạn từ ga Ngọc Hồi qua ga Hà Nội đến ga Gia Lâm, TP. Hà Nội. Việc di dời không chỉ giúp giảm ùn tắc giao thông mà còn tạo không gian để cải tạo, mở rộng Quốc lộ 1A và triển khai các dự án hạ tầng kỹ thuật, không gian đô thị hiện đại hơn.
Hoàn thiện khung pháp lý để triển khai lâu dài
Tại cuộc họp, đại diện các Bộ Tài chính, Tư pháp và các Ủy ban của Quốc hội đều thống nhất chủ trương phân cấp cho TP. Hà Nội. Tuy nhiên, các đại biểu cũng lưu ý cần sớm hoàn thiện cơ sở pháp lý, đặc biệt là xử lý các vướng mắc trong Luật Đường sắt hiện hành trước khi áp dụng cơ chế từ Nghị quyết 258/2025/QH15.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chỉ đạo Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND TP. Hà Nội khẩn trương hoàn thiện hồ sơ báo cáo Chính phủ. Đồng thời, yêu cầu nghiên cứu sửa đổi Luật Đường sắt theo hướng mở rộng phân cấp, cho phép các địa phương có đủ năng lực làm cơ quan chủ quản các dự án đường sắt trên địa bàn nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát triển hạ tầng quốc gia.
Lưu ý: Thông tin về dự án và tiến độ có thể thay đổi dựa trên các quyết định phê duyệt quy hoạch và phê duyệt đầu tư chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.