Chính phủ phân cấp mạnh xử lý nhà, đất công dôi dư sau sắp xếp bộ máy
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP, tạo cơ chế đặc thù và phân cấp mạnh cho địa phương nhằm đẩy nhanh xử lý, khai thác nhà, đất công dôi dư, góp phần phát huy hiệu quả tài sản công, hạn chế lãng phí.
Chiều 26/6, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị trực tuyến với các địa phương triển khai Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP ngày 24/6/2026 về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và sắp xếp đơn vị hành chính.
Tại điểm cầu Lâm Đồng, dự hội nghị có các đồng chí: Mai Thị Xuân Trung, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Võ Ngọc Hiệp, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ngành, địa phương liên quan.
Phát biểu khai mạc, lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết, việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư là nhiệm vụ trọng tâm được Tổng Bí thư đặc biệt quan tâm trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Trên cơ sở rà soát toàn diện các quy định về quản lý tài sản công, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 31 nhằm tháo gỡ vướng mắc, tạo hành lang pháp lý để đưa tài sản công vào khai thác hiệu quả.
Theo Bộ Tài chính, hiện cả nước đã có hơn 11.000 cơ sở nhà, đất được chuyển giao về địa phương quản lý. Đây là nguồn lực rất lớn cần tiếp tục rà soát, sớm đưa vào sử dụng, tuyệt đối không để tài sản công bỏ hoang, xuống cấp hoặc gây lãng phí.
Lãnh đạo Bộ Tài chính nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt của nghị quyết là phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, đơn giản hóa thủ tục hành chính và trao thêm quyền chủ động cho địa phương trong quản lý, khai thác tài sản công.
Địa phương không chỉ được quyết định phương án xử lý mà còn phải chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng tài sản. Kết quả xử lý nhà, đất dôi dư sẽ là một trong những tiêu chí đánh giá năng lực, trách nhiệm của người đứng đầu.
Điểm đột phá lớn nhất của nghị quyết là giao chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định việc quản lý, khai thác nhà, đất dôi dư trên địa bàn và lựa chọn đơn vị quản lý, kinh doanh nhà phù hợp. Việc phân cấp được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian xử lý, giảm các khâu xin ý kiến qua nhiều cấp.
Bên cạnh đó, nghị quyết cho phép đưa nhà, đất dôi dư vào khai thác ngay trong một số trường hợp, kể cả khi hồ sơ pháp lý hoặc quy hoạch chưa hoàn thiện đầy đủ nhưng không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh và môi trường.
Nghị quyết quy định cụ thể cơ chế xác định giá thuê, lựa chọn người thuê theo hình thức niêm yết giá hoặc chào giá cạnh tranh, thời hạn thuê tối đa là 10 năm và cho phép sử dụng một phần nguồn thu để phục vụ quản lý, bảo trì, sửa chữa tài sản.
Đối với khối lượng lớn nhà, đất phát sinh sau sắp xếp bộ máy, nghị quyết đã bổ sung nhiều cơ chế xử lý linh hoạt như: điều chuyển giữa các cơ quan, chuyển giao cho địa phương quản lý, chuyển đổi công năng phục vụ mục đích công cộng hoặc cho thuê khai thác, bảo đảm phát huy hiệu quả nguồn lực công.
Theo Bộ Tài chính, hiệu quả của nghị quyết sẽ phụ thuộc rất lớn vào quyết tâm của các địa phương, đơn vị và trách nhiệm của người đứng đầu trong việc đẩy nhanh xử lý, đưa nhà, đất công dôi dư vào khai thác, góp phần chống lãng phí và tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.