Nga thử nghiệm máy bay Yak-130M và xu hướng vũ khí tự hành thế hệ mới
Nga vừa thử nghiệm thành công biến thể Yak-130M nâng cấp khả năng chiến đấu, trong khi Đức và Ấn Độ đẩy mạnh sản xuất UAV đánh chặn và xe tăng tự hành để tối ưu chi phí.
Ngành công nghiệp quốc phòng thế giới đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các hệ thống vũ khí hạng nhẹ, tối ưu chi phí và tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý nhất là việc Nga nâng cấp dòng máy bay huấn luyện Yak-130 thành biến thể chiến đấu thực thụ, cùng với các dự án sản xuất UAV quy mô lớn tại Đức và số hóa xe tăng cũ tại Ấn Độ.
Yak-130M: Bước chuyển từ máy bay huấn luyện sang tiêm kích hạng nhẹ
Theo hãng tin TASS, mẫu máy bay Yak-130M nâng cấp đã thực hiện thành công chuyến bay thử đầu tiên tại Nhà máy hàng không Irkutsk vào ngày 25/6. Chuyến bay kéo dài 50 phút ở độ cao 2.000 m với tốc độ 600 km/h đã đánh dấu bước chuyển quan trọng của dòng máy bay huấn luyện sang vai trò máy bay chiến đấu hạng nhẹ đa năng.
Yak-130M được phát triển dựa trên khung thân của Yak-130, dòng máy bay vốn dùng để đào tạo phi công lái các tiêm kích thế hệ 4 và 5. Tuy nhiên, biến thể "M" đã được đổi mới hơn 50% thiết bị trên khoang. Máy bay có trọng lượng cất cánh tối đa 10.290 kg, tải trọng vũ khí 2.500 kg và được trang bị 9 giá treo. Với tốc độ tối đa đạt Mach 0,9 (960 km/h) và trần bay 12.500 m, Yak-130M sử dụng hai động cơ phản lực AI-222-25.
Điểm nâng cấp đáng giá nhất nằm ở hệ thống radar mới, thiết bị ngắm bắn quang - định vị và bộ tác chiến điện tử tự bảo vệ. Những trang bị này cho phép Yak-130M thực hiện các nhiệm vụ chế áp đường không hạng nhẹ, hỗ trợ hỏa lực mặt đất và đặc biệt là săn tìm UAV. Đây là giải pháp thay thế hiệu quả cho các dòng tiêm kích hạng nặng như Su-30SM hay Su-35 trong những nhiệm vụ cường độ thấp, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành.
Đức công nghiệp hóa sản xuất UAV đánh chặn quy mô lớn
Trong khi Nga tập trung vào máy bay có người lái hạng nhẹ, startup Tytan Technologies của Đức tại Munich đang chuẩn bị vận hành nhà máy sản xuất UAV đánh chặn với công suất lên tới 3.000 chiếc mỗi tháng. Dự kiến hoạt động sản xuất sẽ bắt đầu vào tháng 8 tới để đáp ứng nhu cầu cấp bách về phòng thủ không phận tại châu Âu.
Tytan Technologies tập trung vào hai mẫu chủ lực: EOS (đa cánh quạt tầm ngắn) và METIS (cánh cố định tầm xa). Cả hai đều ứng dụng AI để tự nhận diện và dẫn đường tới mục tiêu theo triết lý "phần cứng đơn giản, phần mềm phức tạp". Giải pháp này giúp bảo vệ bầu trời với chi phí rẻ hơn khoảng 200 lần so với các hệ thống tên lửa phòng không truyền thống.
Hiện nay, các dòng UAV của Tytan đang được thử nghiệm và sử dụng rộng rãi như một phương án đối phó với mục tiêu bay giá rẻ. Thành công của mô hình này tại Đức có thể dẫn đến việc mở rộng các nhà máy tương tự tại Ba Lan và Hungary trong tương lai gần.
Ấn Độ số hóa đội xe tăng T-72 thành phương tiện tự hành
Tại châu Á, Lục quân Ấn Độ đang triển khai dự án iDEX ADITI 4.0 nhằm chuyển đổi đội xe tăng chủ lực T-72 gốc Liên Xô thành các phương tiện chiến đấu bọc thép tự hành. Với số lượng khoảng 2.500 chiếc, việc tái sử dụng T-72 thay vì loại biên hoàn toàn được xem là bước đi chiến lược của New Delhi.
Dự án tập trung vào việc tích hợp bộ kit điều khiển từ xa, khả năng di chuyển tự hành và kết nối mạng chiến trường qua giao thức Internet (IP). Các xe tăng T-72 không người lái này sẽ đảm nhiệm những nhiệm vụ nguy hiểm nhất như mở đường qua bãi mìn, công kích đột phá hoặc làm mục tiêu nghi binh để bảo vệ tổ lái trên các xe tăng hiện đại hơn.
Khái niệm trọng tâm mà Ấn Độ hướng tới là tác chiến phối hợp người - máy (MUT). Trong đó, xe tăng tự hành sẽ hoạt động dưới sự chỉ đạo của sở chỉ huy và phối hợp cùng UAV trinh sát. Thách thức lớn nhất hiện nay là đảm bảo khả năng chống nhiễu điện từ và duy trì kết nối trong điều kiện chiến trường khắc nghiệt. Nếu thành công, đây sẽ là mô hình kiểu mẫu cho việc hiện đại hóa các khí tài cũ bằng công nghệ số hóa hiện đại.