Vụ lúa hè thu có “thiên thời, địa lợi”
Trong số các loại cây trồng chủ lực, tín hiệu lạc quan là diện tích lúa hè thu 2026 của tỉnh đã cơ bản hoàn thành xuống giống và phát triển tốt, ít sâu bệnh. Cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, ứng dụng tiến bộ khoa học trong sản xuất, nông dân đang kỳ vọng về một mùa vụ thắng lợi cả về năng suất lẫn giá trị thương mại.
Tận dụng lợi thế để tăng hiệu quả sản xuất
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp tỉnh, trong nửa đầu năm 2026, thời tiết trên địa bàn cơ bản thuận lợi. Nhờ vậy, hoạt động sản xuất, trồng trọt tại các địa phương duy trì ổn định với trên 914.000 ha. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết, riêng với cây lúa, trong nửa năm qua, diện tích gieo trồng của Lâm Đồng trên 105.000 ha, tăng 1,7% so với cùng kỳ, sản lượng thu hoạch 367.878 tấn, đạt 100,6% so với cùng kỳ.
Như vậy, tiếp nối sự thành công của vụ đông xuân 2025 - 2026, vụ hè thu năm nay hội tụ các yếu tố thuận lợi cho sản xuất. Đó là ngoài nguồn nước thủy lợi, những cơn mưa đầu mùa đã góp phần giải nhiệt, tạo độ ẩm lý tưởng cho đất để bà con xuống giống, chăm sóc cây trồng đúng tiến độ.
Ghi nhận ở vùng trồng lúa khu vực Đông Nam tỉnh, đến cuối tháng 6/2026, toàn bộ diện tích lúa hè thu với gần 42.500 ha đã hoàn thành xuống giống. Hiện bà con đang tập trung chăm sóc, bón phân đợt đầu cho cây trồng.
Lão nông Dương Tiến Hòa (68 tuổi) ở tổ dân phố Kim Ngọc (phường Hàm Thắng) chia sẻ: “Vụ hè thu năm nay, gia đình tôi sản xuất 5 sào lúa ST25. Nhờ thời tiết thuận lợi hơn mọi năm, cùng với chủ động nguồn nước tưới, nên lúa giai đoạn 30 ngày tuổi đang xanh mơn mởn, kỳ vọng năng suất, chất lượng cao”.
Còn nông dân trẻ Bùi Công Đảo ở cùng tổ dân phố chia sẻ: “Gia đình tôi sản xuất 5 ha lúa. So với vụ hè thu năm ngoái, thời điểm này nhờ thuận lợi thời tiết, đầy đủ nước tưới nên lúa 1 tháng tuổi phát triển rất tốt”.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, khu vực phía Đông Nam Lâm Đồng có diện tích canh tác lúa hàng năm trên 120.000 ha, sản lượng bình quân đạt hơn 790.000 tấn/năm. Do đó, vùng đất này trở thành khu vực trọng điểm trồng lúa của tỉnh. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi về điều kiện sản xuất, thực tế thị trường lúa gạo bấp bênh. Hiện tại với giá hơn 5.000 đồng/kg lúa tươi, trong khi chi phí vật tư đầu vào ngày càng tăng cao khiến bà con ít có lãi, thu nhập thấp nên rất trăn trở.
Giảm chi phí, tăng giá trị
Thay vì từ bỏ, nhiều nông dân dưới sự hỗ trợ, hướng dẫn của địa phương, đã tham gia vào mô hình “Sản xuất lúa chất lượng cao hướng hữu cơ”. Qua đó, nhằm giảm chi phí sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và có thị trường ổn định hơn.
Đơn cử tại phường Hàm Thắng, vụ hè thu 2026 có 16 hộ tham gia mô hình với tổng diện tích 15,25 ha lúa ST25. Thời gian thực hiện từ tháng 5 đến tháng 9/2026. Tổng kinh phí thực hiện mô hình trên 200 triệu đồng (nguồn hỗ trợ theo Nghị định số 112/2024/NĐ-CP ngày 11/9/2024 của Chính phủ). Trong đó, hộ ông Hòa, anh Đảo là hai trong số nhiều hộ dân tại địa phương hội đủ các điều kiện và đã tham gia mô hình.
Theo bà Đỗ Thị Lý - cán bộ phụ trách mô hình (Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Hàm Thắng), bà con tham gia mô hình được hỗ trợ 50% giống và 40% vật tư nông nghiệp. Tổng giá trị hỗ trợ phân bón trên 148 triệu đồng và giống trên 55 triệu đồng, cùng sự đồng hành hướng dẫn kỹ thuật sản xuất.
Bà Lý cho biết thêm, địa phương có vùng đất lúa chủ động tưới tiêu. Cùng với đó, điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp để phát triển các giống lúa chất lượng cao. Việc đưa ST25 vào mô hình nhằm chuyển từ sản xuất lúa năng suất đơn thuần sang sản xuất lúa chất lượng cao, nâng cao thu nhập trên cùng đơn vị diện tích. Mặt khác, ST25 có khả năng thích nghi rộng, sinh trưởng tốt ở nhiều vùng sinh thái khác nhau khi áp dụng đúng quy trình kỹ thuật.
Ngoài phường Hàm Thắng, nông dân một số vùng lúa trọng điểm khác khu vực Đông Nam tỉnh như Bắc Ruộng, Tánh Linh… đang tập trung chăm sóc lúa hè thu. Trong đó, tại xã Bắc Ruộng, trong số diện tích sản xuất lúa trên 2.300 ha, địa phương đã có 900 ha sản xuất theo mô hình cánh đồng lớn trong vùng lúa chất lượng cao. Ngoài ra, có 10 ha nhân giống lúa xác nhận, 40 ha sản xuất lúa theo hướng hữu cơ.
Thời điểm này, nhờ thuận lợi về thời tiết, thổ nhưỡng, nông dân trồng lúa khu vực Đông Nam Lâm Đồng đang kỳ vọng bứt phá hiệu quả lúa vụ hè thu. Song song, cùng sự hỗ trợ của Nhà nước, chính quyền địa phương, bà con đang nỗ lực nắm bắt “thiên thời, địa lợi” để từng bước khẳng định vị thế cho hạt gạo của quê hương Lâm Đồng.
UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1523/QĐ-UBND ngày 16/4/2026 về phân bổ kinh phí hỗ trợ địa phương sản xuất lúa năm 2026 theo Nghị định số 112/2024/NĐ-CP của Chính phủ (bao gồm kinh phí còn thiếu năm 2025 chưa được bố trí dự toán). Trong đó, UBND tỉnh bổ sung có mục tiêu năm 2026 cho các xã, phường để hỗ trợ các hoạt động liên quan đến đất trồng lúa theo Nghị định số 112, với số tiền gần 120 tỷ đồng. Kinh phí thực hiện từ nguồn Trung ương bổ sung có mục tiêu năm 2026 cho tỉnh Lâm Đồng; kinh phí hỗ trợ các địa phương sản xuất lúa và nguồn chi khác ngân sách tỉnh.