Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Học viện Lục quân (7/7/1946 - 7/7/2026): 8 thập kỷ kiến tạo tinh hoa cho quân đội
Từ những lớp huấn luyện bổ túc quân sự đầu tiên, sau 8 thập kỷ, Học viện Lục quân đã vươn lên trở thành trung tâm giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu. Học viện đã bền bỉ vun đắp nhiều thế hệ cán bộ chỉ huy ưu tú đóng góp xây dựng sức mạnh và bản lĩnh của quân đội.
Vun đắp sức mạnh từ con người
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954), học viện đặt nền móng cho công tác đào tạo cán bộ chỉ huy sơ cấp và trung cấp với phương châm “vừa học vừa chiến đấu”. Học viện đã đào tạo đội ngũ cán bộ nòng cốt phục vụ các chiến dịch lớn, góp phần quan trọng vào thắng lợi trên các chiến trường, đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Đến kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975), quy mô đào tạo của học viện phát triển nhanh, mỗi năm có hàng ngàn cán bộ được huấn luyện để bổ sung cho chiến trường miền Nam. Hàng vạn cán bộ được đào tạo tại học viện đã tham gia các chiến dịch lịch sử và trưởng thành trong khói lửa chiến tranh. Không ít cán bộ, giảng viên của học viện trực tiếp tham gia chiến đấu để tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, góp phần xây dựng và phát triển lý luận nghệ thuật quân sự Việt Nam. Cũng trong giai đoạn này, truyền thống “Đào tạo cán bộ gắn với yêu cầu của chiến trường” được hình thành và phát triển.
Sau khi đất nước thống nhất (1975 - 1986), học viện đảm nhiệm nhiệm vụ đào tạo cán bộ chỉ huy - tham mưu cho toàn quân phục vụ chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc, làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào, Campuchia và tham gia xây dựng quân đội. Nhiều cán bộ được đào tạo tại học viện đã giữ các cương vị chỉ huy trọng yếu ở các đơn vị chiến đấu, góp phần thực hiện thắng lợi 2 nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Bước vào thời kỳ đổi mới (1986 - 2000), học viện chuyển sang đào tạo cơ bản, chính quy, từng bước hiện đại hóa chương trình, phương pháp đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội trong giai đoạn mới. Đội ngũ cán bộ, giảng viên nghiên cứu hàng trăm đề tài khoa học quân sự, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, hậu cần, kỹ thuật; nhiều đề tài được ứng dụng hiệu quả vào huấn luyện, giảng dạy, nghiên cứu khoa học và xây dựng chính quy tại các đơn vị, nhà trường trong toàn quân. Từ năm 2000 đến nay, học viện tiếp tục xây dựng nhà trường chính quy, mẫu mực, thông minh, hiện đại; đẩy mạnh chuyển đổi số; nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Từ những lớp học “vừa học, vừa chiến đấu” giữa khói lửa chiến tranh đến các giảng đường hiện đại, phòng học chuyên dùng và hệ thống mô phỏng tác chiến ngày nay là hành trình đổi mới không ngừng của Học viện Lục quân. Dẫu điều kiện đào tạo đã thay đổi qua từng giai đoạn lịch sử, tinh thần gắn lý luận với thực tiễn, gắn nhà trường với chiến trường vẫn luôn được gìn giữ và phát huy, trở thành “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt trong công tác giáo dục - đào tạo của học viện suốt 80 năm qua. Thành quả của hành trình ấy là 600 khóa đào tạo với hơn 60.000 cán bộ chỉ huy - tham mưu trung, cao cấp binh chủng hợp thành, cán bộ quân sự địa phương, cán bộ các chuyên ngành binh chủng và giảng viên chiến thuật; đào tạo 54 khóa tiến sĩ, 37 khóa thạc sĩ cùng nhiều khóa cao cấp lý luận chính trị cho gần 5.000 cán bộ toàn quân. Đội ngũ cán bộ, giảng viên cũng không ngừng lớn mạnh với 5 giáo sư, 106 phó giáo sư, 2 nhà giáo nhân dân, 22 nhà giáo ưu tú cùng hàng trăm tiến sĩ, hàng ngàn thạc sĩ.
Từng học tập dưới mái trường Học viện Lục quân, Đại tướng Phan Văn Giang - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng khẳng định: Học viện Lục quân là trung tâm giáo dục - đào tạo cán bộ chỉ huy - tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của quân đội và đất nước.
Với những thành tích và đóng góp to lớn học viện cùng nhiều tập thể, cá nhân được Đảng, Nhà nước và quân đội trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, tiêu biểu là danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 2001) và Huân chương Sao Vàng (năm 2011).
Lan tỏa giá trị qua biên giới
Thực hiện quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng từ năm 1961, Học viện Lục quân đảm nhiệm nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân sự trung cấp, cao cấp cho Quân đội nhân dân cách mạng Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia, góp phần xây dựng lực lượng vũ trang 2 nước, đồng thời hỗ trợ mở trường đào tạo sĩ quan chỉ huy. Nội dung đào tạo gồm cán bộ chỉ huy - tham mưu binh chủng hợp thành, các chuyên ngành binh chủng, đào tạo ngắn hạn, tập huấn cán bộ, giảng viên và đào tạo cao học.
Suốt 65 năm qua, hàng trăm học viên Quân đội nhân dân cách mạng Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia đã trưởng thành dưới mái trường Học viện Lục quân. Huân chương Ít-xa-la hạng Nhì của Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và Huân chương Hữu nghị THAPPAKDINH của Chính phủ Hoàng gia Campuchia là sự ghi nhận đối với những đóng góp của cán bộ, giảng viên học viện trong nhiệm vụ đào tạo cán bộ quân sự cho 2 nước.
Trung tướng Đỗ Minh Xương - Giám đốc Học viện Lục quân khẳng định: “Học viện đã hoàn thành tốt nhiệm vụ đào tạo cán bộ Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia theo chỉ tiêu Bộ Quốc phòng giao; tiếp tục giữ vững và tăng cường tình đoàn kết hữu nghị gắn bó giữa quân đội và nhân dân 3 nước Việt Nam - Lào - Campuchia”. Những đóng góp đó góp phần làm sâu sắc hơn đường lối đối ngoại quân sự của Đảng, đồng thời trở thành dấu ấn nổi bật trong chặng đường 80 năm xây dựng và phát triển của Học viện Lục quân.
Trong thư chúc mừng 80 năm Ngày truyền thống Học viện Lục quân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá: Học viện đã đào tạo, bồi dưỡng hàng vạn cán bộ chỉ huy - tham mưu trung cấp, cao cấp và sau đại học, giảng viên quân sự cấp chiến thuật, chiến dịch cho Quân đội nhân dân Việt Nam, Quân đội nhân dân Lào, Quân đội Hoàng gia Campuchia; tham gia đào tạo cao cấp lý luận chính trị và đối ngoại quốc phòng. Nhiều học viên của học viện đã trở thành tướng lĩnh, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành, giữ các cương vị quan trọng trong Đảng, Nhà nước và quân đội 3 nước Việt Nam, Lào, Campuchia.
80 năm - một chặng đường lịch sử không chỉ được đo bằng thời gian mà còn được khắc sâu bằng trí tuệ, bản lĩnh, máu xương và khát vọng cống hiến của nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ học viện. “Đó không chỉ là niềm tự hào mà còn là hệ giá trị bền vững để học viện tiếp tục phát triển trong thời kỳ mới”, Trung tướng Trần Danh Khải - Chính ủy Học viện khẳng định.
80 năm là hành trình Học viện Lục quân bền bỉ vun đắp trí tuệ và bản lĩnh cho nhiều thế hệ người chỉ huy. Hành trình ấy sẽ tiếp tục được viết bằng khát vọng đổi mới, sáng tạo và trách nhiệm trước sự nghiệp xây dựng quân đội trong kỷ nguyên mới.
Trong bối cảnh quân đội đang đẩy mạnh hiện đại hóa, yêu cầu đối với công tác đào tạo cán bộ ngày càng cao. Vì vậy, Học viện Lục quân tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong đổi mới tư duy giáo dục - đào tạo, hiện đại hóa phương pháp huấn luyện, phát triển khoa học quân sự, xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên ngang tầm nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.