Phương án xây cầu cạn cao tốc tại Đồng bằng sông Cửu Long: Giải pháp bền vững cho nền đất yếu

Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Đồng Tháp về việc nghiên cứu giải pháp xây dựng hệ thống đường cao tốc tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Theo đó, phương án xây dựng cầu cạn đang được xem xét như một giải pháp trọng tâm để thích ứng với điều kiện địa chất đặc thù và tình trạng khan hiếm vật liệu san lấp tại khu vực này.

Nghiên cứu so sánh chi phí và vòng đời công trình

Dựa trên chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Xây dựng đã tổ chức nghiên cứu, so sánh chi tiết giữa hai giải pháp: xây dựng cao tốc trên nền đất thông thường và sử dụng cầu cạn. Quá trình đánh giá không chỉ tập trung vào chi phí xây dựng ban đầu mà còn tính đến tổng chi phí trong toàn bộ vòng đời dự án.

Theo dữ liệu phân tích, chi phí xây dựng cầu cạn cao tốc tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ước tính khoảng 459 tỷ đồng/km tính cho cả vòng đời dự án. Mặc dù suất đầu tư ban đầu có thể cao hơn so với đường đắp thông thường, nhưng giải pháp này mang lại ưu thế vượt trội về tính bền vững, đặc biệt tại các khu vực có nền đất yếu và nguy cơ sụt lún cao.

Yêu cầu tính toán phương án cầu cạn từ bước lập dự án

Để đảm bảo hiệu quả đầu tư, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương, bao gồm cả tỉnh Đồng Tháp, phải triển khai nghiên cứu và tính toán phương án cầu cạn ngay từ bước lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc đề xuất chủ trương đầu tư. Việc lựa chọn giải pháp phải dựa trên sự so sánh toàn diện về nguồn vật liệu, thời gian hoàn thành và tính ổn định lâu dài.

Cụ thể, phương án cầu cạn được ưu tiên nghiên cứu đối với các khu vực:

• Khu vực có nền đất rất yếu, đòi hỏi thời gian xử lý lún kéo dài.
• Khu vực cần đào sâu hoặc đắp cao để đảm bảo cao độ kỹ thuật.
• Các đoạn tuyến đi qua vùng nhạy cảm về môi trường, cần đảm bảo lưu thông dòng chảy và phục vụ tưới tiêu nông nghiệp.

Giải quyết bài toán khan hiếm cát san lấp

Một trong những lý do quan trọng thúc đẩy việc nghiên cứu cầu cạn là tình trạng khan hiếm cát san lấp đang diễn ra nghiêm trọng tại miền Tây. Việc giảm nhu cầu khai thác cát không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ dự án mà còn góp phần hạn chế tình trạng sạt lở bờ sông, bảo vệ hệ sinh thái khu vực.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh, việc đánh giá hiệu quả đầu tư phải được thực hiện xuyên suốt từ khâu phân bổ vốn đến khi vận hành, khai thác. Các địa phương cần chỉ đạo đơn vị tư vấn thiết kế phân tích rõ ưu, nhược điểm của từng phương án để quyết định theo thẩm quyền, hướng tới mục tiêu bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường theo đúng Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng ngày càng rõ rệt, việc chuyển dịch sang các giải pháp hạ tầng kỹ thuật cao như cầu cạn được xem là bước đi tất yếu để hoàn thiện mạng lưới cao tốc tại Đồng bằng sông Cửu Long một cách bền vững.

Tuệ Nhân