Phát huy lợi thế so sánh của cây dược liệu

Kết nối xây dựng mô hình

Nhà nông Lê Thị Thu Hậu qua nhiều năm trồng thử nghiệm thành công rồi kết nối, từng bước nhân rộng diện tích các loại cây dược liệu đặc hữu của tỉnh đến nay hơn 12 ha. Đồng thời liên kết với gần 10 nông hộ sản xuất theo các quy trình tiêu chuẩn chứng nhận an toàn thực phẩm, tập trung các loài cây dược liệu đạt hiệu quả kinh tế ổn định hằng năm. Cụ thể, cây bồ công anh được chọn sản xuất đầu tiên trên diện tích 3.000 m2, chuyển đổi từ cây rau ngoài trời tại nông trại thuộc phường Lang Biang - Đà Lạt.

Đến cây atisô, bà Hậu cũng mua hạt giống từ châu Âu, trồng trên từng luống đất đắp cao trên diện tích 5.000 m2, thông qua tư vấn kỹ thuật từ các chuyên gia chuyên ngành dược liệu, nên năng suất và chất lượng sản phẩm lá, thân, rễ thu hoạch đạt theo yêu cầu của đa dạng khách hàng. Qua từng thời vụ 12 tháng canh tác theo quy trình VietGAP, hữu cơ, GlobalGAP, nối tiếp thu hoạch, sơ chế và chế biến sản phẩm đưa ra thị trường. Bà Hậu nhận định: “Cây dược liệu nói chung, cây bồ công anh và atisô nói riêng ít tốn công chăm sóc, nhưng sinh trưởng tốt tươi ở vùng sinh thái ôn đới với tinh chất chiết xuất đậm đặc, các nhà khoa học đánh giá hàm lượng dược tính khá cao, giá bán ra thị trường đạt mức khá hằng năm, không có tình trạng biến động thất thường. Doanh thu bình quân thời điểm đầu tháng 7/2026 đạt 350 - 400 triệu đồng/ha/năm…”.

Liên kết với nông trại của bà Lê Thị Thu Hậu, nông hộ Nguyễn Vy Mỹ Phụng duy trì sản xuất cây atisô thu nhập khá tại khu vực quy hoạch đất nông nghiệp phường Xuân Hương - Đà Lạt. Bà Phụng cho biết, trong 3 năm qua do thiếu công lao động nên hộ gia đình quyết định chuyển đổi 1 ha trồng dâu tây ngoài trời sang trồng cây dược liệu atisô theo tiêu chuẩn hữu cơ. Từ kinh nghiệm lâu năm kết hợp với kỹ thuật mới từ chủ trì chuỗi liên kết Lê Thị Thu Hậu chuyển giao, bà Phụng đã thực hiện đầy đủ thỏa thuận trách nhiệm trong hợp đồng là cung cấp lá, thân, bông, rễ atisô đúng chất lượng, số lượng, thời gian. Sản phẩm bảo đảm nguồn gốc, xuất xứ, không sử dụng hóa chất cấm trong quá trình sản xuất… Bên bà Hậu bao tiêu sản phẩm atisô của bà Phụng đúng thời gian, thanh toán tiền đúng thời hạn, tuyệt đối không hủy ngang hợp đồng khi không có lý do chính đáng.

Kỹ sư Nguyễn Bảo - phụ trách kỹ thuật của một doanh nghiệp chế biến dược liệu quy mô lớn tại phường Xuân Hương - Đà Lạt thông tin, đầu mỗi năm, doanh nghiệp thu mua nguyên liệu dược liệu tươi trong chuỗi liên kết của bà Lê Thị Thu Hậu khoảng 5 tấn bồ công anh, 10 tấn atisô, đưa vào chế biến sâu tại nhà máy có dây chuyền thiết bị hiện đại và đưa ra thị trường cạnh tranh hiệu quả với các dòng sản phẩm dược liệu đặc biệt như: cao khô, cao mềm, cao nước…

Vùng nguyên liệu dược liệu đa dạng

Thống kê tổng diện tích vùng nguyên liệu dược liệu toàn tỉnh hiện nay khoảng 2.144 ha, bao gồm các khu vực trọng điểm canh tác atisô, trà hoa vàng, lan gấm, linh chi, đảng sâm, sâm ngọc linh. Bên cạnh đó, với tỷ lệ gần 47% trên tổng diện tích tự nhiên, việc phát triển dược liệu dưới tán rừng gắn với kinh tế lâm nghiệp của tỉnh đang mở ra nhiều triển vọng lớn.

Bà Nguyễn Thị Mới - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Liên hiệp Hợp tác xã Dâu tằm tơ và Du lịch sinh thái Việt Nam cho biết thêm, liên hiệp tiếp tục nâng cấp chuỗi liên kết của thành viên Lê Thị Thu Hậu để mở rộng vùng trồng nguyên liệu dược liệu dưới các tán rừng trong tỉnh. Theo đó, giai đoạn 2026 - 2030 định hướng xây dựng vùng nguyên liệu dược liệu khoảng 300 ha atisô và các cây dược liệu chủ lực khác phù hợp với quy hoạch, điều kiện đất đai gắn với bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển du lịch sinh thái. Qua đó xây dựng hồ sơ truy xuất nguồn gốc, xếp hạng sản phẩm OCOP, hồ sơ thực hành tốt về nuôi trồng và thu hái dược liệu theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới; nghiên cứu khả năng tích hợp tín chỉ carbon, phát triển sản phẩm, thương hiệu, kênh phân phối.

Theo ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh, để phát huy tiềm năng, thế mạnh phát triển dược liệu của tỉnh cần tăng cường chuỗi liên kết giữa Nhà nước, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà nông, từng bước xây dựng vùng nguyên liệu dược liệu chất lượng ổn định, đáp ứng các tiêu chuẩn chứng nhận trong nước và quốc tế. Đồng thời tạo môi trường thuận lợi thu hút doanh nghiệp đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến sâu dược liệu đạt chất lượng an toàn, góp phần nâng cao thu nhập trên đơn vị diện tích đất, đưa thương hiệu dược liệu của tỉnh bứt phá, vươn xa hơn nữa.

Văn Việt .