Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Đề xuất rút ngắn 27 km tuyến chính
Bộ Xây dựng kiến nghị điều chỉnh quy mô đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tập trung vào việc thay đổi điểm cuối, bổ sung đoạn kết nối nội đô và ưu tiên đầu tư đường đôi nhằm tối ưu hiệu quả kinh tế.
Bộ Xây dựng vừa có kiến nghị gửi Chính phủ về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Theo báo cáo nghiên cứu khả thi được cập nhật, dự án sẽ có những thay đổi quan trọng về phạm vi tuyến chính, phương án kết nối và quy mô hạ tầng nhằm phù hợp với điều kiện phát triển thực tế.
Điều chỉnh hướng tuyến và điểm cuối dự án
Thay đổi đáng chú ý nhất là việc rút ngắn chiều dài tuyến chính. Theo đề xuất từ đơn vị tư vấn (Viện 4 - Đường sắt Trung Quốc), ga Nam Hải Phòng sẽ được xác định là điểm cuối của tuyến chính thay vì ga Lạch Huyện như phương án ban đầu. Hàng hóa từ các khu vực cảng Đình Vũ, Lạch Huyện và Nam Đồ Sơn sẽ được tập kết về ga Nam Hải Phòng để lập tàu trước khi vận chuyển đi Hà Nội và Lào Cai.
Với phương án này, chiều dài tuyến chính sẽ giảm khoảng 27 km, xuống còn khoảng 362 km. Tuy nhiên, tổng chiều dài các tuyến nhánh sẽ được tăng thêm để đảm bảo khả năng kết nối đồng bộ giữa các khu vực cảng biển và mạng lưới đường sắt quốc gia.

Tăng cường kết nối hạ tầng nội đô Hà Nội
Bộ Xây dựng đề xuất bổ sung xây dựng đoạn đường sắt Yên Viên - Gia Lâm dài khoảng 8,4 km và cải tạo ga Gia Lâm. Việc đầu tư đoạn tuyến này nhằm kết nối trực tiếp dự án với mạng lưới đường sắt hiện hữu và các tuyến metro trong tương lai. Theo tính toán, việc chuyển chức năng ga đầu mối hành khách từ Yên Viên về Gia Lâm sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển của người dân, mang lại lợi ích kinh tế khoảng 10,5 tỷ đồng mỗi năm.
Bên cạnh đó, dự án cũng kiến nghị bổ sung các đoạn tuyến nhánh kết nối với ga Lào Cai (0,5 km), tuyến Hà Nội - Thái Nguyên (2,7 km) và tuyến Yên Viên - Lào Cai khổ 1.000 mm (4,1 km). Các hạng mục này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả khai thác toàn mạng lưới, đồng thời giảm đáng kể chi phí trung chuyển và xếp dỡ hàng hóa.
Ưu tiên đầu tư đường đôi để tiết kiệm 12.580 tỷ đồng
Một điều chỉnh kỹ thuật quan trọng khác là đề xuất đầu tư ngay hệ thống đường đôi cho đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng. Phương án trước đây dự kiến xây dựng đường đơn và dự trữ quỹ đất để mở rộng sau năm 2041.
Việc đầu tư đường đôi ngay từ giai đoạn đầu được đánh giá là tối ưu hơn về mặt kinh tế. Cụ thể, phương án này giúp tiết kiệm hơn 12.580 tỷ đồng do không phải xây dựng hai cầu đơn riêng biệt và cắt giảm được hai ga kỹ thuật là Kim Sơn và Quốc Tuấn. Ngoài ra, diện tích sử dụng đất cũng sẽ giảm được khoảng 115 ha.
Thông số kỹ thuật và tiến độ thực hiện
| Thông số | Chi tiết đề xuất |
|---|---|
| Khổ đường | 1.435 mm (khổ tiêu chuẩn) |
| Tốc độ thiết kế | 160 km/h (tuyến chính), 120 km/h (qua Hà Nội) |
| Tổng mức đầu tư | 203.231 tỷ đồng (khoảng 8,37 tỷ USD) |
| Thời gian khởi công | Năm 2025 |
| Dự kiến hoàn thành | Năm 2030 |
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng sử dụng công nghệ điện khí hóa, vận hành hỗn hợp cả tàu khách và tàu hàng. Điểm đầu của dự án nằm tại vị trí nối ray biên giới thuộc tỉnh Lào Cai và điểm cuối tại Hải Phòng. Khi hoàn thiện, đây sẽ là trục xương sống giao thông quan trọng kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, thúc đẩy giao thương quốc tế và giảm áp lực cho hệ thống đường bộ.
Lưu ý: Thông tin dự án có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh quy hoạch và phê duyệt cuối cùng từ cơ quan có thẩm quyền.