Tạo lập năng lực phát triển mới từ những quyết sách chiến lược của Trung ương

Chuyển từ tinh gọn tổ chức sang nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị

Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV diễn ra trong thời điểm thế giới đang có những biến đổi sâu sắc, nhanh chóng và khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển dịch năng lượng, dữ liệu cùng các thách thức an ninh phi truyền thống đang làm thay đổi căn bản môi trường phát triển của mỗi quốc gia. Yêu cầu đặt ra không chỉ là thích ứng với những biến động bên ngoài, mà quan trọng hơn là phải xây dựng nội lực đủ mạnh để chủ động nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và sức chống chịu quốc gia.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Hội nghị Trung ương 3 phải chuyển những định hướng đó thành quyết sách tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo năng lực phát triển mới”.

Theo Tổng Bí thư, bốn bước chuyển chiến lược mà Trung ương cần tập trung thảo luận chính là những vấn đề cốt lõi quyết định năng lực phát triển của đất nước trong giai đoạn mới: nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng, hệ thống chính trị; quản trị thống nhất không gian phát triển và nguồn lực quốc gia; đổi mới mô hình phát triển dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ và con người; chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu và bảo vệ vững chắc đất nước.

Trước hết, yêu cầu đặt ra là phải chuyển từ tư duy “sắp xếp bộ máy” sang tư duy “xây dựng năng lực vận hành”. Tổng Bí thư chỉ rõ: “Sắp xếp tổ chức bộ máy đã tạo ra cấu trúc tinh gọn hơn. Nhưng tinh gọn mới là điều kiện; mục tiêu là Đảng lãnh đạo hiệu quả hơn, Nhà nước quản trị tốt hơn, bộ máy vận hành nhanh hơn, Nhân dân được phục vụ tốt hơn”. Thông điệp này cho thấy, giá trị của cải cách tổ chức không nằm ở việc giảm bao nhiêu đầu mối, mà ở khả năng tạo ra một bộ máy có năng lực hoạch định đúng, quyết định nhanh, tổ chức thực hiện hiệu quả và phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Muốn vậy, phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế vận hành, làm rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm của từng tổ chức, từng cấp, từng ngành; bảo đảm phân cấp đi đôi với nguồn lực, nhân lực, dữ liệu và công cụ thực thi. Cùng với kỷ luật, kỷ cương nghiêm minh là yêu cầu bảo vệ và khuyến khích đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Người đứng đầu phải là trung tâm trách nhiệm; hiệu quả công việc, sản phẩm thực tiễn và sự hài lòng của người dân phải trở thành thước đo quan trọng trong đánh giá cán bộ.

Khơi thông nguồn lực bằng tư duy quản trị không gian phát triển

Bước chuyển thứ hai mà Tổng Bí thư đặt ra là chuyển từ quản lý phân tán sang quản trị thống nhất không gian phát triển và nguồn lực quốc gia. Đất đai, biển, đô thị, hạ tầng, tài nguyên, dữ liệu không còn có thể được nhìn nhận trong những ranh giới hành chính riêng biệt. Một nền kinh tế hiện đại đòi hỏi tư duy phát triển liên kết, tích hợp, đặt nguồn lực quốc gia trong một chiến lược thống nhất.

Trong quản lý đất đai, Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi căn bản: “Từ từng thửa đất sang quản trị không gian; từ nặng về thủ tục sang khơi thông, tạo lập nguồn lực; từ bồi thường tài sản sang tái thiết cuộc sống, bảo đảm chỗ ở, sinh kế và điều kiện sống tương đương hoặc tốt hơn.” Đây không chỉ là sự thay đổi trong phương thức quản lý, mà là sự thay đổi trong tư duy phát triển. Nguồn lực chỉ thực sự trở thành động lực khi được khai thác đúng nơi, đúng mục tiêu, tạo ra giá trị mới và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, các địa phương phải vượt qua tư duy phát triển cục bộ, tăng cường liên kết vùng, kết nối hạ tầng, logistics, dữ liệu và chuỗi giá trị. Quản trị tốt không gian phát triển sẽ tạo ra khả năng phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn, mở rộng dư địa tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu quốc gia

Bước chuyển thứ ba và thứ tư có mối quan hệ chặt chẽ, đó là phát triển phải dựa trên năng suất, khoa học - công nghệ, con người; đồng thời phải được bảo đảm bởi năng lực dự báo, phòng ngừa và thích ứng trước các nguy cơ mới.

Tổng Bí thư yêu cầu chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa vào vốn, tài nguyên, gia công và lao động giá rẻ sang mô hình dựa vào “năng suất, tri thức, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao và quản trị hiện đại”. Đây là yêu cầu có tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn mới. Khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo không thể chỉ là khẩu hiệu, mà phải trở thành năng lực sản xuất mới, tạo ra giá trị gia tăng mới.

Phát triển kinh tế cũng phải hướng tới mục tiêu cuối cùng là con người. Như Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Thước đo cuối cùng là chất lượng sống, cơ hội phát triển và hạnh phúc của Nhân dân”. Cùng với tạo động lực tăng trưởng, đất nước phải nâng cao khả năng chống chịu trước các nguy cơ. Tư duy phát triển mới không thể chỉ xử lý hậu quả, mà phải chuyển mạnh sang dự báo, phòng ngừa từ sớm, từ xa. Tổng Bí thư yêu cầu bảo vệ đất nước trong một chỉnh thể thống nhất giữa quốc phòng, an ninh, đối ngoại, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và an ninh con người; đồng thời nhấn mạnh phải xác định rõ nguy cơ cần ngăn chặn, cơ chế phối hợp và cảnh báo sớm.

Những yêu cầu chiến lược được Tổng Bí thư nêu tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV cũng chính là định hướng quan trọng để Lâm Đồng đổi mới tư duy phát triển, nâng cao năng lực quản trị và khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế. 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế - xã hội của tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực: GRDP tăng 7,97%; nông, lâm nghiệp và thủy sản vượt kịch bản; du lịch tiếp tục tăng trưởng với gần 12 triệu lượt khách; thu ngân sách bảo đảm tiến độ; thu hút đầu tư có chuyển biến.

Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên trong năm 2026 đặt ra yêu cầu Lâm Đồng phải tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ hơn trong quản trị và tổ chức thực hiện. Những hạn chế về giải ngân đầu tư công, tăng trưởng công nghiệp - xây dựng, dịch vụ, xuất khẩu chính là những điểm nghẽn cần được tháo gỡ bằng quyết tâm chính trị và giải pháp thực chất.

Theo đó, Lâm Đồng cần cụ thể hóa tinh thần Hội nghị Trung ương 3 bằng những hành động rõ hơn, như: nâng cao chất lượng quản trị địa phương; phát huy lợi thế nông nghiệp công nghệ cao, du lịch chất lượng cao; thúc đẩy công nghiệp chế biến, kinh tế xanh; phát triển hạ tầng liên vùng; đẩy nhanh chuyển đổi số; xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao...

Bốn bước chuyển chiến lược mà Tổng Bí thư đặt ra không chỉ là định hướng đối với Trung ương, mà còn là yêu cầu hành động đối với từng địa phương. Khi mỗi quyết sách được cụ thể hóa bằng mục tiêu rõ, nhiệm vụ rõ, trách nhiệm rõ, nguồn lực rõ và kết quả rõ, những chủ trương lớn của Trung ương sẽ trở thành động lực phát triển cụ thể trong từng ngành, từng địa phương. Đó cũng chính là định hướng để Lâm Đồng cùng cả nước tạo lập năng lực phát triển mới, phát triển nhanh hơn, bền vững hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Thanh Nhàn