Mỹ tiêu tốn hàng nghìn tên lửa tại Iran: Áp lực phục hồi kho dự trữ chiến lược
Lầu Năm Góc đề xuất 21 tỉ USD để bù đắp kho vũ khí sau khi sử dụng hơn 13.000 đơn vị đạn dược tại Iran. Các hệ thống then chốt như Tomahawk và THAAD thâm hụt nặng.
Cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông đang đặt kho vũ khí của Mỹ dưới áp lực tiêu thụ chưa từng có. Tại phiên điều trần của Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện Mỹ ngày 21/7, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine đã trình bày nhu cầu cấp bách về khoản ngân sách bổ sung gần 90 tỉ USD. Trong đó, 67,1 tỉ USD dành cho chi phí Chiến dịch Epic Fury và 21 tỉ USD để mua bù đạn dược đã tiêu hao.
Quy mô tiêu hao vũ khí tấn công chính xác
Dữ liệu từ Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho thấy cường độ tác chiến cực cao trong giai đoạn đầu của xung đột. Tính đến lệnh ngừng bắn ngày 8/4, lực lượng Mỹ đã sử dụng 13.629 đơn vị vũ khí để tấn công hơn 13.000 mục tiêu. Con số này bao gồm tên lửa hành trình, bom dẫn đường (JDAM), bom lượn và các loại đạn phóng từ máy bay, tàu chiến.
Đáng chú ý, hải quân Mỹ đã triển khai chiến dịch sử dụng tên lửa Tomahawk lớn nhất trong lịch sử. Theo báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), khoảng 850 đến hơn 1.000 quả Tomahawk đã được phóng, vượt xa tổng số lượng sử dụng trong các chiến dịch Desert Fox và Bão táp Sa mạc cộng lại.
Bên cạnh Tomahawk, các loại vũ khí không đối đất tầm xa cũng ghi nhận mức tiêu thụ lớn:
- AGM-158 JASSM-ER: Hơn 1.000 quả đã rời bệ phóng, chiếm khoảng 20% tổng kho dự trữ của Mỹ.
- PrSM (Tên lửa tấn công chính xác): Loại tên lửa mới phóng từ hệ thống HIMARS đã tiêu hao khoảng 40-70 quả, tương đương 50-80% số lượng hiện có do loại này mới chỉ bắt đầu bàn giao từ năm 2023.
Áp lực từ lưới lửa phòng thủ
Không chỉ vũ khí tấn công, các hệ thống phòng thủ cũng đối mặt với bài toán chi phí và số lượng đạn đánh chặn. Iran đã tận dụng các đợt tập kích bằng UAV giá rẻ (Shahed) để buộc Mỹ phải sử dụng các loại tên lửa đánh chặn đắt tiền. Một quả tên lửa Patriot PAC-3 có giá khoảng 3,9 triệu USD, trong khi đạn THAAD lên tới 13-15 triệu USD.
Theo ước tính của CSIS, tình trạng thâm hụt đạn đánh chặn đang ở mức báo động:
| Hệ thống phòng thủ | Số lượng sử dụng (ước tính) | Tỉ lệ hao hụt kho dự trữ |
|---|---|---|
| THAAD | 190 - 290 quả | 50% - 80% |
| Patriot | 1.060 - 1.430 quả | ~50% |
| SM-3 | N/A | Trên 50% |
Đặc biệt, hệ thống THAAD được thiết kế để diệt tên lửa đạn đạo ở độ cao lớn hiện gần như không có phương án thay thế trực tiếp, trong khi lượng đạn dự trữ vốn đã hao hụt sau các đợt hỗ trợ Israel vào năm 2025.
Thách thức trong việc tái thiết kho vũ khí
Dù ngân sách 21 tỉ USD có thể được thông qua, việc chuyển đổi dòng tiền thành vũ khí thực tế là một quá trình kéo dài. CSIS nhận định có thể mất từ 3 đến 4 năm để một lô đạn mới được bàn giao hoàn toàn do quy trình chuẩn bị dây chuyền, thử nghiệm và kiểm định.
Bên cạnh đó, ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ đang vấp phải rào cản về nguyên liệu chiến lược. Trung Quốc hiện kiểm soát phần lớn nguồn cung gallium và germanium, hai khoáng chất thiết yếu để sản xuất linh kiện tên lửa. Điều này tạo ra một nút thắt cổ chai trong nỗ lực tăng công suất của các tập đoàn như Raytheon và Lockheed Martin.
Sự thâm hụt này không chỉ ảnh hưởng đến khu vực Trung Đông mà còn lan sang các kế hoạch chiến lược khác của Mỹ tại Thái Bình Dương và các cam kết hỗ trợ đồng minh như Ukraine hay Nhật Bản. Việc bù đắp hàng nghìn tên lửa Tomahawk và THAAD có thể kéo dài đến tận năm 2030, để lại những khoảng trống lớn trong năng lực sẵn sàng chiến đấu toàn cầu của Washington.