UEFA và CONCACAF hợp lực ngáng đường Infantino trong kế hoạch bán cổ phần World Cup 20 tỷ USD
Sự phản đối từ UEFA và CONCACAF khiến dự án thương mại 20 tỷ USD của FIFA bế tắc, đẩy Gianni Infantino vào cuộc chiến quyền lực gay gắt nhất.
Kế hoạch biến World Cup thành một cỗ máy tài chính thương mại hóa mạnh mẽ hơn bao giờ hết của FIFA đang đứng trước đe dọa đổ vỡ. Việc thành lập công ty FIFA Forward Enterprise (FFE) nhằm thương mại hóa các giải đấu lớn và bán cổ phần cho các quỹ đầu tư tư nhân đã chạm phải hòn đá tảng lớn nhất từ trước đến nay. Nối gót Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA), Liên đoàn bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF) đã chính thức lên tiếng phản đối, đẩy Chủ tịch Gianni Infantino vào thế phòng thủ trong cuộc chiến định hình tương lai bóng đá thế giới.
Toán học quyền lực: Bài toán 106 phiếu bầu
Về mặt bản chất, đây không chỉ là câu chuyện tranh cãi về mô hình kinh doanh mà là cuộc chiến quyền lực trên bàn nghị sự. UEFA hiện sở hữu 55 liên đoàn thành viên, trong khi CONCACAF nắm giữ 35 phiếu bầu. Khi hai khối này liên minh phản đối, họ đã nắm trong tay 90 trên tổng số 211 lá phiếu tại Đại hội FIFA, tương đương khoảng 43% quyền quyết định.
Theo quy chế, để đề xuất FFE chính thức được thông qua, Chủ tịch Gianni Infantino bắt buộc phải giành được tối thiểu 106 phiếu thuận. Với việc mất đi 90 phiếu từ liên minh UEFA - CONCACAF, người đứng đầu FIFA rơi vào tình thế vô cùng khắc nghiệt: ông gần như không được phép mắc sai lầm ở tất cả các khu vực còn lại.
Trên lý thuyết, cơ hội vẫn mở rộng cho Infantino khi 4 khu vực còn lại sở hữu tổng cộng 121 phiếu bầu, bao gồm châu Phi (CAF) với 54 phiếu, châu Á (AFC) với 46 phiếu, Nam Mỹ (CONMEBOL) với 10 phiếu và châu Đại Dương (OFC) với 11 phiếu. Nếu nhận được sự ủng hộ tuyệt đối từ cả 4 liên đoàn này, FIFA vẫn sẽ cán mốc 106 phiếu cần thiết.
Tuy nhiên, thực tế chiến trường chính trị không hề đơn giản. Mặc dù Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) chưa ra thông báo phản đối chính thức, họ đã công khai chỉ trích quy trình làm việc của FIFA. AFC khẳng định hoàn toàn bị gạt ra ngoài lề, không được tham vấn trước khi kế hoạch FFE được công bố. Châu Á cho rằng một dự án mang tính bước ngoặt và ảnh hưởng sâu rộng đến cấu trúc bóng đá toàn cầu tuyệt đối không thể được thúc đẩy bằng cách thông báo đột ngột mà thiếu đi quy trình quản trị minh bạch.
Bên cạnh đó, Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) dự kiến họp vào tuần tới để chốt lập trường, trong khi châu Đại Dương (OFC) sẽ thảo luận vào tháng 8, còn CONMEBOL vẫn giữ thái độ im lặng quan sát. Chỉ cần một vết nứt nhỏ tại châu Á hoặc châu Phi, tham vọng của Infantino sẽ ngay lập tức phá sản.
Tuyên chiến từ châu Âu và nguy cơ bị tẩy chay
Không chỉ dừng lại ở các phản ứng hành chính, UEFA dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Aleksander Ceferin đã đưa ra những lời cảnh báo có trọng lượng vô cùng lớn. Cơ quan điều hành bóng đá châu Âu đe dọa rằng World Cup không phải là một tài sản thương mại để mang ra mua bán, và việc nhượng lại quyền sở hữu cho tư nhân là hành vi vượt qua lằn ranh đỏ của quản trị thể thao.
Đáng chú ý nhất, UEFA khẳng định các đại diện châu Âu sẵn sàng tẩy chay mọi giải đấu do FIFA tổ chức nếu dự án này vẫn tiếp tục được thúc đẩy mà không có sự thay đổi mang tính bản chất. Lời đe dọa rút lui khỏi World Cup nữ 2027 tại Brazil hay xa hơn là World Cup 2030 giáng một đòn mạnh vào uy tín và giá trị thương mại của chính các giải đấu này.
Đánh đổi tài chính và bài toán niềm tin
Theo bản thiết kế của FIFA, FFE sẽ đóng vai trò là công ty con do FIFA nắm quyền kiểm soát đa số, quản lý toàn bộ mảng vận hành thương mại của các giải đấu lớn. Định giá của FFE được đưa ra ở mức 20 tỷ USD, và kế hoạch của Infantino là bán 21% cổ phần (tương đương 4,2 tỷ USD) cho các nhà đầu tư tư nhân.
Để thuyết phục các liên đoàn thành viên vừa và nhỏ, Infantino dùng miếng mồi tài chính hấp dẫn: nâng mức phân bổ kinh phí cho mỗi liên đoàn từ 8 triệu USD lên thẳng 20 triệu USD trong chu kỳ đến World Cup 2030. Đây là khoản tiền có thể làm thay đổi hoàn toàn bộ mặt bóng đá ở những quốc gia đang phát triển.
Tuy nhiên, sự phản đối mạnh mẽ từ khối liên minh 43% số phiếu cho thấy ranh giới giữa việc gia tăng doanh thu và việc để các quỹ đầu tư tư nhân can thiệp vào quyền lực quản trị bóng đá đang trở thành điểm nóng. Cuộc đọ sức giữa Infantino và liên minh UEFA - CONCACAF lúc này không đơn thuần là cuộc đua về những con số, mà là trận chiến quyết định xem ai mới là người thực sự nắm quyền sinh sát đối với môn thể thao vua.