Những người lính trên hành trình trả lại tên cho liệt sĩ

Thắp hi vọng từ những phần mộ chưa biết tên

Sau hơn 1 tuần, Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Thuận - nghĩa trang cuối cùng trong số 11 nghĩa trang liệt sĩ của tỉnh Lâm Đồng, đang bước vào giai đoạn tăng tốc lấy mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN. Những phần mộ chưa biết tên lại được thắp lên hi vọng sau nhiều thập kỷ lặng im.

Giữa hàng ngàn ngôi mộ thẳng tắp ở Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Thuận, có những tấm bia chỉ khắc vỏn vẹn dòng chữ: “Liệt sĩ chưa xác định được thông tin”. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, những phần mộ ấy vẫn thinh lặng chờ một ngày được gọi đúng tên.

Ngày ấy đang dần đến. Mỗi nhát cuốc được thực hiện bằng tất cả sự cẩn trọng, bởi họ hiểu rằng phía dưới lớp đất kia không chỉ là hài cốt của một liệt sĩ, mà còn là niềm mong mỏi của biết bao gia đình đã đợi chờ suốt nhiều thập kỷ. Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Thuận là nơi có số lượng mộ liệt sĩ lớn nhất tỉnh với gần 8.800 phần mộ, trong đó có hơn 3.400 phần mộ cần lấy mẫu hài cốt để xác định danh tính.

Giữa không gian tĩnh lặng ấy, không khí làm việc diễn ra khẩn trương nhưng tuyệt đối cẩn trọng. Từ rà soát danh sách, xác định vị trí phần mộ, gắn mã định danh đến khai quật và lấy mẫu sinh phẩm, mọi công đoạn đều được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt, nhằm bảo đảm độ chính xác cao nhất.

Thượng tá Trần Thanh Sơn - Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng chia sẻ: “Chúng tôi đã tham mưu và tuyển chọn những cá nhân tiêu biểu, có nhận thức tốt, trách nhiệm cao, sức khỏe dẻo dai để có thể đáp ứng nhiệm vụ. Vì công đoạn khai quật, tiếp cận hài cốt liệt sĩ để lấy mẫu ADN là bước quan trọng, quyết định tiến độ. Chính vì vậy, chúng tôi chọn những người tâm huyết, làm bằng tất cả mệnh lệnh từ trái tim”.

Dưới thời tiết nắng nóng, từng lớp đất vẫn được bóc tách cẩn trọng để tiếp cận chính xác vị trí hài cốt, nhằm hạn chế tối đa tác động đến kết cấu phần mộ, bảo đảm hoàn trả nguyên trạng sau khi hoàn thành việc lấy mẫu.

Những người lính viết tiếp hành trình tri ân

Trên thao trường, họ là những người lính mạnh mẽ, dứt khoát trong từng động tác. Nhưng trước những phần mộ liệt sĩ, mọi cử chỉ đều trở nên chậm rãi và nâng niu. Từng lớp đất được bóc tách cẩn trọng, từng mẫu sinh phẩm được lấy bằng tất cả sự thành kính. Không ai cho phép mình vội vàng, bởi mỗi phần mộ đều chất chứa niềm hi vọng của một gia đình đang chờ đợi đằng đẵng.

Chiến sĩ trẻ Nguyễn Ngọc Vũ, thành viên tổ lấy mẫu số 4 chia sẻ: “Mỗi lần khai quật một phần mộ, em càng thấy mình biết ơn sâu sắc và tự hào. Từ khi tham gia chiến dịch này, đã giúp em hiểu sâu sắc hơn về giá trị của hòa bình…”.

Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng đã huy động 5 tổ lấy mẫu chuyên trách, lực lượng công nghệ thông tin, pháp y và hơn 60 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh tham gia thực hiện nhiệm vụ. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng vừa bảo đảm tiến độ, vừa đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về độ chính xác trong từng công đoạn. Sau 1 tuần triển khai, các tổ đã khai quật hơn 600 phần mộ và dự kiến hoàn thành việc lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Thuận vào cuối tháng 8.

Thượng tá Trần Thanh Sơn cho biết, thời gian tới đơn vị sẽ tăng cường thêm 30 cán bộ, chiến sĩ thường trực, phân bổ đều cho các tổ lấy mẫu, phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Thuận cũng như trên toàn tỉnh Lâm Đồng trước ngày 20/8/2026.

Trong Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin, những con số đang từng ngày được nối dài bằng trách nhiệm và sự tận tụy của các lực lượng. Đến ngày 29/7, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng đã hoàn thành việc lấy mẫu tại 10/11 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh; khai quật 1.345 phần mộ cần xác định danh tính và thu được 633 mẫu sinh phẩm. Phía sau những con số ấy là hàng ngàn giờ lao động bền bỉ của lực lượng tham gia chiến dịch và niềm hi vọng của biết bao gia đình đang chờ tin người thân.

Chiến dịch vẫn còn ở phía trước với nhiều phần mộ chưa được lấy mẫu, nhiều gia đình vẫn từng ngày ngóng đợi một tin tức về người thân. Giữa những hàng mộ thẳng tắp ở Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Thuận, những người lính vẫn lặng lẽ làm việc với tất cả sự cẩn trọng và thành kính. Mỗi mẫu ADN được lấy hôm nay không chỉ phục vụ công tác giám định, mà còn mở ra cơ hội để một người con trở về với gia đình sau nhiều thập kỷ xa cách.

Và ở nơi tưởng như chỉ có sự tĩnh lặng của thời gian ấy, từng nhát cuốc, từng mẫu sinh phẩm vẫn âm thầm nối dài hành trình trả lại tên tuổi cho những người đã ngã xuống, để một ngày nào đó, các anh có thể trở về với quê hương và gia đình bằng chính tên gọi của mình.

“

Các thành viên trong tổ luôn đồng lòng và ý thức rõ đây là nhiệm vụ thiêng liêng, cũng là niềm vinh dự, tự hào của mỗi người.

Đồng chí Nguyễn Cảnh Anh, thành viên Tổ lấy mẫu số 4

Quang Nhân .