Phần Lan điều chỉnh học thuyết quân sự và xây dựng mạng lưới công sự ngầm đối phó UAV

Sự xuất hiện phổ biến của máy bay không người lái (UAV) trinh sát và tấn công trên chiến trường hiện đại đang buộc quân đội nhiều nước phải thay đổi tư duy tác chiến. Tại Bắc Âu, Lực lượng Quốc phòng Phần Lan đã bắt đầu mở rộng năng lực xây dựng các chiến hào có mái che và công sự ngầm nhằm bảo vệ lực lượng trước các đòn tập kích từ không trung.

Chuyển dịch học thuyết từ tác chiến cơ động sang phòng thủ kiên cố

Thực tiễn xung đột tại Ukraine chứng minh rằng các hoạt động di chuyển trên chiến hào hở hoặc khu vực tiền tuyến không được che chắn trở nên cực kỳ nguy hiểm. Sự hiện diện liên tục của UAV bầy đàn khiến việc phát hiện và nhắm mục tiêu vào binh sĩ, phương tiện cơ giới hay lực lượng hậu cần diễn ra nhanh chóng trên diện rộng.

Thực tế này đang thách thức trực tiếp học thuyết quân sự được Phần Lan áp dụng từ giữa thập niên 2010. Trước đây, quân đội nước này ưu tiên chiến thuật cơ động cao: các đơn vị không tập trung giữ một vị trí cố định mà thực hiện các đòn tấn công bất ngờ, rải mìn, lập chướng ngại vật rồi nhanh chóng rút lui trước khi đối phương kịp phản công.

Tuy nhiên, khi chiến sự kéo dài và binh sĩ phải hoạt động lâu trong tầm hoạt động của UAV, phương pháp cơ động truyền thống giảm hiệu quả đáng kể. Do đó, Phần Lan quay lại tập trung vào việc bảo vệ lực lượng tại các điểm phòng thủ cố định bằng hệ thống công sự ngầm vững chắc.

Kỹ thuật xây dựng và giải pháp ngụy trang công sự ngầm

Để triển khai mô hình mới, các căn cứ huấn luyện kiên cố mang tên Căn cứ 25 và Căn cứ 26 đã được xây dựng cho Lữ đoàn Pori tại Niinisalo và Säkylä. Mỗi khu phức hợp được thiết kế để phục vụ huấn luyện từ 30 đến 50 binh sĩ, giúp họ làm quen với điều kiện sống và chiến đấu nhiều ngày liên tục dưới lòng đất. Đây cũng là nơi thử nghiệm các vật liệu, kết cấu và phương pháp xây dựng công sự mới trong điều kiện thực địa.

Khác với các lô lô bê tông truyền thống, hệ thống công sự ngầm thế hệ mới của Phần Lan ưu tiên sử dụng cấu kiện khung gỗ lắp ghép đã qua xử lý chống ẩm mốc. Quy trình thi công bao gồm các bước:

• Sử dụng máy xúc đào hố sâu đến kích thước yêu cầu.
• Hạ các khung gỗ đã chế tạo sẵn xuống vị trí định hình.
• Đắp lèn chặt đất đá xung quanh cấu trúc khung.
• Rải các phiến đá xung quanh để kích nổ sớm các loại đạn pháo trước khi chúng tiếp xúc trực tiếp với kết cấu chính.

Bên cạnh đó, với tỷ lệ che phủ rừng đạt khoảng 70-75% diện tích lãnh thổ, Phần Lan tận dụng triệt để tán cây tự nhiên để che giấu các công sự ngầm khỏi kính trinh sát quang học và hồng ngoại của UAV. Những dấu vết hiếm hoi của mạng lưới chiến hào dài hàng trăm mét chỉ là các ống thông gió, cửa sập được ngụy trang cẩn thận hoặc những đoạn hào hở ngắn.

Tích hợp giải pháp chống UAV vào hạ tầng phòng thủ

Mạng lưới công sự ngầm mới được quy hoạch đồng bộ bao gồm vị trí bắn có cửa thép bảo vệ, hầm trú ẩn, khu vực đậu phương tiện, hố phóng UAV, hệ thống giá đỡ dây cáp liên lạc và nhà vệ sinh dã chiến. Nhằm vô hiệu hóa các dòng FPV drone hoặc UAV cỡ nhỏ lao thẳng vào chiến hào, toàn bộ các cửa sập, lối ra vào và khu vực hở đều được trang bị lưới thép hoặc rào chắn bảo vệ.

Song song với việc xây mới các công sự gỗ lắp ghép, Phần Lan cũng đang tiến hành khôi phục lại hệ thống công sự ven biển từng bị bỏ hoang từ sau Thế chiến II, đồng thời xây dựng thêm các hầm trú ẩn bằng bê tông trên quy mô toàn quốc.

Xu hướng chuyển hướng sang công sự ngầm của Phần Lan phản ánh sự thay đổi lớn trong tư duy quân sự tại châu Âu. Khi các công nghệ hàng không không người lái làm tăng nguy cơ bị phát hiện trên không, năng lực ẩn nấp, kiên cố hóa vị trí trú ẩn và duy trì khả năng chịu đựng của bộ binh dưới lòng đất trở thành yếu tố cốt lõi để đảm bảo sức chiến đấu dài hạn.

Biển Xanh