Khoa học, công nghệ tiếp sức hợp tác xã phát triển

Đòn bẩy từ các chính sách hỗ trợ đồng bộ

Theo Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN), trong năm 2026, đơn vị đã chủ động lồng ghép các chính sách hỗ trợ khu vực kinh tế tập thể vào những chương trình trọng điểm của tỉnh. Tâm điểm là hỗ trợ các HTX đổi mới công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, áp dụng tiêu chuẩn chất lượng tiên tiến và đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh. Điểm sáng rõ nét nhất là công tác phát triển tài sản trí tuệ gắn liền với các sản phẩm OCOP và sản phẩm chủ lực của địa phương. Tính đến nay, toàn tỉnh có trên 54 nhãn hiệu tập thể do các hội, HTX và tổ hợp tác quản lý. Riêng trong năm 2026, sở đã hỗ trợ 15 doanh nghiệp và HTX thực hiện thủ tục đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp.

Bên cạnh đó, công tác quản lý chất lượng, tiêu chuẩn và đo lường đạt nhiều tiến bộ. Sở đã triển khai đề án Áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2026 - 2030; thực hiện 56 cuộc đánh giá chứng nhận VietGAP, thử nghiệm hơn 5.200 mẫu nông sản và kiểm định, hiệu chuẩn gần 20.000 phương tiện đo. Đặc biệt, 8 HTX đã được hỗ trợ áp dụng thành công các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến, bao gồm 6 HTX đạt chứng nhận VietGAP, 1 HTX đạt ISO 22000:2015 và 1 HTX đạt chuẩn HACCP.

Sự đồng hành kịp thời của ngành chuyên môn đã mang lại những chuyển biến tích cực ngay tại cơ sở. Bà Ngô Thị Tâm Hạnh - Giám đốc HTX Nông nghiệp Tổng hợp Thuận Phát TPH (phường Lâm Viên - Đà Lạt) - một trong những đơn vị được hỗ trợ chuẩn hóa quy trình chia sẻ: “HTX chúng tôi thành lập từ năm 2021 và cũng được cấp chứng nhận VietGAP từ khi thành lập. Đến thời điểm đăng ký cấp lại, chúng tôi nhận được sự hướng dẫn tận tình từ cán bộ Sở KH&CN về kỹ thuật chăm sóc, bảo vệ môi trường, quy trình thu gom rác thải... Nhờ đáp ứng đầy đủ các tiêu chí khắt khe, đến đầu năm 2026, HTX đã chính thức được công nhận lại chứng nhận VietGAP, tạo nền tảng vững chắc để tiêu thụ nông sản ổn định”.

Tương tự, ông Trần Văn Việt - Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Dịch vụ Nông nghiệp Nam Ninh, xã Cát Tiên, khẳng định: “Sự đồng hành của ngành KH&CN là chỗ dựa rất lớn cho người dân và HTX. Để đạt chứng nhận VietGAP, sở đã cử cán bộ trực tiếp xuống tận vườn tập huấn, sát sao kiểm tra quy trình và hỗ trợ kỹ thuật từng bước. Nhờ đó, tư duy sản xuất của bà con thành viên được nâng lên rõ rệt, sản phẩm làm ra bảo đảm an toàn và được thị trường đón nhận tích cực”.

Hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Thông qua Cổng thông tin kết nối của tỉnh hiện đã liên kết 65 tổ chức KH&CN, 17 doanh nghiệp KH&CN và 13 doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, mở ra không gian tiếp cận tri thức mới rộng lớn cho các HTX.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo đà bứt phá

Bên cạnh những kết quả đạt được, theo Sở KH&CN, thực tế triển khai cũng chỉ ra không ít rào cản. Trong đó, nhiều HTX trên địa bàn vẫn chưa quan tâm đúng mức đến đổi mới công nghệ; khả năng tiếp cận và “hấp thụ” công nghệ mới còn hạn chế; nguồn lực đầu tư cho chuyển đổi số chưa tương xứng, trong khi số lượng HTX tham gia các chương trình hỗ trợ KH&CN toàn tỉnh nhìn chung còn khiêm tốn.

Năm 2027, Sở KH&CN đặt mục tiêu tiếp tục thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong khu vực kinh tế tập thể; nâng cao năng lực cạnh tranh, chất lượng sản phẩm, hiệu quả sản xuất kinh doanh và khả năng tham gia chuỗi giá trị của các HTX. Cụ thể, phấn đấu hỗ trợ từ 15 - 20 HTX đăng ký xác lập và phát triển quyền sở hữu trí tuệ; 10 - 15 HTX xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc; ít nhất 10 HTX áp dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng tiên tiến (VietGAP, GlobalGAP, HACCP, ISO 22000). Đồng thời, đưa 5 - 10 HTX tham gia trực tiếp vào các chương trình đổi mới công nghệ và chuyển đổi số. Song song đó, tối thiểu mở 3 lớp tập huấn chuyên sâu về sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo và năng suất chất lượng cho đội ngũ quản lý HTX trên địa bàn.

Với định hướng lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm động lực cốt lõi, sự đồng hành chủ động của Sở KH&CN tỉnh sẽ là bệ phóng quan trọng, giúp các HTX đổi mới tư duy, nâng tầm giá trị thương hiệu nông sản địa phương và đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.

Thy Vũ .