Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng đóng góp nhiều ý kiến hoàn thiện các dự án luật

Đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng điều hành phiên thảo luận.

Kiến nghị tăng cường vai trò của cấp xã trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Đóng góp ý kiến đối với Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng thống nhất đánh giá việc sửa đổi luật là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế trong giai đoạn phát triển mới, đồng thời đưa ra nhiều kiến nghị xuất phát từ thực tiễn hoạt động ở cơ sở.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng Dương Khắc Mai đặc biệt nhấn mạnh vai trò của cấp xã trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đại biểu cho rằng, khoản 4 Điều 7 của dự thảo luật hiện quy định Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật "có thể được thành lập" ở cấp xã là chưa phù hợp với yêu cầu thực tiễn. “Tôi cho rằng luật cần quy định dứt khoát theo hướng phải thành lập, thay vì quy định có thể thành lập”, đại biểu chia sẻ.

Theo đại biểu Dương Khắc Mai, hệ thống pháp luật đang được hoàn thiện rất nhanh, số lượng văn bản quy phạm pháp luật ngày càng nhiều, các luật cũng thường xuyên được sửa đổi, bổ sung để theo kịp thực tiễn. Điều đó đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. “Làm tốt công tác này sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, hạn chế vi phạm pháp luật và giảm những tác động tiêu cực đối với xã hội”, đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu cũng phân tích, trong bối cảnh cấp xã là cấp trực tiếp giải quyết hầu hết công việc của người dân, nếu việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật chỉ mang tính lựa chọn sẽ dẫn tới tình trạng "nơi làm, nơi không", ảnh hưởng đến tính thống nhất trong tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị cần ưu tiên bố trí nguồn lực cho cấp xã, nhất là tại các địa phương có địa bàn rộng, nhiều vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số như tỉnh Lâm Đồng. “Trách nhiệm phải đi đôi với nguồn lực”, đại biểu Dương Khắc Mai nói, đồng thời cho rằng hiệu quả của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phụ thuộc rất lớn vào cấp cơ sở.

Một nội dung được đại biểu đặc biệt quan tâm là việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI). Theo đại biểu, quy định hiện nay mới dừng ở mức "khuyến khích" là chưa đủ, cần xác định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội và AI trong phổ biến, giáo dục pháp luật.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định yêu cầu thông tin pháp luật do AI cung cấp phải được khai thác từ nguồn dữ liệu chính thống, cập nhật kịp thời; khi phát hiện sai sót phải được đính chính; đồng thời cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng AI phải chịu trách nhiệm về nội dung cung cấp. Song song đó, đại biểu lưu ý việc ứng dụng công nghệ phải kết hợp với hình thức tuyên truyền trực tiếp nhằm bảo đảm người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân ở vùng khó khăn vẫn được tiếp cận thông tin pháp luật.

Cùng quan điểm, ĐBQH tỉnh Lâm Đồng Phạm Đức Hoài cho rằng, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không thể do một cơ quan thực hiện mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị. Từ kinh nghiệm tham gia Tổ biên tập Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 và trực tiếp triển khai trong quân đội, đại biểu đánh giá đây là đạo luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác tuyên truyền pháp luật ở cơ sở.

Đại biểu lưu ý việc truyền thông chính sách cần hết sức thận trọng: nội dung truyền thông ở giai đoạn dự thảo chưa phải là quy định cuối cùng của luật. Nếu việc truyền thông không làm rõ đây mới là dự thảo thì người dân và doanh nghiệp rất dễ hiểu nhầm rằng chính sách đã được quyết định.

Đồng thời, đại biểu kiến nghị tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; dẫn thực tiễn triển khai Đề án 1371 của Chính phủ cho thấy ở những nơi huy động được sự tham gia của toàn xã hội thì hiệu quả tuyên truyền cao hơn nhiều so với chỉ dựa vào ngân sách nhà nước.

Hoàn thiện pháp luật quốc phòng theo hướng đồng bộ, phù hợp thực tiễn

Đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi nhằm đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị nghiên cứu bố trí chức danh Chính trị viên ban chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan quân đội chính quy. Theo đại biểu, trong điều kiện ban chỉ huy quân sự cấp xã đang được tổ chức theo hướng chính quy, việc bí thư đảng ủy xã đồng thời kiêm nhiệm chức danh chính trị viên sẽ khó đáp ứng yêu cầu chuyên môn. "Người đảm nhiệm chức danh chính trị viên cần có kiến thức chuyên sâu về quân sự, quốc phòng, vũ khí, trang bị và nghiệp vụ công tác Đảng, công tác chính trị trong quân đội”, đại biểu Mai cho biết.

Đại biểu cho rằng, việc bố trí sĩ quan chính quy đảm nhiệm chức danh này sẽ phù hợp hơn cả về chuyên môn, tổ chức cũng như yêu cầu xây dựng lực lượng quân sự chính quy.

Đại biểu Phạm Đức Hoài cũng bày tỏ cùng quan điểm, đồng thời phân tích thêm rằng, theo Nghị quyết số 51 của Bộ Chính trị, chính trị viên có vị trí tương đương với người chỉ huy trong hệ thống chỉ huy quân sự. Trong khi đó, bí thư đảng ủy cấp xã hiện nay đảm nhiệm rất nhiều nhiệm vụ, thậm chí ở nhiều địa phương còn là Tỉnh ủy viên hoặc Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Theo đại biểu, trong trường hợp trước mắt chưa bố trí đủ sĩ quan chính quy cho tất cả các xã, có thể nghiên cứu phương án điều chỉnh cơ cấu tổ chức theo hướng không bố trí chức danh chính trị viên phó, nâng chính trị viên phó lên chính trị viên, để vừa bảo đảm yêu cầu tổ chức, vừa không làm tăng biên chế và phát sinh ngân sách.

Đại biểu cũng thông tin thêm, nội dung này đã được Chủ tịch Quốc hội và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho ý kiến tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Bộ Quốc phòng đang tiếp tục hoàn thiện báo cáo trình Bộ Chính trị xem xét trước khi hoàn thiện dự thảo luật.

Trong khi đó, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Trường Giang đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá đầy đủ hơn tác động về nguồn lực tài chính của dự án luật. Theo đại biểu, ngoài chi phí liên quan đến chế độ, chính sách đối với chức danh mới, dự thảo còn liên quan đến đầu tư xây dựng trụ sở, thao trường, bãi tập cho ban chỉ huy quân sự cấp xã - những khoản chi chủ yếu do ngân sách địa phương bảo đảm.

Đại biểu cũng đề nghị rà soát quy định của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam để bảo đảm thống nhất với Luật Tổ chức Quốc hội; đồng thời làm rõ nguồn kinh phí đầu tư thao trường, bãi tập nhằm bảo đảm sự thống nhất với Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự.

Bảo đảm thống nhất pháp luật, không phát sinh thủ tục hành chính

Đối với Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, các đại biểu đều đánh giá cao quá trình chuẩn bị công phu của cơ quan chủ trì soạn thảo.

Đại biểu Nguyễn Văn Hiển nhận định, dự thảo luật đã thể chế hóa tương đối đầy đủ các quy định của Nghị định số 259 của Chính phủ cũng như các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, quá trình xây dựng luật cần đồng thời bảo đảm 2 yêu cầu: thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế và không làm phát sinh rào cản đối với môi trường đầu tư, kinh doanh. Theo đại biểu, một số quy định vẫn có khả năng làm phát sinh thủ tục hành chính mới, cần tiếp tục rà soát.

Đại biểu đề nghị xem xét lại phạm vi điều chỉnh của luật, bởi việc xử lý hành vi phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt liên quan trực tiếp đến Bộ luật Hình sự và Luật Xử lý vi phạm hành chính, cần bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Đối với Điều 12 và Điều 15, đại biểu lưu ý vẫn còn khoảng trống pháp lý giữa danh mục kiểm soát và danh mục quản lý chuyên ngành, có thể dẫn đến phát sinh thêm điều kiện kinh doanh hoặc thủ tục quản lý.

Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Trường Giang đề nghị làm rõ tiêu chí áp dụng các biện pháp kiểm soát; đánh giá đầy đủ chi phí tuân thủ nếu chuyển quy định về chương trình tuân thủ nội bộ của doanh nghiệp từ mức "khuyến khích" sang "bắt buộc"; đồng thời tiếp tục rà soát trách nhiệm của các tổ chức tài chính để bảo đảm thống nhất với Luật Phòng, chống rửa tiền.

Qua thảo luận, các ý kiến của Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng đều tập trung vào mục tiêu hoàn thiện các dự án luật theo hướng đồng bộ, khả thi, sát thực tiễn; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Ngọc Diệp