Không quân Mỹ khôi phục máy bay tiếp dầu KC-135 bằng kỹ thuật ghép đuôi hiếm thấy

Biển Xanh05/08/2026 19:36

Chiếc KC-135 của Mỹ sống sót sau sự cố va chạm trên không tại Iraq đã quay về nước an toàn sau khi được ghép cánh đuôi đứng từ một máy bay ngừng hoạt động.

Chiếc máy bay tiếp nhiên liệu KC-135R Stratotanker của Không quân Mỹ (USAF) bị hư hại nặng trong vụ va chạm giữa không trung tại Iraq đã trở về lục địa Mỹ an toàn. Sự cố được khôi phục thành công bằng giải pháp kỹ thuật đặc biệt: thay thế toàn bộ phần cánh đuôi đứng lấy từ một máy bay KC-135 khác đã ngừng hoạt động.

Bối cảnh vụ va chạm giữa không trung tại Iraq

Sự cố xảy ra vào ngày 12/3/2026 trong không phận do lực lượng Mỹ kiểm soát tại Iraq, giữa thời điểm căng thẳng của chiến dịch quân sự liên quan đến Iran. Hai máy bay tiếp dầu KC-135R Stratotanker đang thực hiện nhiệm vụ thì xảy ra va chạm trên không. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác định đây là tai nạn kỹ thuật hoạt động, không phải do hỏa lực đối phương hay nhầm lẫn từ lực lượng đồng minh.

Sau cú va chạm, chiếc KC-135 mang mật danh Zeus 95 mất kiểm soát và rơi xuống khu vực gần Turaibil, sát biên giới Iraq và Jordan, khiến toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn tử nạn. Chiếc KC-135 còn lại dù bị tổn hại nghiêm trọng ở phần cánh đuôi đứng vẫn duy trì khả năng điều khiển và hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Ben Gurion tại Israel.

Dù nhóm Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq (IRI) tuyên bố đã tấn công khiến máy bay phải hạ cánh khẩn cấp, CENTCOM đã bác bỏ thông tin này và khẳng định đây hoàn toàn là tai nạn trong quá trình vận hành.

Máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker của Không quân Mỹ
Máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 của Mỹ bay trình diễn tại một sự kiện ở Chicago, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Giải pháp kỹ thuật ghép đuôi hiếm gặp

Để đưa chiếc máy bay mang số hiệu gốc 63-8017 trở lại trạng thái bay, lực lượng kỹ thuật đã tiến hành sửa chữa ngay tại sân bay Ben Gurion. Phần cánh đuôi đứng mới được tháo từ chiếc KC-135 mang số hiệu 63-8002 từng thuộc Không đoàn Tiếp dầu số 22, vốn đang được bảo dưỡng và lưu trữ tại căn cứ Tinker, bang Oklahoma.

Trên hành trình bay về Mỹ, máy bay đã quá cảnh tại căn cứ RAF Mildenhall ở Anh với diện mạo đặc biệt: phần thân mang số hiệu 63-8017 trong khi phần đuôi mang số hiệu 63-8002. Sau khi về nước, chiếc KC-135 sẽ tiếp tục quá trình đại tu, sơn lại và đồng nhất ký hiệu nhận dạng.

Việc tái sử dụng linh kiện từ các khung thân cũ để sửa chữa máy bay hư hỏng nặng là phương án từng được Không quân Mỹ áp dụng. Trước đó, USAF từng ghép hai tiêm kích F-35 bị hỏng thành một máy bay hoàn chỉnh (biệt danh Frankenbird), hoặc dùng vật liệu thử nghiệm để phục hồi oanh tạc cơ tàng hình B-2 Spirit. Tuy nhiên, việc một chiếc KC-135 mang hai số hiệu khác nhau bay qua các căn cứ quốc tế vẫn được đánh giá là trường hợp rất hy hữu.

Thách thức và hao mòn của đội bay tiếp dầu Mỹ

Dòng máy bay KC-135 đã đi vào phục vụ gần 70 năm nhưng vẫn đóng vai trò là lực lượng tiếp dầu nòng cốt của Không quân Mỹ. Trong chiến dịch Epic Fury, sân bay Ben Gurion từng là căn cứ tiền phương tập trung khoảng 70 đến 75 máy bay tiếp dầu và vận tải, bao gồm KC-135 và KC-46 Pegasus.

Bên cạnh vụ va chạm trên không, lực lượng tiếp dầu Mỹ cũng ghi nhận nhiều tổn thất khác trong khu vực. Chỉ hai ngày sau sự cố va chạm, đợt tập kích bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran được cho là đã làm hư hại hoặc phá hủy 5 chiếc KC-135 đang đậu ngoài trời tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia.

Ngoài ra, nhiều máy bay KC-135 khác từ chiến trường Trung Đông cũng xuất hiện tình trạng hư hại khi quá cảnh qua RAF Mildenhall. Tháng 4/2026, một chiếc KC-135R phải dán nhiều mảng vá tạm thời ở thân trước khi về căn cứ Tinker đại tu. Đến tháng 5/2026, một chiếc KC-135 của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Alaska ghi nhận nhiều vết mảnh đạn đâm thủng đuôi, cánh và bị mất hoàn toàn cần tiếp nhiên liệu.

Tình trạng tổn thất và hư hỏng dồn dập đang gia tăng áp lực lên lực lượng KC-135 vốn đã già cỗi. Trong bối cảnh các dòng máy bay thay thế thế hệ mới chưa đủ số lượng, việc tháo dỡ linh kiện từ các máy bay lưu kho để sửa chữa cấp bách đóng vai trò then chốt giúp Không quân Mỹ duy trì năng lực tác chiến tầm xa.

Biển Xanh