Ukraine nâng cấp tên lửa S-300 cùng Mỹ và Nga cải tiến drone Gerbera bằng động cơ Shahed
Mỹ phối hợp với Ukraine nâng cấp tên lửa S-300 nhằm hỗ trợ hệ thống Patriot, trong khi Nga cải tiến drone Gerbera và Rheinmetall thúc đẩy sản xuất ATACMS.
Ukraine và Mỹ đang triển khai chương trình hợp tác hiện đại hóa các dòng tên lửa phòng không thời Liên Xô thuộc hệ thống S-300, dự kiến đưa vào vận hành trước cuối năm 2026. Động thái này nằm trong chuỗi nỗ lực giảm bớt tình trạng thiếu hụt đạn dược phòng không nghiêm trọng và chia sẻ gánh nặng tác chiến với các tổ hợp Patriot hiện đắt đỏ.
Chương trình hợp tác nâng cấp tên lửa phòng không S-300
Theo chia sẻ của Đại tá Lục quân Mỹ đã nghỉ hưu Robert Hamilton, Chủ tịch Trung tâm nghiên cứu Delphi Global, hệ thống S-300 cải tiến dự kiến đạt sản lượng từ khoảng một trăm đến vài trăm quả mỗi năm. Mặc dù không tạo ra tác động tức thì trên chiến trường, nguồn cung đạn ổn định qua nhiều tháng sẽ dần lấp vào khoảng trống phòng thủ mà hệ thống Patriot đang gánh vác.
Hiện nay, Không quân Ukraine vẫn tiếp tục vận hành các biến thể S-300PS, S-300PT, S-300PMU và S-300V1. Tuy nhiên, thách thức kỹ thuật lớn nhất đặt ra là khả năng đánh chặn các mục tiêu đạn đạo và siêu vượt âm như Iskander-M, Kinzhal, Oniks hay Zircon. Đây là nhiệm vụ vốn do dòng đạn PAC-3 MSE của hệ thống Patriot đảm nhiệm hiệu quả nhất. Việc hiện đại hóa đạn S-300 giúp tận dụng được hạ tầng cơ sở và đội ngũ kỹ thuật sẵn có, bảo vệ vùng trời trước tên lửa hành trình và thiết bị bay không người lái.
Bên cạnh đó, dự án phát triển tổ hợp chống tên lửa đạn đạo Freyja dựa trên đạn FP-7.x (biến thể từ đạn 48N6 của S-300 và S-400) cũng đang được công ty Fire Point phối hợp cùng các đối tác châu Âu triển khai độc lập. Dự án Freyja sử dụng linh kiện châu Âu và dự kiến bắt đầu thử nghiệm đánh chặn tên lửa đạn đạo vào tháng 7/2027.
Nga cải tiến máy bay không người lái Gerbera bằng động cơ Shahed
Ở phía bên kia chiến tuyến, quân đội Nga bắt đầu đưa vào sử dụng biến thể mới của thiết bị bay không người lái (UAV) Gerbera với cụm động cơ có công suất mạnh hơn. Theo phân tích từ chuyên gia Ihor Shkilnyi (trang Zampotech Omelianovych), UAV cải tiến sử dụng cụm động lực được tạo thành từ một nửa động cơ của dòng drone tấn công Shahed và Geran-2, dung tích khoảng 275 cm3.
Việc tận dụng dây chuyền sản xuất quy mô lớn tại Nhà máy động cơ Izhevsk cho phép công nghiệp quốc phòng Nga chia nhỏ cụm động lực để lắp cho dòng UAV nhỏ hơn, tối ưu hóa quy trình gia công và chuỗi cung ứng sẵn có mà không cần mở dây chuyền riêng. Động cơ dung tích lớn giúp UAV Gerbera tăng khả năng mang tải trọng nặng hoặc mở rộng tầm hoạt động, chuyển đổi từ vai trò làm mồi nhử tiêu hao đạn phòng không sang nhiệm vụ trinh sát, tác chiến điện tử hoặc tấn công trực tiếp.
Năng lực sản xuất ATACMS và bài toán kho vũ khí của Mỹ
Ngoài ra, khả năng cung ứng đạn dược tầm xa như tên lửa chiến thuật lục quân ATACMS đang là phép thử lớn đối với năng lực công nghiệp quốc phòng Mỹ. Tổng giám đốc Tập đoàn Rheinmetall, ông Armin Papperger, nhận định việc gia tăng sản lượng ATACMS trong liên doanh với Lockheed Martin sẽ mất nhiều thời gian và khó hoàn thành trong vòng hai năm.
Rheinmetall đã ký bản ghi nhớ hợp tác sản xuất ATACMS tại nhà máy Unterluess ở miền bắc Đức, dự kiến xây dựng cơ sở trong năm tới và hướng tới ghi nhận doanh thu đầu tiên vào năm 2028. Việc Lục quân Mỹ tiêu thụ phần lớn kho tên lửa chính xác tầm xa đã thúc đẩy các tập đoàn quốc phòng hướng tới thị trường toàn cầu với dự báo nhu cầu kéo dài trong 15 năm tới.