Phía sau thành công của tổng điều tra kinh tế

Khối lượng công việc lớn

Những mốc thời gian tưởng khô khan lại kể một câu chuyện đáng chú ý về cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 tại Lâm Đồng. Giai đoạn 1 hoàn thành sớm 20 ngày. Thời gian thu thập thông tin giai đoạn 2 rút từ 6 tháng xuống còn 2 tháng. Báo cáo sơ bộ công bố sớm 7 tháng, còn kết quả chính thức dự kiến sớm hơn 9 tháng so với kế hoạch.

Gắn với những mốc thời gian đó là khối lượng công việc khổng lồ. Một cán bộ ngành thống kê tỉnh chia sẻ: “Riêng giai đoạn 1, toàn tỉnh thu thập thông tin của 172.957 cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể, 218 tổ hợp tác và 1.936 cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng. Ở giai đoạn 2, hơn 550 điều tra viên đã hoàn thành 25.124 phiếu doanh nghiệp”.

Mỗi con số là một địa chỉ thu thập, mỗi địa chỉ là một cuộc gặp gỡ với những câu chuyện từ giản đơn đến phức tạp. Để một cuộc điều tra quy mô lớn như thế thành công, điều quan trọng không chỉ là hệ thống vận hành tốt, mà là từng mắt xích trong hệ thống ấy đã hoạt động rất nhịp nhàng.

Nỗ lực của đội ngũ điều tra viên

Một điểm mới nổi bật của Cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là việc ứng dụng công nghệ thông tin xuyên suốt toàn bộ quy trình, từ khâu chuẩn bị, thu thập, kiểm tra cho đến xử lý và công bố dữ liệu. Hệ thống phiếu điện tử cho phép doanh nghiệp chủ động tự kê khai, kết hợp với bản đồ số và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp giám sát tiến độ cũng như liên thông dữ liệu đồng bộ với hệ thống thuế và đăng ký kinh doanh.

Tuy nhiên, công nghệ suy cho cùng cũng chỉ là công cụ hỗ trợ. Yếu tố quyết định chất lượng của mỗi phiếu điều tra vẫn nằm ở con người. “Như các phường thuộc đô thị Đà Lạt, riêng doanh nghiệp cũng có gần 5.000 đơn vị. Dù doanh nghiệp kê khai trên hệ thống, điều tra viên vẫn phải hướng dẫn, rà soát và bóc tách thông tin để dữ liệu phù hợp với yêu cầu điều tra”, ông Huỳnh Văn Quỳnh - Quyền Trưởng Thống kê cơ sở Đà Lạt chia sẻ.

Quá trình thu thập, khó khăn lớn nhất đối với các điều tra viên không chỉ nằm ở khối lượng công việc khổng lồ, mà ở tâm lý e ngại của người cung cấp thông tin. Các chỉ số như: doanh thu, lợi nhuận hay tài sản đều là dữ liệu nhạy cảm. Đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi từ thuế khoán sang thuế kê khai, nhiều hộ kinh doanh tỏ ra dè dặt và lo lắng.

Thách thức này càng nhân lên tại các địa bàn trọng điểm như: Đà Lạt, Phan Thiết hay Bảo Lộc, những nơi tập trung số lượng cơ sở kinh doanh lớn nhất. Đô thị Đà Lạt có tới gần 20.000 cơ sở kinh doanh cá thể (chiếm gần 30% toàn tỉnh). Mật độ dày đặc này làm gia tăng rủi ro bỏ sót hoặc trùng lặp dữ liệu, đòi hỏi khâu lập bảng kê, phân chia địa bàn và giám sát phải được thực hiện chặt chẽ.

Để bảo đảm độ chính xác của thông tin, điều tra viên đã phải kiên trì rà soát, bóc tách dữ liệu và trực tiếp hướng dẫn từng đơn vị. Có những nỗ lực thầm lặng không bao giờ thể hiện trên bảng biểu thống kê. Đó là hàng chục cuộc điện thoại liên lạc, nhiều lần kiên nhẫn quay lại một cơ sở, hay những phút giải thích, tuyên truyền giúp hộ kinh doanh hiểu rõ đây không phải cuộc kiểm tra thuế. Những việc nhỏ đó lại chính là mắt xích trực tiếp quyết định chất lượng dữ liệu đầu vào.

Thành công của kỳ tổng điều tra không chỉ dừng lại ở độ hiện đại của phần mềm hay ứng dụng thuật toán AI, mà trước hết là sự kiên trì của mỗi điều tra viên, là những ngày bám địa bàn, những buổi tập huấn “cầm tay chỉ việc”, những lần rà soát dữ liệu tỉ mỉ và sự kiên trì thuyết phục từng hộ kinh doanh.

Thành quả từ sự đồng lòng

Lãnh đạo Thống kê tỉnh đánh giá cao hiệu quả của công tác tuyên truyền và sự vào cuộc tận tâm của hệ thống chính trị cơ sở. Khi người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa và tin vào ý nghĩa cuộc điều tra, sự hợp tác đã chuyển biến tích cực hơn.

Theo kết quả đánh giá, nghiệm thu, Lâm Đồng đạt loại giỏi, xếp thứ 17/34 tỉnh, thành phố trong Cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Có 2 tập thể và 7 cá nhân nhận Bằng khen của Bộ Tài chính; 20 tập thể cùng 212 cá nhân nhận Giấy khen từ Thống kê tỉnh.

Với kết quả này, đồng chí Võ Ngọc Hiệp - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 tỉnh Lâm Đồng đã biểu dương đánh giá cao sự phối hợp đồng bộ, trách nhiệm của ngành thống kê, các cấp chính quyền, lực lượng điều tra viên và các đơn vị cung cấp thông tin.

Mọi Cuộc Tổng điều tra cuối cùng đều được gói gọn trong các bảng biểu. Nhưng giá trị thực sự của dữ liệu lại nằm ở nỗ lực của con người. Kết quả về đích sớm của tỉnh không đơn thuần là đạt mốc thời gian, mà là minh chứng cho một hệ thống vận hành nhịp nhàng - nơi những cán bộ đã thầm lặng, nỗ lực, cùng đồng lòng thu thập thông tin chính xác để phác hoạ chính xác bức tranh kinh tế của địa phương, phục vụ cho kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn tới.

Nguyễn Nghĩa .