Phát huy di sản kiến trúc phục vụ du lịch
Với hơn 1.500 biệt thự cổ mang dấu ấn kiến trúc Pháp, Đà Lạt đang có một tài nguyên ẩn mình giữa rừng thông. Di sản kiến trúc là một phần ký ức của đô thị, đang tạo nên một sản phẩm du lịch tinh tế, khác biệt.
Hấp dẫn của di sản kiến trúc
Nếu Ga Đà Lạt gây ấn tượng bởi dáng mái gợi hình ảnh đỉnh núi Lang Biang, thì Trường Cao đẳng Đà Lạt lại hút mắt bằng dãy nhà cong và tháp chuông vươn cao. Cả hai đều được xếp hạng di tích cấp quốc gia từ năm 2001; đặc biệt Trường Cao đẳng Đà Lạt còn được công nhận là 1 trong 1.000 công trình kiến trúc tiêu biểu của thế kỷ XX; và cả hai đều là điểm đến hấp dẫn.
Ga Đà Lạt cùng với vẻ đẹp kiến trúc mang tính biểu tượng, tuyến đường sắt dài khoảng 8 km từ Đà Lạt đến Trại Mát, được phục hồi trở lại đã đưa khách qua những khu dân cư, vùng trồng rau, hoa và những triền đồi, kết nối tham quan kiến trúc nhà ga với chùa Linh Phước, thưởng thức cà phê, biểu diễn âm nhạc trên tàu, ngắm Đà Lạt về đêm lung linh nhà kính.
Trường Cao đẳng Đà Lạt thường xuyên được trùng tu, tôn tạo phát huy công năng của một cơ sở giáo dục, đào tạo vốn có và luôn thu hút du khách đến tựa vào dãy hành lang, ô cửa ngắm vòm trời, check-in... trong không gian hoài niệm.
Sức hút của du lịch kiến trúc không nằm ở những gì quá lớn lao, có khi chỉ là một mái nhà cổ kính, một vòm cửa, một ống khói lò sưởi, một lối đi, một cầu thang gỗ, một bức tường đá cũng trở thành điểm dừng chân, ngắm nhìn.
Trải nghiệm dinh thự gắn với vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng Hậu lại có sức hút với du khách thích tìm hiểu lịch sử gắn với Dinh I, Dinh III, Cung Nam Phương Hoàng Hậu. Dinh I nằm giữa rừng thông, nổi bật với con đường đá dẫn vào, hai hàng bạch đàn cổ thụ thân bạc phếch và những khoảng sân, vườn muôn sắc hoa được bố trí quanh công trình. Bên trong tái hiện một phần sinh hoạt, làm việc của vị vua cuối cùng triều Nguyễn.
Dinh III và Cung Nam Phương Hoàng Hậu cũng tạo sức hút bởi sự kết hợp giữa kiến trúc, nội thất và chuyện kể lịch sử. Những căn phòng, vật dụng, đồ nội thất được bài trí, những bảo vật cung đình được trưng bày cho người xem hình dung về một đời sống xa hoa, vương giả từng diễn ra ở nơi này.
Các điểm đến là dinh thự còn tổ chức không gian phù hợp để du khách hóa trang thành vương tôn quý tộc, hoàng tử, công chúa, tạo thêm hoạt động trải nghiệm thú vị, lưu lại hình ảnh kỷ niệm chuyến đi.
Điều hấp dẫn nhất là mỗi biệt thự đều có một vẻ riêng. Đến đây cảm giác như bước vào một Đà Lạt của trăm năm trước.
Anh Nguyễn Lê Cường - Một du khách đến từ Huế.
Phát huy giá trị di sản kiến trúc phục vụ du lịch
Khu biệt thự Lê Lai từ 20 năm qua đã trở thành Khu nghỉ dưỡng Ana Mandara Villas Dalat. Đó là 15 căn biệt thự mang phong cách kiến trúc miền Đông nước Pháp được xây dựng trong 10 năm (1929 - 1938). Mỗi căn biệt thự như một tác phẩm nghệ thuật nối tiếp nhau bên sườn đồi, có khuôn viên riêng rộng 1.000 - 2.000 m2, có sân dạo, vườn hoa, cây xanh, lối đi. Các căn biệt thự cách nhau đủ xa để tạo nên không gian yên tĩnh, riêng tư, đủ gần để tạo nên một quần thể riêng biệt.
Vẻ đẹp kiến trúc ở đây không sao chép nhà Pháp, kiến trúc châu Âu khi đến Đà Lạt được điều chỉnh để thích nghi với khí hậu lạnh ẩm, mưa nhiều. Những lớp cửa, cửa chớp, tường 40 cm hay kiểu bán hầm là những giải pháp vừa giữ nhiệt, cách âm vừa hạn chế ảnh hưởng của độ ẩm.
Sau quá trình trùng tu, quần thể biệt thự trở thành nơi phục vụ lưu trú. Từng chi tiết trong từng biệt thự, từ bậu cửa đến vách ngăn, từ bậc cầu thang lên lầu đến lò sưởi… tất cả đều nằm trong chỉnh thể hợp lý, những chi tiết đều tồn tại có lý do của nó. Những chi tiết tưởng nhỏ ấy lại là hấp dẫn nhất đối với người yêu kiến trúc, yêu nghệ thuật tạo hình, khiến ngắm mãi không thôi. Để tạo thêm sức hút, nơi đây còn có không gian thưởng lãm nghệ thuật, trà chiều và các hoạt động sáng tạo; di sản vì thế có thêm đời sống mới hòa trong dáng vẻ cũ.
Tương tự, khu biệt thự cổ trên đường Trần Hưng Đạo được xây dựng từ những năm 1920; 17 căn đã được trùng tu nguyên bản, những chi tiết như: trần gỗ, lò sưởi đá, sàn parquet, cửa kính chì được giữ lại. Khu nghỉ dưỡng Dalat Cadasa Resort vừa là nơi lưu trú và diễn ra nhiều hoạt động nghệ thuật. Dưới rừng thông bằng phẳng, cỏ hoa, nhiều đám cưới được tổ chức, nhiều triển lãm tranh, ảnh diễn ra.
Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng chia sẻ: “Thời gian qua, với nỗ lực phát huy giá trị di sản kiến trúc phục vụ phát triển du lịch; đồng thời nhận diện giá trị của từng công trình để đưa di sản kiến trúc vào đời sống du lịch một cách phù hợp. Cùng với việc xây dựng các tour, tuyến gắn với di sản, các đơn vị, doanh nghiệp đã tạo ra những trải nghiệm riêng dựa trên đặc trưng của từng di sản”.
Trong thời gian tới, việc rà soát, thống kê di sản, đánh giá giá trị nghệ thuật kiến trúc của từng biệt thự cổ tiếp tục được các sở, ngành liên quan thực hiện, để không ngừng khai thác, phát huy hết tiềm năng giá trị di sản, tránh lãng phí.