Mỹ thành lập đơn vị cho lá chắn tên lửa Golden Dome, Ukraine tập kích cảng Novorossiysk

Biển Xanh14/08/2026 06:58

Lục quân Mỹ chỉ định đơn vị đầu tiên vận hành lá chắn Golden Dome, Ukraine tuyên bố tập kích cảng Novorossiysk và Ấn Độ tái sản xuất tiêm kích Su-30MKI.

Lục quân Mỹ vừa chính thức giao nhiệm vụ phòng thủ tên lửa lãnh thổ thuộc kiến trúc Golden Dome (Vòm Vàng) cho một đơn vị phòng không hiện có. Quyết định được Trung tướng John Rafferty, Tư lệnh Bộ chỉ huy Vũ trụ và Phòng thủ tên lửa Lục quân Mỹ, đưa ra ngày 12/8 tại Hội nghị chuyên đề Vũ trụ và Phòng thủ tên lửa ở Huntsville, bang Alabama. Đây đánh dấu bước chuyển quan trọng khi lực lượng phòng thủ tên lửa Mỹ hình thành đơn vị tác chiến cấp chiến thuật đầu tiên cho mạng lưới phòng thủ nội địa mới.

Đơn vị phòng không Lục quân Mỹ tham gia chương trình Golden Dome

Dù thông báo được đưa ra công khai, đại diện Lục quân Mỹ không công bố chi tiết tên đơn vị, vị trí đóng quân hay loại trang bị cụ thể. Hiện chưa rõ đơn vị này sẽ vận hành tổ hợp Patriot, THAAD, hệ thống IFPC Increment 2 hay các loại vũ khí năng lượng định hướng. Lý do lựa chọn một lực lượng hiện hữu thay vì thành lập mới xuất phát từ yêu cầu thời gian gấp rút, với mục tiêu đạt năng lực vận hành ban đầu (IOC) vào khoảng giữa năm 2028.

Bệ phóng THAAD của Lục quân Mỹ trong đợt huấn luyện tại Fort Cavazos
Bệ phóng THAAD của Lục quân Mỹ trong một đợt huấn luyện tại Fort Cavazos, bang Texas - Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Việc lựa chọn loại tổ hợp phòng không đóng vai trò then chốt đối với năng lực tác chiến. Các tiểu đoàn Patriot có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo chiến thuật và mục tiêu khí động ở tầm thấp, trong khi hệ thống THAAD chuyên trách đánh chặn tên lửa đạn đạo ở giai đoạn cuối tại độ cao lớn. Mỗi khẩu đội THAAD gồm 6 bệ phóng với 8 quả đạn mỗi bệ, kết hợp cùng radar AN/TPY-2 và hệ thống điều khiển hỏa lực. Dù sử dụng cấu hình nào, một tiểu đoàn phòng không thông thường chỉ có thể bảo vệ các khu vực trọng yếu cố định chứ không thể bao phủ toàn bộ lãnh thổ.

Trọng tâm trong giai đoạn thử nghiệm đầu tiên của dự án Golden Dome tập trung vào thử nghiệm hệ thống chỉ huy và kiểm soát (C2). Bài toán kỹ thuật đặt ra là khả năng xử lý dữ liệu cảnh báo sớm, phân công mục tiêu cho từng đạn đánh chặn, quy trình ủy quyền khai hỏa và khả năng tích hợp mạng điều khiển hỏa lực của Lục quân với hệ thống cảm biến của các quân chủng khác khi mục tiêu di chuyển qua nhiều vùng quân sự và không phận dân dụng.

Bên cạnh đó, chiều sâu kho đạn và khả năng cung ứng trang thiết bị vẫn là thách thức lớn. Trong ngân sách tài khóa 2027, Lục quân Mỹ dự kiến dành khoảng 2 tỉ USD cho dòng radar LTAMDS và các khoản bổ sung cho THAAD. Tuy nhiên, việc ưu tiên đạn tên lửa và nhân sự cho nhiệm vụ phòng thủ nội địa sẽ phải cân đối với nhu cầu khổng lồ tại các bộ tư lệnh chiến trường ở nước ngoài.

Ukraine tập kích hạ tầng quân sự và cảng biển tại Novorossiysk

Đêm 11 rạng sáng 12/8, Lực lượng Vũ trang Ukraine đã triển khai đợt tấn công phối hợp sử dụng tên lửa diệt hạm Neptune, máy bay không người lái tầm xa Palyanytsya và xuồng không người lái nhắm vào khu vực cảng Novorossiysk. Phía Nga hiện chưa đưa ra công bố chính thức về mức độ thiệt hại sau vụ việc.

Khinh hạm Project 11356R Admiral Essen của Hải quân Nga
Khinh hạm Project 11356R Admiral Essen của hải quân Nga. Ảnh: Defense Express

Bộ Tổng tham mưu Ukraine tuyên bố đã đánh trúng hai khinh hạm lớp Project 11356 là Admiral Makarov và Admiral Essen, cùng tàu tên lửa cỡ nhỏ Buyan-M2 (Project 21631) và tàu tuần tra Vasil Bykov (Project 22160).

Dữ liệu phân tích hình ảnh vệ tinh từ nhóm nghiên cứu KyberBoroshno chỉ ra rằng hai khinh hạm của Hải quân Nga chịu hư hại tại khu vực đặt bệ phóng tên lửa hành trình 3M14 Kalibr. Tàu Admiral Makarov còn ghi nhận thiệt hại ở phần thượng tầng phía đuôi, nơi đặt trạm radar và hệ thống ăng-ten. Nếu tổn thất kỹ thuật đủ nghiêm trọng, các tàu này sẽ bị gián đoạn khả năng phóng tên lửa Kalibr và cần thời gian dài để sửa chữa.

Hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy ảnh hưởng tại khu vực bến tàu của Lữ đoàn tàu ngầm số 4 (nơi trú đóng của hai tàu ngầm lớp Varshavyanka Project 636.3), tàu quét mìn Project 266M, tàu trinh sát Priazovye cùng một số hạ tầng bến cảng dân sự. Một bến ngũ cốc thuộc Nhà máy chế biến lương thực Novorossiysk - nơi đảm nhận khoảng 12% sản lượng ngũ cốc xuất khẩu của Nga - đã phải tạm dừng hoạt động.

Ấn Độ tái khởi động dây chuyền chế tạo tiêm kích Su-30MKI

Tập đoàn Hàng không Vũ trụ Hindustan (HAL) của Ấn Độ đã bắt đầu khôi phục dây chuyền sản xuất chiến đấu cơ Su-30MKI. Dự án trị giá 1,3 tỉ USD ký kết từ tháng 12/2024 nhằm chế tạo bổ sung 12 chiếc Su-30MKI để bù đắp số lượng máy bay bị hao hụt do sự cố vận hành trong những năm qua.

Tiêm kích Su-30MKI của Không quân Ấn Độ
Tiêm kích Su-30MKI của Không quân Ấn Độ. Ảnh: Không quân Ấn Độ

Dự kiến chiếc Su-30MKI đầu tiên trong hợp đồng mới sẽ bàn giao cho Không quân Ấn Độ trong giai đoạn 2027-2028 và hoàn tất toàn bộ đơn hàng vào năm 2029. Cơ sở lắp ráp chính đặt tại nhà máy của HAL ở Nashik – nơi từng sản xuất 222 chiếc Su-30MKI theo giấy phép chuyển giao công nghệ từ Nga cho đến khi dừng lại vào năm 2020.

Lô máy bay sản xuất mới đạt tỷ lệ nội địa hóa hơn 50%, giúp Ấn Độ chủ động trong chuỗi cung ứng phụ tùng thay thế và duy trì hệ thống kỹ thuật cho toàn bộ đội bay. Dù không được nâng cấp theo chuẩn Super Sukhoi toàn diện, việc duy trì dây chuyền tại Nashik giúp giữ chân lực lượng nhân sự trình độ cao và tích lũy năng lực công nghệ phục vụ chương trình tiêm kích thế hệ thứ năm AMCA do Ấn Độ tự phát triển.

Biển Xanh