Không để thiếu sách giáo khoa trở thành rào cản việc học
Năm học 2026 - 2027, học sinh cả nước sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa (SGK) phổ thông Kết nối tri thức với cuộc sống. Trong khi nhu cầu tăng cao, nguồn cung tại một số địa phương chưa đáp ứng kịp, khiến phụ huynh, nhà trường phải chạy đua tìm sách trước ngày khai giảng.
Ngược xuôi tìm sách
Gần 1 tuần tìm mua SGK cho 2 con học lớp 1 và lớp 2 nhưng chị Giàng Thị Mỵ (thôn 8, xã Quảng Hòa, Lâm Đồng) vẫn chưa gom đủ. Đi nhiều cửa hàng văn phòng phẩm trên địa bàn xã, rồi sang cả tỉnh Đắk Lắk tìm mua, chị vẫn còn thiếu một số đầu sách.
Lo lắng vì ngày khai giảng đã cận kề trong khi nguồn cung SGK bị gián đoạn, chị Mỵ phải nhờ thầy cô giáo Trường Tiểu học Bế Văn Đàn liên hệ các đầu mối để mua giúp số sách còn thiếu. Tuy nhiên, nhà trường cũng gặp khó khăn do nhiều nơi đang trong tình trạng tương tự.
“Năm ngoái, con gái tôi học lớp 1 nhưng trường dùng 3 bộ sách nên năm nay không sử dụng lại được. Đến thời điểm này, tôi mới gom đủ bộ SGK lớp 1, riêng bộ SGK lớp 2 vẫn còn thiếu vài môn. Hy vọng mấy ngày tới thầy cô giáo sẽ mua được cho cháu”, chị Mỵ nói.
Bà Sầm Thị Dung, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bế Văn Đàn cho biết, năm học 2025 - 2026, nhà trường sử dụng kết hợp 3 bộ SGK gồm Chân trời sáng tạo; Kết nối tri thức với cuộc sống và Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục. Trong số này, môn Toán và Tiếng Việt thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống.
Theo bà Dung, do năm học trước nhà trường sử dụng kết hợp 3 bộ sách nên khi chuyển sang sử dụng thống nhất một bộ trong năm học 2026 - 2027, học sinh không thể sử dụng lại SGK từ những năm học trước. Nhu cầu sách vì thế tăng cao, trong khi việc đặt mua, phân phối đến các địa bàn vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn.
Một số đầu sách hiện vẫn chưa đủ. Nhà trường đang tiếp tục tìm nguồn để bảo đảm học sinh có sách trước ngày khai giảng.
Bà Sầm Thị Dung, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bế Văn Đàn
Không riêng Trường Tiểu học Bế Văn Đàn, tình trạng thiếu cục bộ SGK cũng được ghi nhận tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Việc cả nước sử dụng thống nhất một bộ SGK trong năm học này khiến nhu cầu đối với bộ Kết nối tri thức với cuộc sống tăng mạnh, trong khi nguồn sách tại một số nơi chưa đáp ứng kịp.
Không để học sinh thiếu sách giáo khoa
Trong lúc nguồn cung chưa đáp ứng kịp, các trường học đang chủ động tìm nhiều giải pháp để không học sinh nào phải đến lớp mà thiếu sách.
Tại Trường Tiểu học Võ Thị Sáu (xã Quảng Phú), năm học mới nhà trường có hơn 580 học sinh các khối lớp. Qua rà soát, nhu cầu SGK lớn trong khi nguồn cung trên thị trường hạn chế. Nhà trường đã chủ động liên hệ, kết nối với một số cá nhân, tổ chức để vận động, tài trợ sách cho học sinh.
Bà Huỳnh Thị Thùy Dung, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Võ Thị Sáu cho biết, trước mắt nhà trường tập trung vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ sách cho học sinh là người dân tộc thiểu số, học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Song song đó, trường tiếp tục huy động các nguồn lực để bảo đảm học sinh có đầy đủ sách khi đến lớp.
Không chỉ vận động nguồn sách mới, một số trường còn tận dụng sách cũ còn phù hợp để hỗ trợ học sinh.
Tại Trường Tiểu học Bằng Lăng (xã Đam Rông 2), từ cuối năm học 2025 - 2026, nhà trường đã vận động phụ huynh tặng lại gần 200 bộ SGK cũ. Từ nguồn sách này, trường đã liên hệ, trao tặng cho học sinh thuộc nhiều trường học, giúp các em có thêm sách phục vụ năm học mới.
Bà Dương Thị Bình, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bằng Lăng cho biết, từ khi triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhà trường đã sử dụng bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Khi phát động phong trào quyên tặng sách cũ, phụ huynh và học sinh rất ủng hộ.
Theo bà Bình, việc vận động, luân chuyển sách giúp tận dụng nguồn sách còn sử dụng được, đồng thời hỗ trợ những học sinh chưa có điều kiện mua sách mới.
Nhằm hỗ trợ phụ huynh chủ động trang bị SGK cho năm học mới, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng cũng tổ chức cho phụ huynh đăng ký mua sách. Trên cơ sở nhu cầu thực tế, nhà trường liên hệ với đơn vị cung ứng để vận chuyển SGK về trường trong tháng 8.
Việc sử dụng thống nhất một bộ SGK được kỳ vọng giúp tổ chức dạy học thuận lợi hơn, đồng thời tạo điều kiện để học sinh chuyển trường giữa các địa phương không bị xáo trộn về tài liệu học tập. Tuy nhiên, trong năm đầu triển khai, việc bảo đảm đủ số lượng sách tại tất cả địa bàn là vấn đề cần tập trung giải quyết.
Đối với học sinh khó khăn, nhất là học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách, việc hỗ trợ SGK càng cần được quan tâm.
Sở GD&ĐT Lâm Đồng đã đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu chỉ đạo các trường thông tin đầy đủ, kịp thời về lộ trình thực hiện chính sách miễn phí SGK. Đồng thời, các địa phương, trường học được yêu cầu rà soát nhu cầu, huy động nguồn lực hợp pháp và vận động xã hội hóa trên tinh thần tự nguyện, công khai, minh bạch để hỗ trợ học sinh.
Ngành giáo dục cũng khuyến khích các trường xây dựng tủ sách dùng chung, tổ chức trao tặng, luân chuyển và sử dụng lại sách phù hợp. Đây được xem là giải pháp thiết thực để tận dụng nguồn sách hiện có, giảm áp lực mua mới và hỗ trợ những học sinh còn thiếu SGK.
Từ việc phụ huynh ngược xuôi tìm sách đến những cách làm linh hoạt của các trường, mục tiêu chung là bảo đảm học sinh có đủ SGK ngay từ đầu năm học. Khi ngày khai giảng đang đến gần, việc chủ động rà soát, điều phối và bổ sung nguồn sách cần được thực hiện khẩn trương, để thiếu SGK không trở thành rào cản đối với việc học của học sinh.