Đà Lạt rà soát, khai thác quỹ biệt thự, không để tài sản công lãng phí

Rà soát từng biệt thự để có phương án phù hợp

Theo Trung tâm Quản lý nhà tỉnh Lâm Đồng, theo danh sách ban hành kèm Quyết định số 53/2023/QĐ-UBND, trên địa bàn TP Đà Lạt (cũ) có 166 biệt thự thuộc sở hữu Nhà nước. Trong đó, Trung tâm Quản lý nhà tỉnh trực tiếp quản lý 96 biệt thự.

Quỹ biệt thự được chia thành 3 nhóm để có hướng quản lý khác nhau. Nhóm 1 có 1 biệt thự có giá trị điển hình về kiến trúc, cảnh quan, lịch sử và văn hóa. Nhóm 2 có 28 biệt thự có giá trị về kiến trúc, cảnh quan, lịch sử, văn hóa. Nhóm 3 gồm 67 biệt thự còn lại.

Hiện trạng sử dụng các biệt thự cũng rất khác nhau. Có 7 biệt thự do các cơ quan, đơn vị quản lý, sử dụng; 24 biệt thự đã ký hợp đồng thuê nhà, thuê đất và đưa vào khai thác hoặc đang tạm đóng cửa. Có 20 biệt thự đã ký hợp đồng nhưng chưa đưa vào sử dụng.

Bên cạnh đó, 7 biệt thự đã ký hợp đồng thuê nhà nhưng chưa ký hợp đồng thuê đất; 10 biệt thự đã có chủ trương cho thuê nhưng chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng; 16 biệt thự đã có quyết định thu hồi nhà, đất và 2 biệt thự đang để trống do Trung tâm Quản lý nhà tỉnh quản lý.

Theo Trung tâm Quản lý nhà tỉnh, một trong những nguyên nhân khiến việc khai thác quỹ biệt thự còn chậm là các vướng mắc về pháp lý và cơ chế quản lý tài sản công.

Trước đây, một số biệt thự được ký hợp đồng thuê theo Luật Đất đai với thời hạn 50 năm. Tuy nhiên, khi Nghị định 108/2024/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng và khai thác nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở có hiệu lực, việc quản lý, khai thác các biệt thự phát sinh một số vấn đề cần được hướng dẫn.

Đến tháng 2/2026, Bộ Tài chính có văn bản hướng dẫn điều chỉnh hợp đồng thuê nhà. UBND tỉnh và Sở Tài chính sau đó tiếp tục có văn bản triển khai. Đây là cơ sở để địa phương tháo gỡ từng trường hợp cụ thể.

Việc hoàn chỉnh hồ sơ pháp lý, xác định rõ hình thức quản lý, giá thuê, quyền và nghĩa vụ của các bên được xem là điều kiện quan trọng để các biệt thự có thể sớm được đưa vào khai thác.

Không để biệt thự được thuê nhưng bỏ trống

Một trong những phương án đang được tỉnh Lâm Đồng triển khai là đấu giá để lựa chọn đơn vị thuê, khai thác các biệt thự theo quy định.

Đơn cử như với biệt thự số 1 Đống Đa, phường Xuân Hương - Đà Lạt, Trung tâm Quản lý nhà tỉnh đang phối hợp với đơn vị thẩm định giá, xác định giá cho thuê nhà, đất. Sau khi được phê duyệt đơn giá, địa phương sẽ tổ chức đấu giá. Dự kiến việc cho thuê được hoàn thành trong quý IV/2026.

Với biệt thự số 43 Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường Lang Biang - Đà Lạt cũng đang được hoàn chỉnh hồ sơ. Trung tâm Quản lý nhà tỉnh đang thực hiện đo vẽ hiện trạng, đánh giá chất lượng công trình, đưa vào kế hoạch sử dụng đất và xác định đơn giá cho thuê để thực hiện các bước tiếp theo.

Đối với những biệt thự đã giao cho nhà đầu tư nhưng chậm đưa vào hoạt động, tỉnh cũng yêu cầu xử lý dứt điểm, không để tình trạng giữ tài sản trong thời gian dài nhưng không khai thác.

Cụ thể, với các biệt thự số 3-5 Trần Hưng Đạo và số 17 Hùng Vương, Trung tâm Quản lý nhà tỉnh đang làm việc với nhà đầu tư, yêu cầu cam kết thời hạn đưa công trình vào khai thác trong quý III/2026. Nếu quá thời hạn mà không thực hiện, Trung tâm sẽ báo cáo đề xuất thu hồi chủ trương cho thuê theo quy định.

Đây là vấn đề được đặt ra trong quá trình quản lý quỹ biệt thự tại Đà Lạt. Bởi những công trình nằm ở vị trí thuận lợi, có giá trị về kiến trúc và cảnh quan nếu không được sử dụng, sửa chữa kịp thời sẽ tiếp tục xuống cấp, trong khi nhu cầu về không gian dịch vụ, du lịch, văn hóa tại Đà Lạt ngày càng tăng.

Ngoài các trường hợp trên, hiện còn 9 biệt thự đã có chủ trương cho thuê nhưng đang vướng các hộ dân sử dụng. Các biệt thự này nằm trên những tuyến đường Huỳnh Thúc Kháng, Ba Tháng Tư, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Hùng Vương, Quang Trung, Hoàng Diệu, Lê Thành Tôn và Huyền Trân Công Chúa.

Đáng chú ý, 16 biệt thự đã có quyết định thu hồi toàn bộ nhà, đất để giao Trung tâm Quản lý nhà quản lý, hiện có 127 hộ dân đang sử dụng để ở. Việc xử lý các trường hợp này phải gắn với phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Vừa khai thác, vừa giữ giá trị kiến trúc

Quỹ biệt thự của Đà Lạt không chỉ là tài sản công có giá trị về kinh tế mà còn gắn với lịch sử hình thành và phát triển đô thị. Vì vậy, việc đưa các công trình này vào khai thác phải tính đến yêu cầu bảo tồn.

Những biệt thự có giá trị đặc biệt về kiến trúc, cảnh quan, lịch sử cần được bảo tồn, sửa chữa phù hợp. Đối với các biệt thự ít giá trị hơn, có thể nghiên cứu đấu giá, cho thuê hoặc lựa chọn hình thức khai thác phù hợp để tránh bỏ hoang, xuống cấp.

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười trong các cuộc họp về quản lý tài sản công, tài sản dôi dư sau sáp nhập đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương rà soát toàn diện, phân loại cụ thể từng cơ sở nhà, đất để có phương án xử lý.

Tại buổi làm việc về chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh yêu cầu phát huy hiệu quả tài sản công, không để xảy ra lãng phí.

Đối với nhà, đất dôi dư, các đơn vị phải phân loại để lựa chọn phương án phù hợp như điều chuyển, đấu giá, đấu thầu, cho thuê hoặc chuyển giao cho đơn vị có nhu cầu. Trong thời gian chờ xử lý, tài sản phải được quản lý, bảo quản chặt chẽ, không để xuống cấp, thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với quỹ biệt thự tại Đà Lạt. Việc khai thác phải bảo đảm công khai, đúng quy định, tạo nguồn thu và phát huy giá trị tài sản, nhưng không làm ảnh hưởng đến kiến trúc, cảnh quan của thành phố.

Với 166 biệt thự được rà soát, phân loại và xử lý theo từng nhóm khu vực Đà Lạt, Lâm Đồng đang từng bước tìm hướng quản lý phù hợp cho từng công trình. Những biệt thự đủ điều kiện sẽ được đưa ra đấu giá, cho thuê; trường hợp nhà đầu tư chậm triển khai sẽ xem xét thu hồi; các biệt thự đang vướng người dân sử dụng sẽ được giải quyết theo phương án tái định cư.

Chính Thành