Chăn nuôi bò sữa theo chiều sâu
Ngành chăn nuôi của tỉnh đã và đang chuyển đổi mạnh mẽ từ phạm vi nhỏ lẻ sang tập trung quy mô lớn, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị trên từng vùng nguyên liệu và từng cơ sở sản xuất.
Tăng đàn và nâng cao chất lượng sữa
Hơn 15 năm mở rộng quy mô chăn nuôi trang trại, đàn bò sữa của nhà nông Nguyễn Hữu Tuấn ở xã D’ran đã tăng đàn ổn định 350 con, thu hoạch mỗi ngày cung cấp cho doanh nghiệp liên kết sản phẩm tại địa phương từ 2.000 - 2.100 lít sữa. Nếu so sánh với những năm đầu khởi nghiệp, đàn bò sữa của trang trại tăng thêm 250 con. Để mang lại kết quả này, ông Tuấn đã tích cực tham gia chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sữa tươi gắn với tiếp cận, chuyển giao công nghệ thụ tinh nhân đàn, chăm sóc bò sữa cho ra sản phẩm chất lượng cao. Như vào thời điểm giữa tháng 8/2026, bên cạnh giá sữa đạt tiêu chuẩn chất lượng tiêu thụ theo hợp đồng “giá trước” cả năm 2026, ông Tuấn với tư cách thành viên của chuỗi được doanh nghiệp thu mua tăng thêm 500 - 700 đồng/lít sữa so với mức giá trung bình của thị trường.
Xác định khâu chọn giống quyết định phần lớn sản phẩm sữa đầu ra, các nhân viên thú y của trang trại ông Tuấn thường xuyên cập nhật và thực hành đồng bộ, hiệu quả công nghệ phối tinh bò sinh sản, hàng năm “trẻ hóa” bổ sung 50 - 70 con bò sữa mới và loại thải 20 - 30 con bò sữa già, năng suất thấp, chất lượng sữa không đáp ứng yêu cầu của chuỗi liên kết. Ở khâu chăm sóc với 10 ha bắp và 5 ha cỏ bố trí sản xuất tại chỗ, hàng ngày trang trại thu hoạch đưa về nhà xưởng chế biến làm thức ăn phối trộn, cung cấp trực tiếp dinh dưỡng tốt nhất cho đàn bò sữa. Đến khâu thu hoạch sữa, trang trại cũng đều vận hành hệ thống máy móc thiết bị theo công nghệ châu Âu.
Chủ trang trại Nguyễn Hữu Tuấn đúc kết: “Vùng đất xã D’ran nói riêng, khu vực trung tâm tỉnh Lâm Đồng nói chung có nhiều lợi thế về khí hậu, đất đai và nguồn thức ăn phù hợp để phát triển chăn nuôi bò sữa. Bối cảnh thị trường sữa ngày càng yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, người chăn nuôi ứng dụng đồng bộ các giải pháp từ công nghệ sản xuất giống, chủ động khẩu phần dinh dưỡng, chăm sóc thú y đến vệ sinh chuồng trại, quản lý đàn và ổn định năng suất, tăng chất lượng sữa thu hoạch, liên kết chuỗi với doanh nghiệp tiêu thụ theo hợp đồng...”.
Trụ cột liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, từ nay đến năm 2030, ngành chăn nuôi tỉnh duy trì, phát triển các liên kết chuỗi giá trị, bảo đảm trên 95% sản lượng sữa tươi sản xuất được ký kết hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp. Đồng thời khuyến khích hình thành các tổ hợp tác, hợp tác xã chăn nuôi bò sữa nhằm tập hợp nguồn lực về vốn, nhân lực, đất đai và tạo đầu mối liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp từ cung ứng vật tư, chuyển giao kỹ thuật, phòng chống dịch bệnh đến thu hoạch sữa. Riêng khu vực trang trại, doanh nghiệp được dự kiến đạt 15.880 con bò sữa vào năm 2030, tốc độ tăng bình quân 10,8%/năm. Qua đó hình thành các vùng chăn nuôi bò sữa tập trung, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho chế biến, làm nền tảng thúc đẩy doanh nghiệp, trang trại phát triển bền vững.
Trong đó, chuyển một phần diện tích đất trồng trọt kém hiệu quả sang trồng các loại cỏ, bắp sinh khối và cây nguyên liệu làm thức ăn, cân đối và ổn định dinh dưỡng cho từng nhóm bò sữa, hướng tới giảm chi phí đầu vào, tạo đầu ra ổn định và nâng hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi. Ngành chăn nuôi tỉnh đặt mục tiêu phát triển ngành bò sữa theo hướng chọn lọc, ưu tiên giống bò sữa Holstein Friesian thuần chủng có năng suất, chất lượng sữa cao. Cùng với đó, trong quá trình cải tạo giống, thụ tinh nhân tạo được xác định một trong những giải pháp quan trọng để nâng chất lượng, khả năng sinh sản, năng suất thu hoạch sữa hàng năm của từng “cá thể” trong đàn.
Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Lâm Đồng Phạm Phi Long cho biết thêm: “Từ nay đến năm 2030, ngành chăn nuôi tỉnh tập trung phát triển chăn nuôi bò sữa tại các vùng có điều kiện đất đai, khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, đồng thời từng bước mở rộng sang những khu vực có tiềm năng. Mục tiêu không chỉ tăng số lượng đàn bò sữa mà đặc biệt nâng chất lượng con giống, năng suất sữa và hiệu quả sản xuất, xác định chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ là trụ cột của phát triển chăn nuôi của ngành...”.
Nằm trong mục tiêu tăng số lượng và chất lượng đàn bò sữa từ nay đến năm 2030, UBND tỉnh vừa thống nhất cơ chế cho cơ sở, nông hộ chủ động nguồn kinh phí đối ứng để giao dịch, ký hợp đồng thương mại trực tiếp với đơn vị cung ứng để đầu tư con giống. Kinh phí nhà nước hỗ trợ mỗi mô hình chăn nuôi tối đa 5 con bò sữa giống, giá trị không quá 15 triệu đồng/con.