Đưa công nghệ số về cơ sở: Kỹ năng chưa theo kịp yêu cầu
Chuyển đổi số đang từng bước đến tận thôn, buôn, từ báo cáo, cập nhật thông tin đến giải quyết thủ tục hành chính. Tuy nhiên, tại một số nơi còn thiếu thiết bị, kỹ năng cán bộ chưa theo kịp, khiến việc thực hiện trên môi trường điện tử gặp khó khăn.
Thiếu thiết bị, vướng thao tác
Ở cấp cơ sở, chuyển đổi số không còn là câu chuyện mới mẻ. Từ báo cáo của trưởng thôn, các thủ tục hành chính, việc cập nhật thông tin hay một số hoạt động trong công tác Đảng đang từng bước chuyển lên môi trường số. Nhưng với những người trực tiếp thực hiện, nhiều trường hợp kỹ năng thao tác gặp nhiều khó khăn.
Theo một cán bộ của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Mil, hiện nay nhu cầu xử lý văn bản, thủ tục hành chính trên môi trường số khá cao. Nhiều trường hợp xử lý văn bản gặp khó khăn với thủ tục trực tuyến thường mang toàn giấy tờ đến nhờ hỗ trợ. Trong đó, không ít người gần như chưa có kỹ năng tin học cơ bản, nên từ mở máy, đăng nhập, kê khai, thực hiện thủ tục đến nộp hồ sơ, cán bộ phụ trách tổ công nghệ cộng đồng gần như làm từ đầu đến cuối. Có nhiều người quên mật khẩu, mất sim, đổi điện thoại hoặc tài khoản VNeID bị khóa. Mỗi lỗi lại là một cách xử lý khác nhau, nhiều lúc phải gác lại công việc chính để dành thời gian hỗ trợ bà con.
Còn tại thôn Đông Mang, xã Lạc Dương, việc sử dụng máy tính, thiết bị thông minh, các nền tảng điện tử và soạn thảo văn bản vẫn là trở ngại đối với một số cán bộ thôn lẫn thành viên tổ công nghệ cộng đồng. Theo ông Nguyễn Văn Dân - Bí thư Chi bộ thôn Đông Mang, hiện trưởng thôn phải thực hiện báo cáo bằng file mềm và gửi trên môi trường mạng, trong khi nhiều thôn chưa được trang bị máy tính. Với mức phụ cấp như hiện nay, việc cán bộ tự bỏ tiền mua thiết bị phục vụ công việc là không dễ. Ông Dân cho biết: “Trước khi sáp nhập, tôi phải lấy máy tính của mình giao cho trưởng thôn làm. Sau đó tôi giao thêm máy in để họ sử dụng. Máy hư thì tôi tự mang đi sửa, nếu không sửa thì họ không có máy để làm”.
Thiếu thiết bị đã khó, thiếu kỹ năng sử dụng lại càng trở ngại nhiều hơn. Có cán bộ thôn chưa từng được đào tạo về tin học nên ngay cả việc soạn thảo văn bản cũng gặp khó khăn. Từ cài đặt, sử dụng VNeID đến thao tác trên các ứng dụng phục vụ công việc, khi gặp vướng mắc, cán bộ hỗ trợ nhiều khi phải trực tiếp làm thay. “Có người chỉ biết dùng điện thoại thông minh ở mức cơ bản. Cuối cùng mình cũng phải làm cho họ”, ông Dân chia sẻ thêm.
.jpg)
Từ tập huấn đến khả năng tự làm
Thực tế, trong những năm qua, Lâm Đồng đã triển khai mạng lưới Tổ Công nghệ số cộng đồng khá rộng. Theo Sở Khoa học và Công nghệ, toàn tỉnh hiện có 2.658 tổ, với 16.374 thành viên. Các địa phương đã tổ chức 69 lớp tập huấn cho hơn 7.440 thành viên.
Đến tháng 6/2026, có 51/124 địa phương triển khai đào tạo, tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng số cho thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng cấp thôn; 44/124 xã, phường, đặc khu tổ chức hoạt động “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn người dân tạo tài khoản, sử dụng VNeID nộp hồ sơ trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Phong trào “Bình dân học vụ số” cũng được triển khai rộng rãi. Năm 2025, toàn tỉnh có hơn 266.000 lượt người tham gia tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng số. Trong năm 2026, dự kiến khoảng 43.000 người tham gia 3 lớp tập huấn kỹ năng số do tỉnh tổ chức.
Mặc dù việc phổ cập kỹ năng số đang được triển khai mạnh. Tuy nhiên, từ lớp tập huấn đến khả năng tự thao tác trong công việc hằng ngày vẫn còn một khoảng cách. Để chương trình công nghệ số về cơ sở đạt kết quả, các địa phương tiếp tục củng cố Tổ Công nghệ số cộng đồng, các cấp, ngành chuyên môn tăng cường phối hợp lực lượng công an, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, các cơ sở giáo dục phổ cập kỹ năng số cho đội ngũ cán sự thôn.