Hợp tác quốc tế, chung sức loại trừ viêm gan vi rút

Vững dự phòng và khép kín khoảng trống

Giai đoạn 2021 - 2025 Lâm Đồng ghi nhận 23.056 trường hợp mắc viêm gan vi rút (trung bình khoảng 3.660 ca/năm) và không có tử vong. Trong đó, viêm gan B chiếm đa số với 98,8%, còn lại là viêm gan C chiếm 1,2%. Riêng trong 7 tháng năm 2026, hệ thống thông tin quản lý bệnh viện (HIS) tiếp nhận 9.932 lượt hồ sơ viêm gan B và 531 lượt hồ sơ viêm gan C. Tuy nhiên, các con số này chủ yếu phản ánh số lượt khám và tái cấp thuốc, chưa phản ánh chính xác số lượng bệnh nhân thực tế trong cộng đồng.

Bà Nguyễn Thị Hiếu Hòa - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh cho biết, những năm qua, Lâm Đồng duy trì tốt công tác dự phòng viêm gan vi rút. Tỷ lệ trẻ được tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh đạt từ 89% - 93,7%; tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi hoàn thành đủ 3 liều vắc xin duy trì ở mức cao (96,7%). Hiện 100% bệnh viện và cơ sở y tế có phòng sinh trên địa bàn đều triển khai tiêm vắc xin viêm gan B liều sơ sinh. Công tác an toàn truyền máu cũng được kiểm soát chặt chẽ, góp phần hạn chế nguy cơ lây nhiễm vi rút viêm gan.

Tuy nhiên, công tác phòng, chống viêm gan vi rút vẫn còn một số khoảng trống. Năm 2025, tỷ lệ phụ nữ mang thai được sàng lọc HBV mới đạt 68,4%, trong khi việc theo dõi liên tục mẹ - con từ phát hiện, dự phòng cho mẹ đến tiêm ngừa và đánh giá miễn dịch cho trẻ chưa được kết nối đầy đủ. Tỷ lệ tiêm phòng ở nhân viên y tế (58,6%), sàng lọc NAT trong đơn vị máu (41%) và sàng lọc HCV ở bệnh nhân HIV (43,5%) cũng còn thấp.

Đáng chú ý, xét nghiệm tải lượng vi rút hiện chủ yếu tập trung ở tuyến tỉnh, khiến người bệnh tuyến dưới phải đi lại nhiều lần, tăng chi phí và nguy cơ bỏ lỡ điều trị.

Cam kết đồng hành từ JICA

Hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan vi rút vào năm 2030, Lâm Đồng tập trung 3 nhiệm vụ trọng tâm: chuẩn hóa, liên thông dữ liệu giám sát; khép kín chuỗi dự phòng lây truyền từ mẹ sang con; tăng cường liên kết từ chẩn đoán, điều trị đến theo dõi lâu dài.

Theo đó, trạm y tế xã, phường phụ trách sàng lọc, quản lý thai nghén, tiêm chủng và theo dõi người bệnh sau chuyển tuyến. Trung tâm y tế khu vực thực hiện xét nghiệm cơ bản, chuyển mẫu xét nghiệm tải lượng vi rút và quản lý bệnh nhân ổn định. Bệnh viện tuyến tỉnh đảm nhận chẩn đoán chuyên sâu, điều trị ca bệnh phức tạp và hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới.

Trong năm 2026, thông qua dự án VHEP (JICA), tỉnh cũng triển khai khảo sát tỷ lệ hiện nhiễm HBsAg trên 420 trẻ từ 9 - 59 tháng tuổi tại phường La Gi và xã Hải Ninh. Kết quả sẽ cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để đánh giá hiệu quả dự phòng và điều chỉnh mô hình can thiệp phù hợp.

“Mục tiêu không chỉ là tăng số người được xét nghiệm, điều trị mà phải hình thành chuỗi chăm sóc liên tục từ phát hiện, xét nghiệm, điều trị đến theo dõi, chuyển tuyến và chuyển tuyến ngược, không để người bệnh bị bỏ sót”, ông Lê Văn Hồng - Phó Giám đốc Sở Y tế khẳng định.

Đại diện Cục Phòng bệnh và JICA khẳng định tiếp tục hỗ trợ Lâm Đồng đào tạo, nâng cao năng lực chuyên môn, góp phần đẩy lùi viêm gan vi rút. Ngành y tế tỉnh cam kết huy động nguồn lực, phối hợp với các chuyên gia triển khai hiệu quả các hoạt động hỗ trợ, hướng tới mô hình phòng, chống viêm gan vi rút bền vững.

An Nhiên .