Minh bạch từng khoản thu, nhẹ gánh đầu năm học
Để mỗi khoản đóng góp đầu năm học không trở thành nỗi lo của phụ huynh, Lâm Đồng đang siết chặt quản lý thu - chi trong trường học. Từ mức thu dịch vụ tối đa đến những khoản không được phép thu, mọi nội dung đều được quy định rõ, hướng tới một năm học minh bạch, công bằng và nhẹ gánh hơn với mỗi gia đình.
Rõ từng khoản thu
Đầu năm học, bên cạnh niềm vui đưa con trở lại trường, nhiều phụ huynh cũng không khỏi băn khoăn về các khoản phải đóng. Từ tiền bán trú, chăm sóc học sinh, vệ sinh đến những khoản thỏa thuận, tài trợ… nếu không được thông tin rõ ràng rất dễ tạo tâm lý lo lắng.
Năm học 2026-2027, UBND tỉnh đã ban hành quyết định quy định danh mục, mức thu và cơ chế quản lý thu, chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục tại các cơ sở giáo dục công lập. Theo đó, mức thu được quy định là mức tối đa, không phải mức thu bắt buộc. Tùy điều kiện thực tế, nhu cầu của học sinh và khả năng chi trả của gia đình, nhà trường phải thống nhất với cha mẹ học sinh để xác định mức thu cụ thể nhưng phải bảo đảm không ngoài danh mục các khoản thu và không vượt quá mức thu tối đa đã quy định.
Mức tối đa không đồng nghĩa với việc tất cả học sinh đều phải đóng đúng mức đó. Chẳng hạn, dịch vụ chăm sóc, nuôi dưỡng ngoài giờ tại mầm non và tiểu học có mức tối đa 9.000 đồng/học sinh/giờ; chăm sóc trẻ mầm non trong ngày nghỉ, ngày hè tối đa 51.000 đồng/học sinh/ngày. Dịch vụ vệ sinh phục vụ theo nhu cầu có mức 24.000 đồng/học sinh/tháng đối với tiểu học, THCS, THPT và GDTX và cấp mầm non 48.000 đồng. Đối với bán trú, mức ăn bán trú có tổ chức nấu ăn tối đa 38.000 đồng/học sinh/ngày ở mầm non, THCS, THPT và 32.000 đồng ở tiểu học. Các khoản chăm sóc bán trú cũng được quy định cụ thể, tách bạch giữa tiền thuê người nấu ăn, chi phí tổ chức quản lý và hỗ trợ trực giờ nghỉ trưa.
Việc quy định rõ từng khoản, từng mức trần giúp hạn chế tình trạng gom nhiều nội dung thành một khoản thu chung, tạo cơ sở để phụ huynh biết mình đang đóng tiền cho dịch vụ nào.
Không “lạm thu” dưới bất kỳ tên gọi nào
Để thực hiện đúng các khoản thu đầu năm học 2026 - 2027, Sở Giáo dục và Đào tạo đã có hướng dẫn cụ thể đến các cơ sở giáo dục. Theo đó, đối với từng khoản thu dịch vụ, nhà trường phải lập dự toán chi tiết, xác định các chi phí thực tế và thống nhất với cha mẹ học sinh. Nguyên tắc là thu đủ bù chi, đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả, không xây dựng mức thu nhằm tạo nguồn kết dư hoặc lấy khoản này bù cho nhiệm vụ chi khác.
Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường không thu, vận động thu các khoản ngoài quy định như: phù hiệu, thẻ học sinh, nước uống, photocopy tài liệu; không thu tiền khám sức khỏe thuộc ngân sách bảo đảm. Nhà trường không trực tiếp thu tiền đồng phục, quần áo thể dục thể thao, không thu hộ bảo hiểm tự nguyện, các loại quỹ, hội phí.
Đặc biệt, kinh phí ban đại diện cha mẹ học sinh không được dùng cho những khoản thuộc trách nhiệm của nhà trường như: bảo vệ, vệ sinh, mua sắm thiết bị, sửa chữa cơ sở vật chất. Các hình thức quỹ lớp, quỹ trường, quỹ phụ huynh cũng không được vận động để thực hiện các khoản chi trái quy định.
Như vậy, các khoản thu đầu năm học đang được quản lý theo hướng rõ danh mục, đúng mức và công khai hơn. Khi các khoản thu, chi đều có căn cứ, được minh bạch và bảo đảm tính tự nguyện, nhà trường sẽ tạo được sự đồng thuận, để học sinh bước vào năm học mới với tâm thế nhẹ nhàng hơn.
Các cơ sở giáo dục không được tự đặt ra khoản thu ngoài quy định; không được lợi dụng danh nghĩa xã hội hóa, tự nguyện, thỏa thuận hay ban đại diện cha mẹ học sinh để biến khoản thu bắt buộc thành “tự nguyện”, hoặc tạo áp lực đối với phụ huynh.
Bà Lê Thị Bích Liên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo