Giữ văn hóa từ những cách làm mới
Hỗ trợ phụ nữ, thanh niên phát triển kinh tế gắn với nghề gốm Bình Đức; tổ chức cho thiếu nhi tham quan, trải nghiệm các giá trị văn hóa truyền thống. Những cách làm mới đang được triển khai tại cơ sở không chỉ góp phần duy trì nghề truyền thống mà còn tạo điều kiện để văn hóa địa phương tiếp cận gần hơn với thế hệ trẻ và đời sống hiện đại.

Giữ nghề gắn với sinh kế
Làng gốm Bình Đức ở thôn Phan Hiệp, xã Bắc Bình từ lâu gắn với đời sống của cộng đồng địa phương. Tuy nhiên, trước những thay đổi của thị trường, việc duy trì nghề truyền thống đặt ra yêu cầu không chỉ giữ kỹ thuật, sản phẩm mà còn phải tạo được sinh kế ổn định cho người làm nghề.
Từ thực tế đó, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Bắc Bình phối hợp với Đoàn Thanh niên xã tổ chức ra mắt mô hình “Hỗ trợ phụ nữ và thanh niên phát triển kinh tế - giữ lửa làng nghề gốm Bình Đức” tại Chi hội Phụ nữ thôn Phan Hiệp. Mô hình có 10 thành viên đều có cơ sở sản xuất gốm và tham gia trên tinh thần tự nguyện, cùng hỗ trợ nhau trong sản xuất, kinh doanh và nâng cao thu nhập.
Theo bà Kim Nữ Trầm Ngâm - Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Bắc Bình, điểm mới của mô hình là việc bảo tồn nghề được gắn trực tiếp với phát triển kinh tế. Thay vì chỉ vận động hội viên duy trì nghề, mô hình tập trung hỗ trợ vốn, kỹ năng sản xuất, kinh doanh và mở rộng thị trường tiêu thụ. Các thành viên được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, tập huấn kỹ năng kinh doanh, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, giới thiệu sản phẩm gốm tại các hội chợ, sự kiện xúc tiến thương mại.
Tại buổi ra mắt mô hình, mỗi thành viên được vay 5 triệu đồng từ nguồn vốn hỗ trợ phụ nữ và thanh niên phát triển kinh tế nghề gốm. Cùng với đó, các thành viên còn được tạo điều kiện tham quan, học tập những mô hình kinh tế hiệu quả tại các địa phương khác. Qua đó, người làm nghề có thêm cơ hội trao đổi kinh nghiệm, tìm hiểu cách tổ chức sản xuất, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Đưa văn hóa đến gần thiếu nhi
Cùng với việc hỗ trợ người dân duy trì nghề truyền thống, việc giáo dục và trao truyền văn hóa cho thế hệ trẻ cũng được các địa phương chú trọng. Tại Sông Lũy, Hội đồng Đội xã đã ra mắt và duy trì mô hình sáng tạo “Măng non giữ lửa văn hóa”. Mô hình tổ chức các hoạt động tham quan, tìm hiểu và trải nghiệm thực tế, giúp đội viên, thiếu nhi tiếp cận những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc K’ho, Raglai tại địa phương.
Theo anh Nguyễn Mạnh Tường Huy - Bí thư đoàn xã Sông Lũy, một trong những hoạt động tiêu biểu của mô hình là tổ chức cho các em trải nghiệm Tết Đầu lúa. Tại đây, thiếu nhi được tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa của lễ hội; giao lưu với các nghệ nhân địa phương; trải nghiệm giã gạo, sử dụng các dụng cụ lao động truyền thống. Ngoài ra còn tìm hiểu nghề đan gùi, trang phục và những nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng của đồng bào.
Bên cạnh đó, hoạt động trải nghiệm văn hóa còn được lồng ghép với sinh hoạt Đội, thăm hỏi, tặng quà, hưởng ứng các phong trào tại địa phương. Tuyên truyền văn hóa trên không gian mạng; vận động các câu lạc bộ tham gia hoạt động cộng đồng, xây dựng nông thôn mới và bảo vệ môi trường. Qua đó, mô hình vừa tạo sân chơi cho thiếu nhi, vừa góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương, niềm tự hào về bản sắc dân tộc và ý thức trách nhiệm của các em trong việc giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp.

Hoạt động bán hàng trực tuyến và quảng bá sản phẩm trên nền tảng số được đưa vào mô hình nhằm mở rộng thị trường cho gốm Bình Đức. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh thói quen mua sắm của người tiêu dùng đang thay đổi, giúp sản phẩm làng nghề tiếp cận nhóm khách hàng ngoài địa phương.
Bà Kim Nữ Trầm Ngâm - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Bắc Bình