Tìm cơ hội nghề nghiệp trong không gian phát triển mới

Không nhất thiết phải đi xa để lập nghiệp

Ở xã Cát Tiên 2, Trần Huy Rin (SN 1993) là một trong những thanh niên mạnh dạn chọn hướng đi riêng trong phát triển kinh tế gia đình. Thay vì tìm việc ở những đô thị lớn, anh bắt tay vào chăn nuôi bò sữa, từng bước gây dựng mô hình và tạo nguồn thu nhập ổn định. Câu chuyện của Rin có thể không bắt đầu từ một tấm bằng chuyên ngành hay một công việc được nhiều người xem là “thời thượng”. Nhưng ở góc nhìn rộng hơn, đó lại là một ví dụ về cách người trẻ tìm cơ hội từ chính điều kiện của quê hương.

Lãnh đạo xã Cát Tiên 2 cho rằng, câu chuyện khởi nghiệp của Trần Huy Rin đã tạo thêm động lực cho nhiều thanh niên nông thôn. Với sự quyết tâm, dám thử sức và sự đồng hành của địa phương, người trẻ hoàn toàn có thể lập nghiệp ngay trên quê hương, từ những lĩnh vực phù hợp với điều kiện sản xuất ở địa phương.

“

Đi làm bên ngoài mới thấy nhớ quê, nhớ những đồi chè, xưởng trà và hương trà thủ công ở quê mình.

Anh Trương Công Đạt- một người trẻ gắn bóvới nghề trà thủ công

Cũng chọn trở về quê, nhưng con đường của Trương Công Đạt, ở phường B’lao, lại gắn với nghề trà của gia đình. Sinh năm 1994, Đạt tốt nghiệp ngành marketing năm 2015 rồi ở lại TP Hồ Chí Minh làm việc. Công việc khi ấy ổn định, thu nhập tương đối tốt. Thế nhưng sau khoảng 3 năm, những đồi chè, xưởng trà và hương trà quen thuộc từ tuổi thơ cứ trở lại trong suy nghĩ của anh.

Anh trở về, nối nghề gia đình đã gắn bó qua 3 thế hệ và tìm cách vực dậy nghề trà thủ công. Kiến thức marketing từng học và kinh nghiệm có được trong thời gian làm việc ở TP Hồ Chí Minh trở thành một phần hành trang để Đạt làm mới cách tiếp cận nghề truyền thống.

Với Đạt, trà B’lao không đơn thuần là một sản phẩm để bán. Đằng sau mỗi công đoạn từ hái, làm héo, vò, ủ đến chế biến là kinh nghiệm của nhiều thế hệ người làm trà. Anh muốn đưa câu chuyện ấy đến gần hơn với du khách, để người thưởng trà hiểu thêm về vùng đất và nghề truyền thống nơi đây. Một người bắt đầu với đàn bò sữa, một người trở về với những xưởng trà của gia đình. Mỗi người một công việc, nhưng đều chọn ở lại quê mình để gây dựng cuộc sống.

Từ những câu chuyện ấy có thể thấy, khi Lâm Đồng mở rộng không gian phát triển từ cao nguyên đến biển, cơ hội nghề nghiệp cũng đa dạng hơn. Bên cạnh nông nghiệp là công nghiệp chế biến, logistics, du lịch, dịch vụ, kinh tế biển và các lĩnh vực ứng dụng công nghệ số, đòi hỏi người lao động có kiến thức, kỹ năng và khả năng thích ứng với công việc mới.

Học gì để theo kịp những cơ hội mới?

Nếu trước đây một người trẻ có thể lựa chọn nghề chủ yếu dựa vào những ngành nghề phổ biến tại địa phương, thì nay phạm vi lựa chọn đã rộng hơn. Một sinh viên có thể học công nghệ thông tin để làm việc cho doanh nghiệp ở bất cứ đâu; học logistics để tham gia vào chuỗi cung ứng hàng hóa từ vùng sản xuất đến thị trường; học công nghệ thực phẩm để tham gia sâu hơn vào chế biến nông sản; hoặc theo học du lịch, ngoại ngữ, quản trị khách sạn để đáp ứng thị trường khách ngày càng đa dạng.

Đáng chú ý, ngoại ngữ, tin học và kỹ năng số ngày càng trở thành những yêu cầu thiết thực trong quá trình tìm việc. Theo ông Lê Hữu Chính - Giám đốc Trung tâm Ngoại ngữ - Tin học, Trường Cao đẳng Bình Thuận, cùng với chuyên môn, người lao động cần có khả năng sử dụng công nghệ, giao tiếp, làm việc nhóm và thích ứng với môi trường làm việc thay đổi nhanh. Những kỹ năng này không còn chỉ cần thiết ở một số ngành mà ngày càng hiện diện trong nhiều vị trí việc làm.

Những yêu cầu từ thị trường lao động cũng đang đặt ra cách làm mới đối với các cơ sở đào tạo. PGS TS Nguyễn Tất Thắng - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đà Lạt cho biết, trước yêu cầu phát triển trong không gian mới, nhà trường định hướng đào tạo nhân lực không chỉ đáp ứng nhu cầu của địa phương mà còn hướng đến thị trường lao động rộng hơn. Cùng với việc tăng cường liên kết doanh nghiệp, sinh viên được tạo điều kiện thực tập, tham gia nghiên cứu, các chương trình đặt hàng và tiếp cận môi trường làm việc thực tế.

Theo ông Thắng, bên cạnh kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng mềm, khả năng thích ứng và ý thức trách nhiệm cũng ngày càng cần thiết. Chương trình đào tạo được cập nhật thường xuyên để theo kịp những thay đổi của thị trường và yêu cầu tuyển dụng. Thực tế này cho thấy đào tạo nhân lực cần xuất phát từ nhu cầu việc làm. Khi doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, từ góp ý chương trình, hướng dẫn thực hành đến tiếp nhận thực tập và tuyển dụng, người học có cơ hội hiểu rõ hơn về công việc sau khi tốt nghiệp. Nhà trường cũng có thêm cơ sở để điều chỉnh nội dung đào tạo, giúp khoảng cách giữa việc học và yêu cầu thực tế được rút ngắn.

Với Lâm Đồng, yêu cầu về nhân lực càng rõ khi không gian kinh tế mở rộng từ cao nguyên đến biển. Nông nghiệp muốn nâng giá trị cần người am hiểu công nghệ, chế biến và thị trường; du lịch cần lao động có ngoại ngữ, nghiệp vụ và khả năng ứng dụng công nghệ. Các doanh nghiệp cũng cần những người có thể thích ứng với cách làm việc mới.

Không phải ai cũng bắt đầu lại từ một ngành nghề mới, nhiều người đang đi làm cũng cần được học thêm để theo kịp yêu cầu công việc. Trương Công Đạt là một ví dụ, kiến thức marketing giúp anh làm mới cách tiếp cận nghề trà, đưa sản phẩm truyền thống đến gần hơn với du khách. Với Trần Huy Rin, việc phát triển chăn nuôi cũng bắt đầu từ lợi thế quê hương, cùng quá trình học hỏi và áp dụng kỹ thuật vào sản xuất.

Hồng Trinh .