Đánh giá kỹ chiến thuật bom lượn AGM-154, tên lửa hải quân LORA và tổ hợp phòng không S-500

Biển Xanh03/09/2026 06:17

Mỹ sử dụng F/A-18E mang bom lượn AGM-154 tập kích mục tiêu tại Iran, Đức thử nghiệm tên lửa đạn đạo LORA trên biển, trong khi Ấn Độ cân nhắc mua tổ hợp S-500.

Hoạt động quân sự và các chương trình thử nghiệm vũ khí tầm xa gần đây ghi nhận nhiều bước tiến kỹ thuật đáng chú ý. Lực lượng Mỹ vừa triển khai đợt tập kích hiệp đồng tại Trung Đông với sự xuất hiện của dòng vũ khí dạng bom lượn trên tiêm kích hạm, trong khi hải quân Đức chứng minh năng lực tiến công mặt đất bằng tên lửa đạn đạo và Ấn Độ tiếp tục tìm kiếm giải pháp củng cố lưới phòng thủ tầm cao.

Bom lượn AGM-154C-1 và đòn tập kích của tiêm kích F/A-18E Mỹ

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 1/9 thông báo hoàn tất chiến dịch tập kích vào các mục tiêu quân sự của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, bao gồm trận địa phòng không, trạm radar, khí tài trên biển, cơ sở rải thủy lôi và mạng lưới thông tin liên lạc. Chiến dịch được triển khai nhằm đáp trả các vụ tấn công nhắm vào tàu thương mại và lực lượng Mỹ.

Tiêm kích F/A-18E Super Hornet mang vũ khí AGM-154 Joint Standoff Weapon
Tiêm kích F/A-18E Super Hornet trên tàu sân bay USS George H.W. Bush mang vũ khí có hình dáng tương tự AGM-154C-1. Ảnh: CENTCOM/Hải quân Mỹ/Army Recognition

Đoạn video do CENTCOM công bố ghi nhận một tiêm kích F/A-18E Super Hornet thuộc Phi đoàn VFA-131 trên tàu sân bay USS George H.W. Bush mang theo vũ khí dạng hộp dưới cánh phải. Các phân tích nhận định hình dáng khí tài này tương thích với biến thể AGM-154C-1 thuộc dòng vũ khí tấn công ngoài tầm phòng thủ điểm (JSOW). Dù CENTCOM chưa chính thức xác nhận việc sử dụng quả đạn này trong đợt không kích, cấu hình mang vác cho thấy phương thức tác chiến tầm xa được ưu tiên.

Về mặt kỹ thuật, AGM-154C-1 là bom lượn chính xác không dùng động cơ, đạt tầm bay tối đa khoảng 130 km trong điều kiện thả tối ưu. Vũ khí sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp GPS và đầu dò hồng ngoại ở pha cuối, mang đầu đạn xuyên hai tầng BROACH nhằm phá hủy công sự kiên cố. Nhờ tích hợp liên kết dữ liệu Link 16 cùng thuật toán xử lý hình ảnh mới, AGM-154C-1 có khả năng công kích cả mục tiêu cơ động trên mặt biển.

Tên lửa đạn đạo LORA mở rộng năng lực tác chiến hải quân Đức

Trong đêm 1/9, Hải quân Đức đã phóng thành công tên lửa đạn đạo LORA do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel (IAI) phát triển từ một khinh hạm hoạt động trên vùng biển Bắc Đại Tây Dương. Theo Phó đô đốc Jan Christian Kaack, sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên hải quân nước này xác thực khả năng dùng tàu mặt nước đánh trúng các mục tiêu giá trị cao nằm sâu trong đất liền.

Vụ phóng thử nghiệm tên lửa đạn đạo LORA từ tàu trên biển
Tên lửa đạn đạo LORA được phóng từ tàu trong một cuộc thử nghiệm của Israel Aerospace Industries. Ảnh: IAI

Theo số liệu từ nhà sản xuất IAI, LORA có chiều dài 5,2 m, đường kính 624 mm, trọng lượng phóng khoảng 1.600 kg và tầm bắn trong khoảng 90 - 430 km. Đạn sử dụng động cơ nhiên liệu rắn một tầng, định vị kết hợp quán tính và vệ tinh, đem lại độ lệch mục tiêu ước tính khoảng 10 m. Quỹ đạo bay tốc độ cao cùng góc bổ nhào lớn ở giai đoạn cuối làm suy giảm đáng kể thời gian phản ứng của hệ thống phòng không đánh chặn.

Việc bố trí LORA trong các ống phóng kín giúp chiến hạm hiện hữu có thể bổ sung hỏa lực tiến công mặt đất tầm xa mà không cần thay đổi cấu trúc thân tàu. Tuy nhiên, giới quân sự Đức đang đặt ra yêu cầu tầm bắn vượt mốc 500 km, đồng nghĩa nền tảng LORA có thể cần thêm các gói nâng cấp chuyên sâu trong tương lai.

Ấn Độ xem xét phương án tích hợp tổ hợp phòng thủ S-500 Prometheus

Bên cạnh các hoạt động tấn công tầm xa, lĩnh vực phòng thủ tên lửa cũng ghi nhận động thái mới khi Ấn Độ xem xét khả năng trang bị hệ thống S-500 Prometheus của Nga. Kế hoạch được thảo luận nhằm tăng cường năng lực đối phó với tên lửa đạn đạo và các mục tiêu bay tốc độ cao ở tầng cao khí quyển.

Tổ hợp tên lửa phòng không và phòng thủ không gian S-500 Prometheus của Nga
Hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa S-500 Prometheus của Nga. Ảnh: Mạng xã hội Nga

Ấn Độ hiện vận hành mạng lưới S-400 với tầm đánh chặn khoảng 400 km nhằm đối phó máy bay, UAV và tên lửa hành trình. Việc bổ sung S-500 với tầm bắn công bố lên đến 600 km cùng trần bay đánh chặn 180 - 200 km sẽ tạo thành một lớp lá chắn chuyên biệt cho các quỹ đạo tên lửa đạn đạo phức tạp.

Thách thức kỹ thuật lớn đối với New Delhi là việc phân tách dữ liệu khi vận hành đồng thời khí tài Nga cùng nhiều nền tảng do Mỹ cung cấp như C-17, C-130J, P-8I, AH-64E, CH-47F, MH-60R và MQ-9B. Quân đội Ấn Độ sẽ phải xử lý vấn đề tương thích tác chiến điện tử nhằm bảo mật đặc trưng kỹ thuật, đồng thời đối diện nguy cơ trừng phạt từ Đạo luật CAATSA của Mỹ.

So sánh thông số kỹ thuật các hệ thống vũ khí

Các hệ thống vũ khí được triển khai và đánh giá gần đây đại diện cho ba phân khúc tác chiến tầm xa khác nhau:

Khí tàiQuốc gia chế tạoTầm tác chiến tối đaHệ thống dẫn đường / Đặc tính chính
AGM-154C-1 JSOWMỹKhoảng 130 kmINS/GPS kết hợp hồng ngoại giai đoạn cuối, đầu đạn BROACH, liên kết Link 16
LORAIsraelKhoảng 430 kmĐộng cơ nhiên liệu rắn một tầng, dẫn đường INS/GPS, góc bổ nhào lớn
S-500 PrometheusNgaKhoảng 600 kmĐộ cao đánh chặn 180 - 200 km, tối ưu diệt tên lửa đạn đạo và mục tiêu siêu thanh

Biển Xanh