Mỹ đại tu giếng phóng nhằm duy trì 400 tên lửa liên lục địa Minuteman III trực chiến

Biển Xanh06/09/2026 08:15

Không quân Mỹ hoàn tất đại tu hệ thống treo hầm phóng Minuteman III tại North Dakota trong bối cảnh chương trình tên lửa Sentinel thế hệ mới tiếp tục trễ hẹn.

Ngày 18/8, các kỹ thuật viên thuộc Đơn vị Bảo dưỡng Tên lửa số 583 của Không quân Mỹ đã hoàn tất quy trình bảo dưỡng kỹ thuật tại một cơ sở giếng phóng ngầm (silo) gần căn cứ Minot, bang North Dakota. Hoạt động này nhằm bảo đảm khả năng vận hành ổn định cho hệ thống tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) LGM-30G Minuteman III.

Các kỹ thuật viên thao tác với bộ phận của tên lửa Minuteman III tại căn cứ Minot
Các kĩ thuật viên nâng một bộ phận của tên lửa Minuteman III trong quá trình đại tu tại căn cứ Không quân Minot. Ảnh: Không quân Mỹ

Hệ thống treo chịu tải cho tên lửa 36 tấn dưới lòng đất

Hạng mục được đưa đi bảo dưỡng không phải phần thân hay đầu đạn của Minuteman III, mà là kết cấu cơ khí bên trong hầm phóng. Đây là hệ thống treo ba điểm được đưa vào trang bị từ năm 1975, có nhiệm vụ nâng đỡ toàn bộ khối lượng tên lửa và hấp thụ các rung chấn truyền qua lòng đất trong suốt chu kỳ trực chiến.

Về mặt kỹ thuật, Minuteman III có đường kính 1,67 m và trọng lượng phóng đạt 36.030 kg. Tên lửa sử dụng ba tầng động cơ nhiên liệu rắn, đạt vận tốc khoảng Mach 23 (tương đương 24.000 km/h) khi kết thúc quá trình đẩy và có tầm bắn công bố vượt mức 9.600 km.

Tên lửa đạn đạo liên lục địa LGM-30G Minuteman III bên trong giếng phóng silo
LGM-30G Minuteman III của Không quân Mỹ đang nằm bên trong một hầm phóng ngầm (silo). Ảnh: Wikipedia

Cụm cơ khí đỡ tên lửa tại căn cứ Minot đã được tháo dỡ từ đầu năm, vận chuyển tới căn cứ Vandenberg ở California để phục hồi toàn diện trước khi đưa trở lại lắp đặt. Giám sát sản xuất Roy Ring của Đơn vị 583 nhấn mạnh đây là lần đầu tiên một hệ thống treo tại cơ sở tác chiến Minot trải qua toàn bộ quy trình đại tu chuyên sâu này.

Lực lượng bảo dưỡng chuyên trách không gồm quân nhân tại ngũ

Đơn vị Bảo dưỡng Tên lửa số 583 hiện có 196 nhân viên dân sự làm việc tại các căn cứ Minot, Malmstrom, F.E. Warren, Vandenberg và Hill. Giám đốc KyAnn Betz xác nhận đơn vị hoàn toàn không có quân nhân tại ngũ và chuyên đảm trách các nhiệm vụ kỹ thuật vượt ngoài khả năng của lực lượng thường trực.

Binh sĩ Không quân Mỹ lắp đặt hệ thống cáp cho tên lửa Minuteman III
Các binh sĩ Không quân Mỹ lắp đặt hệ thống cáp mới cho một tên lửa Minuteman III đã cũ. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Đội ngũ này kế thừa năng lực từ chương trình Rivet MILE thập niên 1980, phần lớn là các cựu quân nhân am hiểu sâu về ICBM. Tổng thời gian kinh nghiệm tích lũy của nhân sự tại mỗi căn cứ đạt trên 250 năm, từng thực hiện đại tu toàn diện hầm phóng từ kết cấu cửa hầm, cơ cấu giảm chấn cho tới xử lý ăn mòn kim loại.

Áp lực trực chiến khi dự án tên lửa Sentinel tăng chi phí

Tên lửa Minuteman III được đưa vào biên chế từ tháng 6/1970 và ngừng sản xuất từ tháng 12/1978. Theo Bộ Tư lệnh Tấn công Toàn cầu Không quân Mỹ (AFGSC), hiện có 400 quả đạn đang duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu liên tục tại các căn cứ F.E. Warren, Malmstrom và Minot nhờ hàng loạt đợt nâng cấp động cơ, hệ thống dẫn đường và thiết bị điện tử.

Mô hình tên lửa đạn đạo liên lục địa LGM-35A Sentinel của Không quân Mỹ
Tên lửa đạn đạo liên lục địa LGM-35A Sentinel dự kiến sẽ thay thế Minuteman III, hệ thống có từ thời Chiến tranh Lạnh, trong thập niên 2030. Ảnh: Không quân Mỹ

Nguyên nhân Minuteman III phải tiếp tục trực chiến là do chương trình LGM-35A Sentinel của Northrop Grumman chưa thể hoàn thiện. Sau đợt rà soát Nunn-McCurdy năm 2024, dự toán chi phí chương trình Sentinel tăng 81% so với năm 2020, lên mức 140,9 tỷ USD. Kế hoạch tận dụng hầm phóng cũ cũng bị hủy bỏ để chuyển sang xây mới hoàn toàn 450 silo dạng mô-đun, khiến thời điểm đạt năng lực tác chiến ban đầu bị lùi sang đầu thập niên 2030.

Bảng so sánh thông số kỹ thuật giữa hai hệ thống ICBM Sentinel và Minuteman III
So sánh thông số kĩ thuật của hai tên lửa ICBM Sentinel và Minuteman III. Ảnh: B.Đ

Thách thức từ sự xuống cấp của trang thiết bị phụ trợ

Bên cạnh hạ tầng cơ khí, Không quân Mỹ còn đối mặt với sự xuống cấp của các thiết bị hỗ trợ kỹ thuật lâu năm. Ngày 28/8, AFGSC đã ra lệnh ngừng sử dụng bộ tạo tín hiệu kiểm tra liên lạc AN/PRM-10 sau khi phát hiện cặn chứa polychlorinated biphenyl (PCB) – chất cách điện độc hại đã bị cấm sản xuất tại Mỹ từ năm 1979.

Việc kiểm tra khẩn cấp ghi nhận cặn PCB trên 6 trong tổng số 8 bộ thiết bị AN/PRM-10, buộc quân đội Mỹ phải chuyển đổi sang các dòng máy đo thế hệ mới. Việc liên tục bảo trì, sửa chữa và thay thế các thành phần phụ trợ là yêu cầu bắt buộc để duy trì độ tin cậy của 400 tên lửa Minuteman III trong lúc chờ đợi chuyển giao thế hệ ICBM tiếp theo.

Biển Xanh