Lâm Đồng: Gần 90% địa phương đã cơ bản hoàn tất hợp đồng xử lý rác
Lâm Đồng đã có 111/124 địa phương hoàn thành hoặc cơ bản hoàn thành việc lựa chọn đơn vị cung ứng dịch vụ. Tuy nhiên, điểm nghẽn đang chuyển sang khâu xử lý, giá dịch vụ và năng lực đơn vị cung ứng.
Tiến độ có chuyển biến rõ
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, đến ngày 7/9/2026, toàn tỉnh có 84/124 xã, phường, đặc khu hoàn tất việc ký hợp đồng thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Ngoài ra, 27 địa phương đã ký hợp đồng thu gom, vận chuyển nhưng chưa hoàn tất khâu xử lý. Chỉ còn 13 địa phương chưa thực hiện ký hợp đồng.
Như vậy, có 111/124 địa phương (chiếm gần 90%) đã hoàn thành hoặc cơ bản hoàn thành việc lựa chọn đơn vị cung ứng dịch vụ. Kết quả trên cho thấy tiến độ đã có sự chuyển biến đáng kể so với cách đây gần hai tháng.
Vào cuối tháng 7/2026, toàn tỉnh có 87 địa phương (chiếm hơn 70%) đã hoàn thành hoặc cơ bản hoàn thành việc lựa chọn đơn vị cung ứng. Có tới 37 địa phương chưa ký hợp đồng, chiếm gần 30%.
Kết quả trên diễn ra trong bối cảnh tỉnh Lâm Đồng liên tục chỉ đạo, đôn đốc các địa phương hoàn thiện dự toán, lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng. Đến tháng 9/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành văn bản đôn đốc các địa phương lựa chọn và ký hợp đồng thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải lần thứ 20.
Tuy nhiên, tiến độ mới cũng cho thấy điểm nghẽn đang chuyển sang khâu xử lý. Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Minh, khó khăn tập trung nhiều hơn ở khâu xử lý rác. Trong 27 địa phương đã ký hợp đồng thu gom, vận chuyển nhưng chưa hoàn tất hợp đồng xử lý, nguyên nhân chủ yếu liên quan đến đơn vị quản lý, vận hành, năng lực của đơn vị xử lý và giá dịch vụ.
Tại một số địa phương, đơn vị quản lý, vận hành cơ sở xử lý chưa được xác định hoặc đơn vị xử lý chưa đủ năng lực để ký hợp đồng. Một số nơi chưa thống nhất được đơn giá xử lý do mức giá đơn vị cung ứng đưa ra cao hơn mức phù hợp với dự toán và quy định hiện hành.
Một số địa phương khác đã đưa rác về các bãi tập kết nhưng chưa có hoặc chưa xác định được đơn vị quản lý, vận hành và xử lý. Riêng Đặc khu Phú Quý đã tổ chức lựa chọn đơn vị cung ứng nhưng không có nhà thầu tham gia. Những vướng mắc này cho thấy sau giai đoạn tháo gỡ thủ tục, Lâm Đồng đang bước vào giai đoạn xử lý những vấn đề cụ thể hơn của hoạt động thu gom và xử lý rác.
Điểm nghẽn chuyển sang khâu xử lý
Di Linh là một ví dụ rõ cho sự chuyển dịch này. Cuối tháng 7, địa phương đã ký hợp đồng thu gom, vận chuyển rác và tiếp tục hoàn thiện thủ tục lựa chọn đơn vị xử lý. Đến ngày 7/9, Di Linh vẫn thuộc nhóm đã ký hợp đồng thu gom, vận chuyển nhưng chưa hoàn tất hợp đồng xử lý. Nguyên nhân được xác định là chưa thống nhất được đơn giá xử lý phù hợp với dự toán và quy định hiện hành.
Trường hợp Di Linh cho thấy việc ký hợp đồng thu gom mới chỉ giải quyết một phần của bài toán. Để hoạt động xử lý rác vận hành ổn định, địa phương vẫn phải xác định được đơn vị xử lý và bảo đảm chi phí dịch vụ.
Một số địa phương vùng sâu, vùng xa như Sơn Điền, Quảng Hòa còn gặp khó khăn lớn hơn do lượng rác phát sinh thấp, khoảng cách vận chuyển xa và chi phí dịch vụ cao. Tại Sơn Điền, việc lựa chọn đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý rác mới dừng ở bước lập dự toán. Địa phương chưa ký hợp đồng và đang tiếp tục hoàn thiện các thủ tục liên quan.
Theo Chủ tịch UBND xã Sơn Điền Vũ Đức Nhuần, lượng rác phát sinh tại xã không lớn do người dân chủ yếu tự phân loại, xử lý tại hộ gia đình. Trong khi đó, nếu tổ chức thu gom tập trung, rác phải vận chuyển khoảng 30 km đến khu xử lý tại Gung Ré. Chi phí lớn khiến phương án này khó bảo đảm hiệu quả.
Thực tế này cho thấy phương án thu gom, xử lý rác cần tính đến lượng rác phát sinh, địa bàn và điều kiện từng địa phương. Những nơi có lượng rác ít, địa bàn rộng, dân cư phân tán cần có phương án tổ chức phù hợp để bảo đảm hiệu quả.
Bên cạnh khó khăn khách quan, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng chỉ ra một số địa phương còn chậm trong lập dự toán và tổ chức lựa chọn nhà thầu. Một số địa phương khác đã tổ chức lựa chọn nhưng chưa thương thảo được hợp đồng, không có đơn vị cung ứng tại địa bàn hoặc có đơn vị nhưng không tham gia đấu thầu.
Trước tình hình này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các địa phương khẩn trương hoàn tất thủ tục. Sở đề nghị các địa phương phải rà soát, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm liên quan đến việc chậm tổ chức thực hiện.
Đối với các địa phương chưa tìm được đơn vị cung ứng, Sở yêu cầu tiếp tục tìm kiếm đơn vị cung ứng phù hợp và kịp thời báo cáo các vướng mắc phát sinh.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, phần việc còn lại đòi hỏi cách xử lý cụ thể hơn, nhất là đối với các địa phương đang vướng ở khâu xử lý, giá dịch vụ và khả năng tìm kiếm đơn vị cung ứng.
