Lâm Đồng tối ưu nguồn lực để bứt phá không gian quy hoạch

"Mở khóa" nguồn lực

Quy hoạch Lâm Đồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã mở ra một cách tiếp cận mới đối với không gian phát triển. Thông qua điều chỉnh quy hoạch, Lâm Đồng xác định khu vực cần ưu tiên phát triển, không gian cần bảo tồn. Những hành lang được kết nối, những cực tăng trưởng cần được đầu tư cũng được tỉnh hoạch định kỹ lưỡng.

Điều ấy càng rõ khi Lâm Đồng đặt tầm nhìn quy hoạch trong mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, để hướng tới tốc độ tăng trưởng khoảng 10,5 - 10,6%/năm, tỉnh cần khoảng 1.100.000 tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội, tương đương 42 tỷ USD. Con số này cao hơn rất nhiều lần so với giai đoạn 2021 - 2025.

Từ mục tiêu này, bài toán thực thi sau điều chỉnh quy hoạch là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm. Hành lang nào phải được mở trước? Nút thắt nào cần ưu tiên tháo gỡ? Hạ tầng nào Nhà nước cần đi trước để tạo mặt bằng phát triển cho thị trường?

Cùng với đó, dự án nào phù hợp PPP (Hợp tác công tư)? Quỹ đất nào phải chuẩn bị sẵn? Nguồn lực Trung ương nào cần tranh thủ? Lĩnh vực nào cần ưu tiên FDI?

Tất cả những giả thiết ấy cần được xác định và đặt trong một thứ tự rõ ràng. Bởi vì, trong cuộc đua tăng trưởng, một bước chậm ở khâu chuẩn bị có thể làm chậm cả dòng vốn phía sau.

Tại Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 vào ngày 6/6/2026, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười nhấn mạnh: "Công bố điều chỉnh quy hoạch là bước đầu. Điều quan trọng là sau khi có quy hoạch, công tác triển khai, tổ chức thực hiện quy hoạch có hiệu quả hay không đó mới là vấn đề đáng bàn".

Để sớm hiện thực hóa điều chỉnh quy hoạch tỉnh, Lâm Đồng đang định hình những trọng tâm thu hút đầu tư theo hướng chọn lọc. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp, địa phương sẽ ưu tiên công nghệ cao, chế biến, chế tạo và năng lượng... Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, cũng như mở ra dư địa để hình thành các chuỗi sản xuất có chiều sâu.

Với dịch vụ, tỉnh tập trung vào logistics, dịch vụ cảng biển nước sâu, giáo dục và đào tạo, y tế chất lượng cao, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong nông nghiệp, địa phương hướng tới các dự án công nghệ cao, hữu cơ, tuần hoàn gắn với chế biến sâu. Kinh tế biển được định hướng theo hướng xanh, hiện đại, thông minh, bền vững, lấy Khu kinh tế đặc biệt phía Đông cùng dải ven biển làm động lực.

Những lựa chọn ấy cho thấy tư duy phân bổ nguồn lực của Lâm Đồng đang được đặt lại theo một cách tiếp cận khác. Đó là tập trung vào trọng tâm, trọng điểm, hạn chế tính dàn trải. Bởi vì, địa phương nhận thức được rằng, nếu vốn bị chia nhỏ theo quá nhiều hướng, các cực tăng trưởng khó đạt đủ quy mô để tạo lực hút.

Ngược lại, khi nguồn lực được dồn vào những điểm có khả năng mở khóa lớn. Một tuyến đường có thể kéo theo khu công nghiệp. Một hạ tầng đầu mối có thể gọi thêm logistics và dịch vụ. Một dự án lớn có thể mở đường cho cả chuỗi doanh nghiệp...

Khơi thông dòng vốn

Thực tế, để hiện thực hóa quy hoạch, Lâm Đồng cần khoảng 1.100.000 tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội cho giai đoạn 2026 - 2030. Với nguồn vốn này, nếu chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách Nhà nước không thể gánh toàn bộ tham vọng phát triển của tỉnh.

Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng cao, Lâm Đồng buộc phải khơi thông đồng thời nhiều dòng vốn. Trong quá trình đó, đầu tư công được nhìn như “vốn mồi” của nền kinh tế, chứ không phải nguồn vốn để Nhà nước làm thay thị trường.

Những đồng vốn công hiệu quả nhất phải đi vào những điểm mà khu vực tư nhân khó tự mình mở đường. Theo đó, Lâm Đồng xác định rõ nguyên tắc “lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư”. Trong quá trình thu hút, phân bổ nguồn vốn, tỉnh không chạy theo số lượng công trình mà tập trung vào những “điểm mở khóa” có khả năng giải phóng năng lực của cả hệ thống.

Do đó, kế hoạch đầu tư công trung hạn tại Lâm Đồng giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến khoảng 125.000 tỷ đồng, tăng 50,46% so với giai đoạn 2021 - 2025.

Toàn tỉnh sẽ có 18 công trình, dự án dự kiến đưa vào danh mục công trình trọng điểm, với tổng mức đầu tư khoảng 158.000 tỷ đồng. Trong đó, có khoảng 42.000 tỷ đồng bố trí từ nguồn vốn đầu tư công. Số còn lại huy động từ ngân sách Trung ương hỗ trợ, vốn đầu tư theo phương thức PPP (phương thức đầu tư được thực hiện trên cơ sở hợp tác có thời hạn giữa Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân), vốn doanh nghiệp và nguồn xã hội hóa.

Nếu đầu tư công có vai trò mở đường thì vốn tư nhân quyết định chiều sâu của chu kỳ tăng trưởng. Trong đó, hai dòng vốn đặc biệt quan trọng là vốn đầu tư doanh nghiệp trong nước (DDI) và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Bởi vì, khi khu vực ngoài Nhà nước giữ vai trò chủ đạo về quy mô vốn, sức cạnh tranh của môi trường đầu tư trở thành điều kiện mang tính cấu trúc. Nhà đầu tư lớn không chỉ tìm quỹ đất hay ưu đãi. Họ tìm một hệ sinh thái đủ tin cậy để triển khai dự án nhanh, hạ tầng đồng bộ, nguồn năng lượng ổn định, logistics hiệu quả...

Ông Vũ Quang Các, nguyên Vụ trưởng Vụ Quản lý Quy hoạch (Bộ Tài chính), chuyên gia quy hoạch cho rằng, Lâm Đồng muốn thu hút được các nhà đầu tư lớn phải xây dựng một “tầm chơi” tương xứng.

Theo ông, nếu chỉ tập trung vào những dự án nhỏ, dễ thu hút và nhanh tạo thành tích, tỉnh có thể đạt kết quả trước mắt nhưng rất khó hình thành một hệ sinh thái phát triển đủ lớn.

"Ngược lại, khi có được những doanh nghiệp đầu đàn, chính các doanh nghiệp này sẽ kéo theo doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp hỗ trợ, tạo thành chuỗi và mạng lưới sản xuất", ông Các phân tích.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười đã khẳng định tại rất nhiều diễn đàn rằng, Lâm Đồng sẽ “tháo hết tất cả điểm nghẽn” thuộc thẩm quyền để đồng hành với sự phát triển của doanh nghiệp. Tỉnh kiên quyết xử lý cán bộ gây phiền hà, sách nhiễu nếu có.

“

Lâm Đồng luôn xác định doanh nghiệp là động lực tăng trưởng và cam kết tạo mọi điều kiện tối đa nhất, thông thoáng nhất cho các nhà đầu tư. Chúng tôi không cho phép các sở, ngành, địa phương đứng ngoài cuộc trong công tác này. Theo thẩm quyền, các đơn vị nhận diện rõ, từ đó kết nối, đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư đến kết quả cuối cùng.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười khẳng định tại Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch Lâm Đồng ngày 6/6/2026

Những yêu cầu ấy cho thấy, giữa một bản quy hoạch và một nền kinh tế phát triển luôn có một cây cầu mang tên "thực thi". Quy hoạch có thể mở ra không gian, xác lập hướng đi và chỉ ra những động lực mới. Tuy nhiên, việc đưa những định hướng ấy vào cuộc sống đòi hỏi bộ máy đủ năng lực, cách làm đủ quyết liệt và tinh thần dám chịu trách nhiệm.

Có thể thấy, Lâm Đồng đã định hình không gian phát triển mới, với tầm nhìn dài hơn mà đích đến là cực tăng trưởng kết nối Tây Nguyên - Nam Trung Bộ - Đông Nam Bộ trong tương lai.

Tuy nhiên, quy hoạch mới chỉ mở ra hướng đi. Kết quả phụ thuộc vào cách tỉnh lựa chọn, tổ chức và sử dụng nguồn lực. Một bản quy hoạch có thể vạch ra những con đường, những đô thị, những vùng động lực nhưng chỉ hành động mới biến những đường nét ấy thành thành tựu.

Và với nền tảng đã được tạo dựng, cùng quyết tâm đổi mới và được dẫn dắt bởi một hệ thống chính trị đoàn kết, bộ máy hành động, Lâm Đồng tự tin sẽ từng bước hiện thực hóa không gian phát triển mới. Quá trình ấy sẽ được minh chứng bằng những công trình, việc làm và cơ hội cụ thể cho người dân, doanh nghiệp.

Nguyễn Lương