Lâm Đồng tăng cường thu hồi tiền chậm đóng, bảo đảm quyền lợi người lao động

Tại Lâm Đồng, cơ quan BHXH đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ đôn đốc, làm việc trực tiếp đến kiểm tra, chuyển hồ sơ cho cơ quan chức năng, nhằm xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm kéo dài.

Tăng cường đôn đốc đến kiểm tra, xử lý

Đến cuối tháng 8/2026, BHXH tỉnh Lâm Đồng đang quản lý khoảng 22.000 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp với khoảng 260.000 lao động tham gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc. Quy mô đối tượng lớn đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, thu và bảo đảm quyền lợi người tham gia, nhất là trong bối cảnh một số doanh nghiệp còn để phát sinh tình trạng chậm đóng, kéo dài.

Để hạn chế tình trạng này, thời gian qua, BHXH tỉnh Lâm Đồng duy trì việc thông báo, đôn đốc hằng tháng đối với các đơn vị chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng. Những doanh nghiệp chậm đóng từ 2 tháng trở lên và phát sinh tiền lãi được cơ quan BHXH mời làm việc để xác định nguyên nhân, yêu cầu thực hiện nghĩa vụ theo quy định.

Sau buổi làm việc, nếu doanh nghiệp chưa khắc phục, cứ 10 ngày, cơ quan BHXH tiếp tục gửi thông báo đôn đốc. Trường hợp đơn vị không phối hợp, BHXH tỉnh cử viên chức trực tiếp xuống làm việc, nắm tình hình và đề xuất thực hiện kiểm tra khi cần thiết.

Cách làm này nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động khắc phục vi phạm, đồng thời tránh để khoản tiền chậm đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quá trình xác nhận thời gian tham gia và giải quyết các chế độ cho người lao động.

Từ đầu năm 2026 đến nay, BHXH tỉnh Lâm Đồng đã kiểm tra 62 đơn vị; đồng thời, gửi giấy mời 2.065 lần đến 1.230 đơn vị chậm đóng để đôn đốc thực hiện nghĩa vụ. Qua đó cho thấy công tác thu hồi tiền chậm đóng không chỉ được thực hiện bằng các văn bản nhắc nhở mà đang được triển khai theo hướng thường xuyên rà soát, phân loại và áp dụng các biện pháp phù hợp với từng trường hợp.

Tăng sức mạnh phối hợp, xử lý các trường hợp kéo dài

Theo Giám đốc BHXH tỉnh Lâm Đồng Đặng Hồng Tuấn, cùng với đôn đốc, kiểm tra, ngành BHXH đang chú trọng phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý những trường hợp có dấu hiệu vi phạm kéo dài.

Từ năm 2018 đến nay, BHXH tỉnh Lâm Đồng đã chuyển 19 hồ sơ sang Cơ quan Cảnh sát điều tra. Trong đó, 8 hồ sơ được chuyển theo hình thức tố giác tội phạm và 11 hồ sơ theo hình thức khởi tố. Tuy nhiên, cơ quan điều tra trả lời, đa số trường hợp chưa đủ dấu hiệu của tội trốn đóng BHXH do chưa làm rõ được các yếu tố liên quan.

Hiện Lâm Đồng đã có Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN từ cấp tỉnh đến cấp xã. BHXH tỉnh đề nghị thành lập tổ thu hồi tiền chậm đóng, trốn đóng do cơ quan BHXH làm tổ trưởng, với sự tham gia của các cơ quan nội vụ, thuế và công an. Đây được xem là giải pháp nhằm tập trung đầu mối, tăng khả năng phối hợp, chia sẻ thông tin và xử lý các trường hợp phức tạp.

BHXH tỉnh cũng kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các tổ chức tín dụng, ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài khoản thực hiện trích chuyển số tiền nợ BHXH vào tài khoản của cơ quan BHXH theo quy định, nhằm nâng cao hiệu quả thu hồi nợ.

Đồng thời, cơ quan BHXH đề nghị lực lượng công an phối hợp, hướng dẫn việc kiến nghị khởi tố những trường hợp có dấu hiệu vi phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự, trong đó, có Điều 216 về tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động.

Một cơ chế mới cũng đang được quan tâm là việc phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân trong xử lý các trường hợp chậm đóng, trốn đóng kéo dài. Trường hợp Công ty M.D tại xã Ứng Thiên, Hà Nội là một ví dụ. Doanh nghiệp này kê khai đóng BHXH cho 5 lao động nhưng có tình trạng chậm, trốn đóng kéo dài.

Sau quá trình BHXH cơ sở Ứng Hòa chuyển thông tin và phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội, doanh nghiệp đã khắc phục một phần khoản nợ. Đến tháng 8/2026, số tiền còn phải thanh toán theo hồ sơ là 158 triệu đồng. BHXH cơ sở Ứng Hòa đã đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 12 thực hiện quyền khởi kiện dân sự công ích. Vụ án sau đó được Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội thụ lý và đưa ra xét xử.

Từ câu chuyện này có thể thấy, việc xử lý chậm đóng, trốn đóng không chỉ dừng ở các biện pháp đôn đốc hành chính. Khi doanh nghiệp không khắc phục vi phạm, các cơ chế pháp lý phù hợp cần được kích hoạt để bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Tại Lâm Đồng, việc tăng cường kiểm tra, đôn đốc và phối hợp xử lý cũng hướng đến mục tiêu tương tự. Theo ông Đặng Hồng Tuấn, điều quan trọng là phải phát hiện sớm các đơn vị có dấu hiệu vi phạm, phân loại đúng mức độ, kiên trì đôn đốc và xử lý dứt điểm những trường hợp cố tình không thực hiện nghĩa vụ.

Đằng sau mỗi khoản nợ BHXH là quyền lợi của những người lao động đang chờ được bảo đảm. Vì vậy, thu hồi tiền chậm đóng không đơn thuần là nhiệm vụ quản lý quỹ, mà còn là trách nhiệm bảo vệ quyền lợi an sinh của người lao động.

Trong thời gian tới, BHXH tỉnh Lâm Đồng tiếp tục tăng cường kiểm tra các đơn vị có dấu hiệu chậm đóng, trốn đóng; đẩy mạnh phân tích dữ liệu để nhận diện rủi ro, tập trung nguồn lực vào những trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng lớn đến quyền lợi người lao động. Cùng với đó là tăng cường phối hợp với cơ quan thuế, công an, viện kiểm sát và chính quyền địa phương trong trao đổi thông tin, xác minh và xử lý vi phạm.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là thu đủ, thu đúng các khoản phải đóng mà quan trọng hơn là bảo đảm quá trình tham gia BHXH, BHYT, BHTN của người lao động được ghi nhận đầy đủ, liên tục. Khi nghĩa vụ của người sử dụng lao động được thực hiện nghiêm túc, người lao động mới có thể yên tâm khi được bảo vệ quyền lợi an sinh của mình hôm nay và tương lai.

Linh Thư