Nguồn nước đục kéo dài, người nuôi cá tầm lo lắng
Nguồn nước Suối Lạnh thường xuyên đục, cá chết tăng khiến các hộ nuôi cá nước lạnh ở hạ lưu lo lắng.
Cá chết tăng mạnh
Suối Lạnh dài khoảng 30 km, bắt nguồn từ Tiểu khu 108, xã Đam Rông 4, chảy qua phường Lang Biang - Đà Lạt rồi đổ về thượng nguồn sông Đa Dâng, cung cấp nước sản xuất cho nhiều hộ nuôi cá nước lạnh ở hạ lưu.
Tại các cơ sở nuôi cá tầm, nguồn nước gần đây thường xuyên đục, kèm nhiều cặn mịn. Ông Nguyễn Văn Toản, hộ nuôi cá tầm ở hạ lưu cho biết, nước đục xuất hiện gần như ngày, đêm, lúc tăng, lúc giảm. Theo ông, nếu nước đục do mưa lớn thường chỉ kéo dài vài giờ thì tình trạng hiện nay kéo dài liên tục. “Cá cần nước ra, nước vào liên tục. Nước đục quá thì cá bị thiếu oxy, cặn bẩn có thể ảnh hưởng đến mang”, ông Toản nói.
Theo ông Toản, cá chết trong quá trình nuôi là có, nhưng trước đây chỉ khoảng 10 - 15 kg/ngày. Gần đây, nguồn nước đục, nhiều cát mịn khiến lượng cá chết tăng, khoảng 2 tạ/ngày. Người nuôi không thể tùy thời điểm ngừng lấy nước, bởi cá cần dòng nước lưu thông liên tục. Nguồn nước đục kéo dài vì vậy gây khó khăn cho việc duy trì đàn cá và sản xuất.
Không chỉ cá thương phẩm, nguồn nước còn ảnh hưởng đến cá giống. Ông Phạm Xuân Thọ, chủ một trại cá tầm giống ở hạ lưu cho biết, cơ sở hoạt động 5 - 6 năm rồi, nhưng từ tháng 4 đến nay phải dừng sản xuất do nước thường xuyên đục. “Nước đục kéo dài thì không thể nuôi cá giống được”, ông Thọ nói. Ông phải chờ nguồn nước trong trở lại mới tính chuyện sản xuất; trong khi nguồn giống cá tầm phục vụ sản xuất phải nhập từ nước ngoài.
Theo phản ánh của các hộ nuôi cá, tình trạng nước đục kéo dài xuất hiện cùng thời gian người dân ghi nhận hoạt động thu hồi, khai thác cát ở thượng nguồn. Các hộ cho rằng cặn mịn trong hoạt động rửa cát theo dòng nước về hạ lưu, ảnh hưởng đến việc sản xuất rau hoa và nuôi cá. Nội dung này cũng được nêu trong đơn kêu cứu tập thể gửi các cơ quan hữu quan của tỉnh, đề nghị cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh.
Cơ quan chức năng vào cuộc
Ngày 9/9, tại khu vực giáp ranh xã Đam Rông 4 và phường Lang Biang - Đà Lạt, phóng viên ghi nhận có máy múc đang xúc cát lên xe ben.
Lãnh đạo UBND xã Đam Rông 4 cho biết, ngay sau khi nhận thông tin, xã đã chỉ đạo Phòng Kinh tế phối hợp Công an xã kiểm tra, xác minh. Ngày 12/9, lực lượng chức năng của xã phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03) Công an tỉnh đã tiến hành kiểm tra tại khu vực.
Tại Tiểu khu 108, đoàn kiểm tra ghi nhận có điểm cải tạo đất nông nghiệp, thu hồi cát đã được đăng ký, xác nhận theo hồ sơ của địa phương. Qua kiểm tra ngày 12/9, điểm này không hoạt động; tại hiện trường còn một số máy móc, hệ thống sàng cát và các bãi tập kết. Lực lượng chức năng tiếp tục đo vẽ, đối chiếu hiện trường với hồ sơ được cấp phép để làm rõ việc chấp hành quy định trong quá trình cải tạo đất và thu hồi khoáng sản.
Trong khi đó, tại Khoảnh 6, Tiểu khu 109, khu vực giáp ranh xã Đam Rông 4 và phường Lang Biang - Đà Lạt, cơ quan chức năng xác định khu vực này chưa được cấp phép khai thác khoáng sản. Phương tiện của cửa hàng vật liệu xây dựng G.B. được xác định đã chở cát từ địa điểm này ngày 9/9. Hiện lực lượng chức năng đang phối hợp với các đơn vị, cá nhân liên quan củng cố hồ sơ về hành vi khai thác khoáng sản trái phép tại Khoảnh 6, Tiểu khu 109 để xử lý theo quy định.
Với đơn kêu cứu của các hộ dân hạ nguồn Suối Lạnh, UBND xã Đam Rông 4 đã giao Phòng Kinh tế chủ trì tham mưu giải quyết dứt điểm trong tháng 9/2026. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu khẩn trương kiểm tra, xử lý thông tin phản ánh.
Về nguyên nhân nguồn nước đục hiện chưa được xác định. Theo cơ quan chức năng, Suối Lạnh bắt nguồn từ nhiều nhánh nên cần tiếp tục kiểm tra, làm rõ nguồn gây đục.
Với các hộ nuôi cá tầm, điều mong chờ là nguồn nước Suối Lạnh được kiểm tra, đánh giá đầy đủ về chất lượng và mức độ ảnh hưởng đến sản xuất. Việc thu hồi, khai thác cát ở thượng nguồn cần được xem xét theo từng trường hợp; còn nguyên nhân gây đục nguồn nước và mức độ ảnh hưởng đến đàn cá vẫn cần kết quả kiểm tra chuyên môn.