Mùa vàng trên cánh đồng dung nham Chư B’lúk

Dưới chân núi lửa Chư B’lúk, những lớp đá dung nham đen sẫm tạo nên vùng đất tưởng chừng khô cằn, khắc nghiệt. Thế nhưng, giữa những khe đá ấy, cây bắp vẫn bén rễ, vươn lên trong nắng gió và cho những mùa vàng ấm no.

Những ngày này, nhiều hộ nông dân xã Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng đang bước vào vụ thu hoạch bắp. Màu vàng của bắp nổi bật trên nền đá đen, tạo nên một bức tranh đặc biệt về sức sống và ý chí của người nông dân nơi đây.

Với những người nông dân nơi đây, để có được mùa thu hoạch hôm nay là cả một hành trình không ít nhọc nhằn.

Đầu vụ, khi những cơn mưa đầu mùa làm đất đủ ẩm, bà con bắt đầu xuống bắp giống. Nhưng gieo trồng trên cánh đồng dung nham không đơn giản như những vùng đất bằng phẳng khác. Đá nằm khắp nơi, tạo thành các mảng đá to nhỏ, có những khoảng chỉ vừa đủ cho một cây bắp bén rễ.

Người dân phải lựa từng vị trí, tận dụng những diện tích nhỏ giữa các mảng đá để chọc lỗ, tra hạt. Mỗi hạt giống được đặt xuống là một lần gửi gắm hy vọng về một vụ mùa bội thu, thắng lợi.

Gieo được hạt xuống đất mới chỉ là bước khởi đầu. Những ngày sau đó, người nông dân lại đều đặn ra đồng làm cỏ, bón phân, vun gốc, theo dõi cây và trông chờ thời tiết.

Bà con cần mẫn canh tác đúng nghĩa với câu "Có sức người sỏi đá cũng thành cơm". Cánh đồng bắp đã tạo kế sinh nhai rất tốt cho người dân nơi đây.

Giữa những mảng đá đen sẫm, từng cây bắp được chăm chút để có thể đứng vững. Có những ngày nắng gắt, đá hấp nhiệt nóng ran, có những lúc mưa to, gió lớn khiến người dân phải thấp thỏm lo cho cây. Nhưng rồi, từng mầm xanh vẫn nhú lên, cây bắp lớn dần, trổ cờ, kết hạt.

Thời gian trôi qua, những hạt giống nhỏ bé ngày nào giờ đã thành những quả bắp căng tròn. Màu xanh của cây lá dần nhường chỗ cho sắc vàng cánh đồng bắp đến kỳ thu hoạch.

Đi giữa con đường uốn lượn giữa cánh đồng, hình ảnh những quả bắp vàng óng nổi bật trên nền đá dung nham đen tạo nên một khung cảnh đặc biệt. Dấu tích của những dòng dung nham cổ vẫn còn đó, nhưng trên vùng đất ấy, con người đã tìm được cách để gieo trồng và tạo ra giá trị từ chính những khoảng đất tưởng chừng khó canh tác.

Niềm vui ấy càng rõ hơn khi vụ ngô năm nay cho năng suất khá, chất lượng tốt và giá bán tương đối thuận lợi. Sau nhiều tháng chăm sóc, những bao ngô đầy hạt lần lượt được chất lên xe. Mỗi chuyến xe rời khỏi cánh đồng cũng mang theo thành quả của bao ngày dãi nắng, dầm mưa.

Vụ hè thu 2026, xã Nam Đà xuống giống trên 3.000 ha bắp, người dân chủ yếu sản xuất các giống bắp như: NK 66, NK 67, CP 501, C919; các giống bắp chuyển gen kháng sâu keo mùa thu DK 9955S, DK 8639S, NK 4300Bt/Gt…

Theo tìm hiểu, hiện nay, đa số các vùng trồng bắp trên địa bàn đều ứng dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật vào sản xuất. Trong đó, bà con sử dụng giống bắp mới có năng suất, chất lượng cao.

Mồ hôi thấm ướt lưng áo nông dân, những bàn tay lấm lem bụi đất, những đôi chân chai sạn trên cánh đồng đá dung nham; nhưng trên gương mặt mỗi người là nụ cười chiến thắng, niềm vui của một mùa thu hoạch.

Không có đất đai màu mỡ, liền khoảnh, không có những cánh đồng bằng phẳng thuận lợi cho máy móc, người dân nơi đây chọn cách thích nghi. Đá không thể dọn hết thì tìm khoảng đất để gieo. Đất ít thì tận dụng từng khoảng trống. Điều kiện sản xuất khó khăn thì đổi lại bằng kinh nghiệm được tích lũy qua từng mùa vụ.

Theo UBND xã Nam Đà, ngay từ đầu vụ hè thu, địa phương đã khuyến cáo nông dân lựa chọn các giống bắp có năng suất cao, chất lượng tốt, khả năng chống chịu sâu bệnh. Cùng với việc chủ động chăm sóc, áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp, cây bắp sinh trưởng và phát triển thuận lợi, ít bị ảnh hưởng bởi sâu bệnh. Đến thời điểm thu hoạch, nhiều diện tích cho năng suất khá, hạt chắc, đẹp, góp phần mang lại nguồn thu ổn định cho người dân.

Từ những hạt giống nhỏ bé, cây ngô bén rễ giữa đá, vươn lên trong nắng gió rồi kết thành những bắp vàng căng hạt.

Năng suất bình quân đạt từ 6 - 8 tấn/ha, với giá bán từ 10.000 - 12.000 đồng/kg bắp hạt sau khi phơi khô. Trừ chi phí, ước tính mỗi héc-ta bắp cho lợi nhuận khoảng 60 triệu đồng.

Giữa cánh đồng dung nham hóa thạch, sắc vàng của mùa thu hoạch nổi bật trên nền đá đen như một lời khẳng định về ý chí và sức lao động của con người để tạo nên mùa màng, của cải và sự no ấm.

Và rồi, khi những chuyến xe cuối cùng chở bắp rời cánh đồng, người nông dân lại bắt đầu nghĩ về mùa vụ tiếp theo. Những mảng đá dung nham vẫn nằm đó, nhưng giữa đá, những hạt giống mới sẽ tiếp tục được gieo xuống, viết tiếp câu chuyện về những mùa vàng dưới chân núi lửa Chư B’lúk.

Nội dung và ảnh: Y Krak Knul
Trình bày: Nguyệt Nga