Kỳ 3: Trao thêm sức mạnh cho những “cột mốc lòng dân”

Lực lượng nòng cốt trên mặt trận tư tưởng

Trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), già làng, người uy tín, chức sắc tôn giáo đang trở thành “điểm tựa niềm tin”, giữ vững trận địa tư tưởng từ cơ sở. Tiếng nói, lời khuyên của họ có sức nặng, có thể góp phần hóa giải mâu thuẫn, ổn định tình hình dân cư.

Nhiều vụ việc liên quan đến dân tộc, tôn giáo, khiếu kiện, tranh chấp đất đai hay thông tin xuyên tạc trên không gian mạng được lực lượng này tham gia giải quyết ngay từ khi mới phát sinh. Đứng trước yêu cầu mới, các cấp, ngành cần xác lập rõ hơn vai trò, vị trí của lực lượng quần chúng đặc biệt trong chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng (BVNTTT) của Đảng, xem đây là chủ thể tham gia bảo vệ “trận địa lòng dân” từ cơ sở.

Tỉnh Lâm Đồng có 49 thành phần dân tộc, trong đó đồng bào DTTS chiếm gần 18%. Toàn tỉnh có 12 tôn giáo được Nhà nước công nhận đang hoạt động, hơn 3.500 chức sắc, hơn 6.600 chức việc, 1.299 cơ sở tôn giáo hợp pháp và 4 cơ sở đào tạo tôn giáo. Giai đoạn 2023 - 2027, toàn tỉnh có 883 người được công nhận là người có uy tín trong đồng bào DTTS. Đây là lực lượng xã hội rộng lớn, có ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng, giữ vai trò quan trọng trong củng cố khối đại đoàn kết và BVNTTT của Đảng từ cơ sở.

Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị xác định BVNTTT của Đảng là nhiệm vụ của toàn hệ thống chính trị và toàn dân. Trong điều kiện thông tin đa chiều, không gian mạng phát triển mạnh, xây dựng “thế trận lòng dân”, củng cố niềm tin xã hội ngay từ cơ sở là yêu cầu quan trọng để tăng sức đề kháng trước các quan điểm sai trái, thù địch.

Tại buổi gặp mặt chức sắc các tôn giáo, già làng, trưởng thôn, người có uy tín tiêu biểu vùng đồng bào DTTS do Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức, Thiếu tướng Trần Vinh Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu 7 nhấn mạnh, BVNTTT của Đảng ở cơ sở không thể chỉ dựa vào lực lượng chuyên trách mà phải phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân. Trong đó, già làng, người uy tín, chức sắc tôn giáo là lực lượng gần dân, hiểu dân, có khả năng định hướng, củng cố niềm tin và giữ ổn định ngay từ cộng đồng.

Trên tinh thần đó, Thượng tọa Thích Quảng Nhã, Trụ trì Chùa Linh Sơn, xã Thuận An cho rằng: “Chúng ta cần tăng cường tinh thần đoàn kết tôn giáo, đoàn kết dân tộc, tuyệt đối không để kẻ xấu lợi dụng niềm tin tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân, gây ảnh hưởng đến sự ổn định, phát triển của đất nước”.

Đồng quan điểm này, già làng K’Biêng ở phường Đông Gia Nghĩa khẳng định đội ngũ chức sắc tôn giáo, già làng, trưởng thôn, bon, người có uy tín sẽ luôn nỗ lực hết mình, là nhịp cầu nối giữa bà con Nhân dân với cấp ủy, chính quyền địa phương. “Chúng tôi sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Nhân dân với cấp ủy, chính quyền; tích cực tuyên truyền, vận động bà con giữ đoàn kết, đấu tranh với các luận điệu chia rẽ dân tộc, tôn giáo, góp phần giữ vững ổn định ở cơ sở”, già làng K’Biêng cho biết.

Không để “khoảng trống thông tin” trên trận địa tư tưởng

Một trong những nguyên nhân khiến thông tin xấu, độc len lỏi vào cộng đồng là khoảng trống thông tin, nhất là tại địa bàn vùng sâu, vùng xa, đồng bào DTTS, biên giới... Vì vậy, cung cấp thông tin sớm, chính xác cho già làng, người uy tín, chức sắc tôn giáo để chủ động định hướng dư luận là giải pháp quan trọng. Nội dung tuyên truyền cần ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp từng nhóm đối tượng, riêng vùng đồng bào DTTS cần tăng cường tài liệu song ngữ, truyền thông trực quan.

Tại xã Quảng Sơn, trong cuộc bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, địa phương đã biên tập tờ rơi bằng tiếng Kinh và tiếng Mông giúp người dân dễ tiếp cận thông tin. “Nhờ thông tin chính thống đến sớm, khoảng trống thông tin được lấp đầy, nên các luận điệu xuyên tạc, kích động không thể len lỏi, lan rộng”, ông Thào Seo Diện, cán bộ xã Quảng Sơn cho biết. Đây cũng là hướng cần nhân rộng tại các địa bàn vùng sâu, vùng đồng bào DTTS.

Cùng với đó, công tác bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng cho lực lượng quần chúng đặc biệt cần được xem là giải pháp lâu dài. Nội dung tập huấn không chỉ dừng ở kỹ năng tuyên truyền miệng mà cần mở rộng sang nhận diện tin giả, thủ đoạn “nửa thật - nửa sai”, kỹ năng phản bác thông tin xấu độc, sử dụng mạng xã hội an toàn, khai thác nguồn tin chính thống và tiếp cận nền tảng số. Khi được trang bị kiến thức phù hợp, già làng, người uy tín có thể trở thành những “tuyên truyền viên số”, góp phần BVNTTT của Đảng trên không gian mạng.

Trao quyền để giữ ổn định từ sớm, từ xa

Để phát huy tốt hơn vai trò của lực lượng quần chúng đặc biệt, cần tạo cơ chế để họ tham gia trực tiếp vào các hoạt động giữ gìn ổn định ngay từ cơ sở. Không chỉ tuyên truyền, lực lượng này cần được phát huy vai trò trong nắm bắt dư luận xã hội, phát hiện sớm thông tin sai lệch, vận động người dân không tin, không chia sẻ tin giả cũng như tham gia giải quyết các vấn đề phát sinh tại bon, buôn.

MTTQ, các đoàn thể, chính quyền cơ sở, công an, biên phòng cần xây dựng cơ chế phối hợp với già làng, người uy tín, chức sắc tôn giáo trong trao đổi thông tin, xử lý kịp thời các vấn đề nảy sinh từ mỗi địa bàn dân cư. Khi được trao quyền tham gia và có cơ chế hoạt động rõ ràng, lực lượng quần chúng đặc biệt sẽ trở thành lớp “lá chắn mềm”, giữ ổn định từ bên trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu hình thành nhóm cộng tác viên dư luận xã hội tại vùng đồng bào DTTS, xây dựng mạng lưới nòng cốt BVNTTT của Đảng từ cơ sở, trong đó có sự tham gia của lực lượng quần chúng đặc biệt. Chính sách động viên, hỗ trợ tương xứng để lực lượng này yên tâm cống hiến cũng cần được chú trọng. Bởi phần lớn già làng, người uy tín hoạt động chủ yếu bằng trách nhiệm và uy tín cá nhân nhưng lại trở thành “làm dâu trăm họ”, cùng lúc đảm nhận nhiều nhiệm vụ như tuyên truyền, hòa giải, nắm bắt dư luận, giữ gìn đoàn kết cộng đồng.

Có thể thấy, khi được trang bị thông tin, kỹ năng và cơ chế tham gia phù hợp, lực lượng quần chúng đặc biệt sẽ trở thành lực lượng giữ ổn định, củng cố thế trận lòng dân ngay từ cơ sở. Suy cho cùng, BVNTTT của Đảng chính là bảo vệ niềm tin của Nhân dân. Muốn giữ vững niềm tin ấy phải giữ chắc “thế trận lòng dân” từ cơ sở. Và ở nơi gần dân nhất, hiểu dân nhất, già làng, người uy tín, chức sắc tôn giáo vẫn đang âm thầm trở thành những “cột mốc lòng dân”, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng ngay từ bon làng.

“

MTTQ các cấp cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; phát huy hiệu quả vai trò của già làng, mục sư, người uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo trong tuyên truyền, vận động và BVNTTT của Đảng. Đây không chỉ là lực lượng đồng hành mà còn là “cánh tay nối dài” của MTTQ trong nắm bắt tình hình Nhân dân ngay từ cơ sở.

Bà Hà Thị Hạnh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh