“Nước rút” giải ngân đầu tư công

Áp lực từ những con số

Báo cáo cập nhật đến hết tháng 9/2026 cho thấy bức tranh giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh có sự nỗ lực vượt bậc, tuy nhiên vẫn chưa đạt kỳ vọng. Toàn tỉnh đã giải ngân hơn 10.792 tỷ đồng, tương đương gần 55% kế hoạch vốn được giao cả năm 2026. Dù đà tăng trưởng kinh tế có sự cải thiện rõ rệt qua từng quý (6,58% quý I, 9,22% quý II và 9,65% quý III), nhưng kết quả giải ngân vẫn đặt ra áp lực vô cùng lớn cho quý IV.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng GRDP 10% cả năm 2026, quý cuối cùng này đòi hỏi tỉnh phải đạt mức tăng trưởng trên 12%. Trong đó, đầu tư công được xác định là động lực dẫn dắt tăng trưởng. Tuy nhiên, với 45% khối lượng công việc còn lại phải thực hiện trong 3 tháng cuối năm, yêu cầu đặt ra là vô cùng khắt khe.

Trong các cuộc họp điều hành cuối tháng 9 và đầu tháng 10, nguyên nhân dẫn đến tiến độ giải ngân chưa đạt kỳ vọng đã được nhận diện rõ ràng. Nút thắt lớn nhất, dai dẳng nhất vẫn là công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Đặc biệt, đối với 2 dự án trọng điểm là dự án Cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương, công tác GPMB đóng vai trò then chốt nhưng lại đang gặp nhiều vướng mắc về cơ chế, định giá đất và sự phối hợp giữa các địa phương. Việc đẩy nhanh GPMB là điều kiện cần để thực hiện giải ngân.

Đại diện lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất Lâm Đồng cho biết, đối với dự án Cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương, đã phê duyệt phương án bồi thường và đạt được sự đồng thuận của phần lớn các hộ dân, tuy nhiên vẫn còn một số vướng mắc nhỏ chưa hoàn tất 100%. Cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, công tác GPMB cũng đang được đẩy mạnh với mục tiêu hoàn thành trong tháng 9.

Khơi thông bằng trách nhiệm và kỷ cương

Trước áp lực phải về đích, UBND tỉnh đã thể hiện thái độ rất quyết liệt. Đặc biệt, trong các phiên họp đầu tháng 10/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười nhấn mạnh: “Quý IV là cơ hội cuối cùng để thực hiện các mục tiêu đã cam kết. Không còn chỗ cho những lý do khách quan được đưa ra để bào chữa cho sự trì trệ. Trách nhiệm phải được gắn trực tiếp với người đứng đầu các sở, ngành, địa phương và các chủ đầu tư. Ai không làm được, ai cản trở tiến độ, phải chịu trách nhiệm cá nhân trước UBND tỉnh”.

Sự quyết liệt này lan tỏa từ cấp tỉnh đến các sở, ngành và đơn vị trực tiếp thực hiện dự án. Phương châm có mặt bằng đến đâu, thi công đến đó, vì vậy, trở thành mệnh lệnh hành động quyết liệt cho những tháng cuối năm này.

Đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh cho biết: “Ban đang tập trung cao độ, phối hợp chặt chẽ với các địa phương để tháo gỡ từng nút thắt trong GPMB. Quan điểm là không chờ đợi. Với những vị trí đã bàn giao mặt bằng sạch, yêu cầu các nhà thầu huy động tối đa nhân lực, máy móc để thi công ngay để đẩy nhanh khối lượng nghiệm thu và thanh toán”.

Lời giải cho bài toán cuối năm

Để hiện thực hóa mục tiêu giải ngân trong những tháng cuối năm, tỉnh không chỉ dựa vào sự đốc thúc mà còn triển khai các giải pháp cụ thể: Phân loại dự án. Tỉnh tập trung nguồn lực ưu tiên cho các dự án có khả năng giải ngân cao, các dự án trọng điểm đang trong giai đoạn nước rút để tạo chuyển biến về khối lượng. Đồng thời, đơn giản hóa thủ tục hành chính và kỷ luật giải ngân.

Các sở, ngành liên quan gồm: Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Tài chính cũng được UBND tỉnh yêu cầu rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ liên quan đến thủ tục đất đai, phê duyệt thiết kế, dự toán, thanh quyết toán. Sự phối hợp liên ngành phải diễn ra trên tinh thần hỗ trợ, thay vì “đá bóng” trách nhiệm.

Cuộc đua giải ngân của Lâm Đồng trong quý IV/2026 diễn ra trong bối cảnh thách thức vẫn còn rất lớn. Tuy nhiên, với tinh thần nghẽn ở đâu, khơi ở đó, cùng sự quyết liệt từ lãnh đạo tỉnh và sự chuyển biến trong hành động của các đơn vị thực thi, hi vọng rằng dòng vốn đầu tư công sẽ sớm được khơi thông, tạo đà bứt phá cho những tháng cuối năm, góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ kinh tế - xã hội của tỉnh trong năm 2026.