Giải ngân đầu tư công Lâm Đồng: Khi "động cơ" cấp xã tăng tốc

Khối xã tăng tốc, vượt cam kết

Đến ngày 30/9/2026, giải ngân vốn đầu tư công Lâm Đồng thực hiện 10.792 tỷ đồng, đạt gần 55% kế hoạch năm 2026. So với các mốc thời điểm trong năm, kết quả này cao hơn 51% so với tỷ lệ giải ngân quý I và tăng 33% so với tiến độ thực hiện đến hết quý II.

Đóng góp vào tỷ lệ giải ngân này phải kể đến nỗ lực của khối các xã, phường, đặc khu. Trong năm 2026, khối này được giao tổng vốn khoảng 4.335 tỷ đồng (bao gồm cả tổng vốn mới bổ sung cho dự án khởi công mới), chiếm hơn 20,4% so với tổng vốn toàn tỉnh.

Đến 3/10/2026, khu vực này đã giải ngân hơn 2.774 tỷ đồng, đạt gần 64%. Con số này cao hơn khối các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng (47,6%) và khối sở, ban, ngành (56,8%).

Như vậy, so với cam kết giải ngân đến ngày 30/9, cấp xã, phường, đặc khu cũng là khối tạo ra phần vượt đáng kể, khi thực hiện hơn 2.774 tỷ đồng trên mức cam kết hơn 2.546 tỷ đồng, bằng 108,94%. Toàn tỉnh hiện có 95/124 xã, phường, đặc khu đạt hoặc vượt cam kết, còn 29 đơn vị chưa đạt.

Trong nhóm có tỷ lệ giải ngân cao, xã Thuận An đã giải ngân gần 23,6 tỷ đồng, đạt 95,7% kế hoạch vốn. Đáng chú ý, nguồn vốn tỉnh bổ sung cho xã trong năm 2026 đã được giải ngân 100%, với tổng vốn hơn 14,6 tỷ đồng.

Trao đổi về kinh nghiệm giải ngân vốn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thuận An Lê Văn Hoàng chia sẻ, xác định giải phóng mặt bằng là “nút thắt”, Đảng ủy, chính quyền địa phương đã gặp gỡ các hộ bị ảnh hưởng trong vùng dự án ngay từ giai đoạn trình chủ trương đầu tư. Việc thông tin sớm về thiết kế, lợi ích công trình và phương án bồi thường đã tạo đồng thuận trước khi bước vào khâu giải phóng mặt bằng.

“

Cùng với giải phóng mặt bằng, ngay khi hoàn thiện danh mục, thủ tục dự án, chúng tôi xây dựng tiến độ giải ngân cho từng dự án theo từng tuần. Việc sắp xếp, phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, bảo đảm đủ năng lực chuyên môn được địa phương thực hiện nghiêm túc.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thuận An Lê Văn Hoàng

Ở phường Phan Thiết, Chủ tịch UBND phường Trần Nguyên Lộc nêu một cách làm khác. Đó là ngay từ khi tiếp nhận nguồn vốn, địa phương đã ứng dụng công nghệ quản lý trực quan thông qua việc thiết lập sơ đồ Gantt cho từng công trình cụ thể.

Sơ đồ này phân rã chi tiết từng hạng mục công việc, đi kèm mốc thời gian hoàn thành và người chịu trách nhiệm rõ ràng. Với cách làm đó, đến nay, phường Phan Thiết đã giải ngân 25,1/26,5 tỷ đồng, đạt 94,54% kế hoạch vốn.

“Việc phân công trực tiếp từng lãnh đạo, cán bộ chuyên môn phụ trách gắn chặt với từng công trình. Với tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ”, giúp địa phương nâng cao tính chủ động”, ông Lộc chia sẻ.

Không đơn thuần tại xã Thuận An hay phường Phan Thiết, tỷ lệ giải ngân khối xã, phường và đặc khu đang ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc. Nằm trong top dẫn đầu của tỉnh còn phải kể đến các xã như: Hàm Kiệm (97,45%); Cát Tiên (95,98%).

Phía sau nhóm dẫn đầu là các đơn vị cấp xã đạt mức giải ngân tương đương nhau như: Đặc khu Phú Quý (79,48%), xã Tân Hội (76,54%), phường Đông Gia Nghĩa (75,87%).

Trọng trách lớn ở chặng “nước rút”

Tổng nguồn vốn đầu tư công của Lâm Đồng trong năm 2026 là gần 21.000 tỷ đồng. Để hoàn thành kế hoạch vốn trong năm, quý IV/2026, Lâm Đồng phải thực hiện gần 10.500 tỷ đồng.

Theo Giám đốc Sở Tài chính Lê Ngọc Tiến, để đạt mục tiêu, bình quân mỗi tháng, Lâm Đồng phải giải ngân gần 3.498 tỷ đồng. Nếu so sánh, con số này phải gấp khoảng 1,75 lần mức giải ngân tháng 9 vừa qua.

“

Riêng khối xã, phường, đặc khu còn khoảng 1.561 tỷ đồng trên kế hoạch đã điều chỉnh. Muốn đạt mốc tối thiểu 95% mà tỉnh yêu cầu đến ngày 30/12/2026, khối này cần giải ngân thêm khoảng 1.344 tỷ đồng.

Giám đốc Sở Tài chính Lâm Đồng Lê Ngọc Tiến

Trong thực tế, áp lực hiện nay không chỉ dừng ở khoản vốn do cấp xã trực tiếp làm chủ đầu tư. Chính quyền địa phương còn phải phối hợp bồi thường, tái định cư, bàn giao mặt bằng cho các dự án do ban quản lý dự án làm chủ đầu tư trên địa bàn.

Đơn cử như tại xã Đơn Dương, địa phương đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 10 đối với các tiểu dự án thuộc dự án Cải thiện hạ tầng phát triển nông nghiệp sử dụng vốn ODA Nhật Bản.

Tại các địa phương như: xã Đạ Huoai, xã Di Linh, phường B’Lao… cũng phối hợp với các đơn vị giải phóng mặt bằng, phục vụ các dự án trọng điểm. Công việc gồm: rà từng vị trí đất, xác minh nguồn gốc, hoàn thiện phương án bồi thường và vận động người dân.

Tại hội nghị nắm bắt tiến độ đầu tư công 9 tháng năm 2026 diễn ra ngày 3/10, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười nhấn mạnh: “Lâm Đồng không còn dư địa cho sự chậm trễ trong giải ngân vốn đầu tư công".

“

Các chủ đầu tư, nhà thầu xác định rõ trách nhiệm, hành động đến cùng. Chậm nhất ngày 30/10/2026 phải hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng đối với các dự án đầu tư công.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười

Có thể nói, điểm sáng cấp xã rất đáng ghi nhận, biểu dương. Nhưng với 29 địa phương chưa đạt cam kết cuối tháng 9 và nguồn vốn mới bổ sung cần triển khai, khối xã, phường, đặc khu cũng chưa thể bằng lòng với kết quả đã có.

Chặng cuối của năm 2026 yêu cầu cao hơn cả về tốc độ giải ngân lẫn chất lượng công trình. Cùng với đó là trách nhiệm tháo gỡ những việc còn vướng ngay tại địa bàn để hỗ trợ công tác giải ngân đầu tư công cho các công trình, dự án của khối các ban quản lý dự án và các sở, ngành.