Tăng tốc trước kỳ tái thẩm định Công viên Địa chất Đắk Nông

Xác định rõ những ưu tiên

Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông (gọi tắt là Công viên Địa chất Đắk Nông) đang chuẩn bị cho kỳ tái thẩm định, dự kiến diễn ra vào tháng 6 - 7/2027. Thời gian không còn nhiều, trong khi một số tuyến, điểm, cơ sở đón khách và hạng mục phục vụ du khách cần tiếp tục được khắc phục, cải thiện hoặc sắp xếp lại.

Thời gian qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cơ quan, đơn vị liên quan đã khảo sát thực tế 3 tuyến, 41 điểm của Công viên Địa chất Đắk Nông. Đoàn cũng khảo sát một số mô hình nông nghiệp hữu cơ, sản phẩm OCOP và các điểm, mô hình có khả năng tham gia vào hoạt động của công viên địa chất. Cùng tham gia khảo sát có ông Guy Martini - Chuyên gia Mạng lưới Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO và PGS TS Trần Tân Văn - Chủ tịch Mạng lưới Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam.

Qua khảo sát, các chuyên gia ghi nhận Công viên Địa chất Đắk Nông có nhiều giá trị về địa chất, văn hóa, cảnh quan và tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để chuẩn bị tốt cho kỳ tái thẩm định, một số tuyến, điểm và cơ sở phục vụ du khách cần tiếp tục được khắc phục, cải thiện hoặc sắp xếp lại. Trên cơ sở đó, chuyên gia bước đầu đề xuất rà soát, sắp xếp lại 3 tuyến với khoảng 37 điểm, thay vì 41 điểm như trước đây. Trong đó, tuyến 1 - Bản hòa ca của Lửa và Nước có 11 điểm; tuyến 2 - Khúc biến tấu của Gió có 15 điểm và tuyến 3 - Âm thanh của Trái đất có 11 điểm.

Theo ông Guy Martini, quỹ thời gian còn lại không nhiều, vì vậy cần tập trung vào những điểm mà công viên địa chất có thể thực tế khôi phục, quản lý và giới thiệu theo tiêu chuẩn phù hợp. Việc giữ lại, điều chỉnh hoặc bổ sung các điểm cần căn cứ vào chất lượng, giá trị, khả năng khắc phục, điều kiện an toàn và cơ chế quản lý thực tế. Đây là phương án có tính chuyển tiếp, có thể tiếp tục điều chỉnh sau kỳ tái thẩm định khi các điểm khác được khôi phục và đủ điều kiện đưa vào khai thác.

Bên cạnh việc rà soát các tuyến, điểm, các chuyên gia cũng lưu ý yêu cầu củng cố đội ngũ quản lý công viên địa chất. PGS TS Trần Tân Văn cho rằng, cần có trụ sở và một đội ngũ thường trực đặt tại khu vực trung tâm công viên địa chất, với năng lực chuyên môn cần thiết để quản lý và thường xuyên đi thực địa trên toàn lãnh thổ công viên. Ông cũng đề xuất bố trí 5 cơ sở có thể đón khách, trưng bày sản phẩm và cung cấp thông tin về công viên địa chất.

Củng cố và mở rộng hệ sinh thái đối tác

Cùng với việc củng cố các tuyến, điểm và bộ máy quản lý, việc mở rộng mạng lưới đối tác cũng được xem là một phần quan trọng để phát huy các giá trị của công viên địa chất.

Chính thức trở thành đối tác Công viên Địa chất Đắk Nông từ tháng 3/2026, ông Trần Văn Trung - chủ đầu tư Trang trại The Lakehill Tà Đùng cho rằng, đây là cơ hội để các đơn vị cùng tham gia phát triển du lịch theo hướng bền vững, đồng thời góp phần đưa những giá trị của công viên địa chất đến gần hơn với du khách.

Theo ông Trung, với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, Tà Đùng còn nhiều dư địa để phát triển các sản phẩm du lịch gắn với thiên nhiên và nông nghiệp. Việc kết nối các điểm đến, hình thành thêm các tour, tuyến sẽ giúp du khách có thêm lựa chọn và kéo dài thời gian trải nghiệm tại khu vực. “Chúng tôi mong muốn Tà Đùng nói riêng và các tuyến, điểm của công viên địa chất được nhiều người biết đến hơn. Việc kết nối các tour, tuyến kết nối giữa các điểm đến cũng cần được đẩy mạnh. Du khách ngày càng quan tâm đến những địa điểm gần gũi với thiên nhiên. Nếu kết nối tốt, đây sẽ là cơ hội để khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của khu vực”, ông Trung chia sẻ.

Theo các chuyên gia, một trong những yếu tố có thể khai thác thêm trên các tuyến là những đặc sắc về ẩm thực. Một số đối tác tiềm năng dọc tuyến có thể tạo cơ sở cho tuyến trải nghiệm ẩm thực của công viên địa chất như: nhà hàng K’Jakg, một trang trại măng cụt, một trang trại sầu riêng và các hộ sản xuất rượu cần tại Đắk Nia...

Tại buổi làm việc với các chuyên gia, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Tuấn cho rằng, cần thống nhất nhận thức về cấu trúc 3 hợp phần cốt lõi của công viên địa chất. Trong đó, vùng di sản lõi là các giá trị địa chất, địa mạo, cảnh quan quan trọng phải được bảo vệ tuyệt đối nguyên vẹn. Hạ tầng phục vụ di sản gồm hệ thống trung tâm thông tin, điểm dừng chân, biển bảng hướng dẫn phục vụ quản lý, bảo tồn và du khách. Hệ sinh thái di sản là sự tham gia của cộng đồng, các sản phẩm du lịch và sinh kế bền vững gắn với di sản.

Từ yêu cầu đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Tuấn yêu cầu, các công việc chuẩn bị cho đợt tái thẩm định phải được triển khai khẩn trương, quyết liệt theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ kết quả.

UBND tỉnh giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục hoàn thiện phương án tổ chức bộ máy Ban Quản lý Công viên Địa chất Đắk Nông, trong đó chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và khả năng quản trị, vận hành của đội ngũ cán bộ. Đồng thời, tập trung sửa chữa, điều chỉnh, hoàn thiện các hạng mục theo khuyến nghị của chuyên gia. Qua đó, bảo đảm đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của UNESCO trước khi Đoàn thẩm định quốc tế làm việc chính thức.

Đối với các xã, phường trong vùng di sản và cộng đồng dân cư địa phương, cần quán triệt tinh thần bảo vệ vùng di sản lõi. Khẩn trương rà soát, lập danh mục các hạng mục hạ tầng phục vụ đã hình thành trong giai đoạn trước nhưng hiện xuống cấp để bố trí nguồn lực sửa chữa, nâng cấp kịp thời.

“

Thời gian còn lại trước kỳ tái thẩm định năm 2027 không nhiều. Tuy nhiên, cơ hội vẫn còn nếu các quyết định được đưa ra kịp thời và những nhiệm vụ ưu tiên được triển khai thực chất, hiệu quả.

Ông Guy Martini, Chuyên gia Mạng lưới Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO