Lâm Đồng: Rộn ràng Lễ hội Katê dưới chân tháp Pô Sah Inư

Đây là năm đầu tiên, Lễ hội Katê diễn ra trong 4 ngày (từ 9 đến 12/10) và được tổ chức trọng điểm tại 2 không gian văn hóa lớn: Di tích tháp Pô Sah Inư (phường Phú Thủy) và Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm (xã Bắc Bình).

Tại quần thể tháp cổ Pô Sah Inư, từ sáng sớm, các chức sắc, bà con Chăm của 9 xã trong toàn tỉnh (Tuy Phong, Liên Hương, Bắc Bình, Hồng Thái, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận, Tánh Linh, Sơn Mỹ, Tân Thành) đã tập trung về di tích tháp, mang theo nhiều lễ vật để thực hiện nghi thức cầu an và tham gia các hoạt động của ngày hội.

Không khí lễ hội rộn ràng với tiếng kèn Saranai, tiếng trống Parannưng cùng các hoạt động chuẩn bị lễ vật. Người thổi kèn, người luyện trống, phụ nữ tất bật làm bánh, chuẩn bị các món ăn phục vụ nghi lễ. Mỗi người một việc, tất cả cùng góp sức gìn giữ phong tục và tạo nên không khí vui tươi trong ngày hội.

Em Thông Thị Hậu, ở xã Tánh Linh, chia sẻ: Đây là lần đầu tiên em được tham gia Lễ hội Katê tại tháp Pô Sah Inư. Em rất vui khi được hòa mình vào không khí lễ hội và cùng các thành viên trong đội văn nghệ của xã tập luyện, chuẩn bị những tiết mục biểu diễn phục vụ người dân và du khách.

Tại các cụm tháp, cũng như tại tháp chính, các chức sắc tôn giáo đã thực hiện nghi thức cầu an thiêng liêng một cách nghiêm cẩn, trang trọng theo đúng phong tục truyền thống của đồng bào Chăm, dâng lên các đấng thần linh, cầu cho mưa thuận gió hòa, đời sống Nhân dân hạnh phúc, bình an.

Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa Chăm như thi thổi kèn Saranai, trang trí lễ vật trên Thônla và Cổ bồng, cùng các hoạt động trình diễn nghệ thuật truyền thống.

Trong nghi lễ Katê, Cổ bồng là vật dụng linh thiêng dùng để đặt các lễ vật dâng cúng như cơm trắng, thịt gà, trứng, trầu cau, rượu và trái cây. Việc chuẩn bị, sắp xếp lễ vật thể hiện lòng thành kính của cộng đồng đối với thần linh, đồng thời góp phần lưu giữ những nghi thức văn hóa được truyền qua nhiều thế hệ.

Nghệ nhân Thông Bảy (xã Hàm Thuận) cho biết việc trang trí lễ vật dâng cúng là một trong những nghi thức quan trọng trong các phần lễ truyền thống của Lễ hội Katê. Do vậy, tổ chức cuộc thi ngoài tạo thêm sự vui tươi, phấn khởi cho lễ hội, đây còn là dịp để giới thiệu, gìn giữ và trao truyền những nghi thức thực hành lễ truyền thống cho thế hệ mai sau.

Đây còn là dịp để các nghệ nhân đồng bào Chăm giới thiệu những loại hình nghệ thuật truyền thống gắn bó với đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ như dệt thổ cẩm, làm gốm, làm bánh gừng (loại bánh truyền thống không thể thiếu trong các dịp lễ, tết của người Chăm)…

Ông Thông Minh Lợi, Trưởng ban Quản lý Đền thờ Po Dam, ở xã Hàm Thuận, cho biết cộng đồng Chăm tại địa phương tích cực tham gia các hoạt động của lễ hội. Đây là dịp để đồng bào tưởng nhớ tổ tiên, hướng về cội nguồn, đồng thời gặp gỡ, giao lưu và tăng cường sự gắn kết giữa các cộng đồng ở nhiều địa phương.

Lễ hội Katê năm 2026 hướng tới việc tôn vinh những giá trị văn hóa tốt đẹp của đồng bào Chăm, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, tri ân thần linh và tiền nhân. Đồng thời gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, mùa màng thuận lợi, cộng đồng no ấm và là cầu nối đưa văn hóa Chăm đến gần hơn với công chúng.

Lâm Đồng hiện có hơn 43.000 người Chăm sinh sống, tập trung chủ yếu phía Đông Lâm Đồng. Đây là khu vực có hệ thống di sản Chăm phong phú với 5 di tích Chăm được xếp hạng cấp quốc gia và 6 di tích cấp tỉnh.

Đáng chú ý, Lễ hội Katê và nghề gốm truyền thống của người Chăm đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Bên cạnh đó, địa phương còn lưu giữ hai bảo vật quốc gia là Linga vàng và tượng Avalokitesvara Bắc Bình, cùng nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể có giá trị.

Một số hoạt động nổi bật trong ngày đầu tiên diễn ra Lễ hội Katê năm 2026