Lâm Đồng bảo đảm nguồn vật liệu cho các công trình trọng điểm
Lâm Đồng đang tập trung tháo gỡ vướng mắc trong khai thác, bổ sung nguồn cung và kiểm soát thị trường vật liệu xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu thi công các công trình giao thông trọng điểm giai đoạn 2026 - 2030.
Nhu cầu vật liệu tăng cao
Lâm Đồng đã và đang triển khai nhiều công trình hạ tầng quy mô lớn như cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương, dự án thành phần 2 thuộc tuyến cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành, Cảng hàng không Phan Thiết và các khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Cùng với đó là hàng trăm công trình giao thông, dân sinh trên địa bàn tỉnh.
Theo Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng, giai đoạn 2026 - 2030, tổng nhu cầu vật liệu xây dựng thông thường của các công trình, dự án dự kiến hơn 11,3 triệu m³ đá, hơn 3 triệu m³ cát và trên 36,8 triệu m³ vật liệu san lấp. Riêng các công trình trọng điểm cần hơn 4,2 triệu m³ đá, hơn 1 triệu m³ cát và trên 20 triệu m³ vật liệu san lấp.
.jpg)
Nhu cầu vật liệu tăng cao khiến nhiều nhà thầu gặp khó khăn trong việc tìm nguồn cung. Ông Tưởng Duy Hưng, Giám đốc Công ty TNHH Nhà Tây Đà Lạt (khu vực Đà Lạt) cho biết, thời gian qua, doanh nghiệp của ông và nhiều đơn vị thi công cầu, đường thiếu nguồn đá, cát xây dựng, ảnh hưởng đến tổ chức thi công và làm tăng chi phí đầu tư.
Theo ông Hưng, nguồn cung đá, cát từ các mỏ ở khu vực Đà Lạt và vùng phụ cận chưa đáp ứng đủ nhu cầu, buộc doanh nghiệp phải tìm mua vật liệu từ khu vực Ninh Thuận (Khánh Hòa), cách công trường gần 100 km.
Chi phí vận chuyển khiến giá vật liệu đến công trường tăng đáng kể. Đáng chú ý, giá cát, đá hiện nay giao tại công trường lên gần 800.000 đồng/m³ nhưng chưa có hóa đơn, gây thêm khó khăn cho doanh nghiệp trong việc kiểm soát chi phí và triển khai thi công.
Theo đánh giá của Sở Xây dựng, tổng công suất các mỏ đá hiện có cơ bản đáp ứng nhu cầu chung. Tuy nhiên, khả năng cung ứng đá, cát chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu theo từng năm, trong khi vật liệu san lấp thiếu hụt lớn so với nhu cầu dự kiến.
Nguyên nhân là một số mỏ đã khai thác hết công suất trong năm, nhiều mỏ khác chưa thể hoạt động do vướng thủ tục đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng và các điều kiện pháp lý. Biến động giá nhiên liệu cũng làm tăng chi phí khai thác, sản xuất và vận chuyển vật liệu.
Từng bước khơi thông nguồn cung
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, toàn tỉnh hiện có 204 giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng và vật liệu san lấp còn hiệu lực.
Trong đó, 82 giấy phép khai thác đá xây dựng có tổng công suất hơn 8,1 triệu m³/năm; 56 giấy phép khai thác cát, cuội, sỏi có tổng công suất hơn 1,32 triệu m³/năm và 30 giấy phép khai thác vật liệu san lấp có tổng công suất hơn 1,07 triệu m³/năm.
Tuy nhiên, công suất được cấp phép chưa phản ánh đầy đủ khả năng cung ứng thực tế. Việc rà soát trữ lượng, điều kiện khai thác và năng lực cung cấp của từng mỏ là cơ sở để xác định nguồn vật liệu có thể đưa ra thị trường, đáp ứng nhu cầu của các dự án.
Để bổ sung nguồn cung, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh khoanh định 36 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, phục vụ 73 công trình, dự án. Các ban quản lý dự án, chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu và địa phương được đôn đốc hoàn thiện hồ sơ, sớm đưa những khu vực đủ điều kiện vào khai thác.
Trong điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh xác định 1.159 khu vực, điểm mỏ khoáng sản nhóm III, nhóm IV. Trong số này có 163 khu vực, điểm mỏ được bổ sung mới, tạo cơ sở khảo sát, đánh giá tiềm năng và phát triển nguồn cung.
Đối với các mỏ đã được cấp phép nhưng chưa hoạt động, tỉnh tập trung rà soát nguyên nhân, phối hợp tháo gỡ vướng mắc về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng; đôn đốc chủ mỏ hoàn thiện hồ sơ nâng công suất, gia hạn hoặc cấp phép khai thác theo quy định.
Ngoài nguồn từ các mỏ, tỉnh cũng rà soát đất đào, đất san nền dôi dư từ các dự án để tận dụng làm vật liệu san lấp khi đáp ứng điều kiện. Việc khai thác hiệu quả các nguồn vật liệu sẵn có góp phần hạn chế lãng phí tài nguyên và giảm áp lực tìm kiếm mỏ mới.
Chủ động nguồn vật liệu, ổn định thị trường
Cùng với nguồn cung, kiểm soát giá vật liệu xây dựng là yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế chi phí phát sinh tại các công trình.
Theo Sở Xây dựng, giá vật liệu thường biến động theo mùa vụ; chi phí nhiên liệu tăng cũng tác động trực tiếp đến giá khai thác, sản xuất và vận chuyển, nhất là tại các công trình nằm xa mỏ.
Cơ quan chuyên môn ghi nhận dấu hiệu một số đại lý, chủ mỏ găm hàng, tạo khan hiếm giả hoặc ép giá khi nhu cầu tăng cao. Tình trạng này có thể làm tăng chi phí xây dựng, gây khó khăn cho nhà thầu, nhất là đối với các hợp đồng đã xác lập đơn giá từ trước.
UBND tỉnh giao Sở Xây dựng theo dõi diễn biến thị trường, nâng cao chất lượng công bố giá vật liệu và kịp thời đề xuất giải pháp bình ổn. Chủ đầu tư, nhà thầu cùng các đơn vị sản xuất, kinh doanh vật liệu được yêu cầu cung cấp thông tin về giá trúng thầu, giá thanh toán và giá niêm yết, làm cơ sở cập nhật dữ liệu sát với thực tế.
Trước đó, từ cuối năm 2025 tới nay, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười đã ký nhiều văn bản yêu cầu các sở, ngành phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, nhà thầu, các địa phương tháo gỡ khó khăn về nguồn cung, đẩy nhanh giải quyết thủ tục khai thác và vận chuyển vật liệu.
Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu Công an tỉnh, Thanh tra tỉnh, Thuế tỉnh, Chi cục Quản lý thị trường tăng cường thanh tra, kiểm tra việc xuất hóa đơn, chứng từ mua bán vật liệu khoáng sản của các chủ mỏ, bảo đảm phù hợp thực tế giá bán và quy định hiện hành, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Việc chủ động nguồn cung gắn với kiểm soát giá và quản lý chặt hoạt động khai thác, kinh doanh vật liệu của cơ quan chức năng sẽ góp phần hạn chế gián đoạn thi công, nâng cao hiệu quả đầu tư và bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm của tỉnh.
Chính Thành