Bảo đảm nguồn nước sản xuất vụ mùa ở phía Đông

Bài toán nguồn nước vụ mùa

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, thời điểm này nông dân các địa phương đang tiếp tục xuống giống, chăm sóc cây trồng vụ mùa. Trong tháng 10, bà con đã gieo trồng gần 58.500 ha, trong đó gần 35.700 ha lúa. Đây là thời điểm nông dân các địa phương tập trung chăm sóc cây trồng, đồng nghĩa với áp lực về nguồn nước trở nên rõ rệt hơn.

Đơn cử, nông dân Hồ Duy Quang (thôn Thái Hòa, Hồng Thái) sản xuất vụ mùa 1,1 ha lúa giống đã gần 50 ngày tuổi. Ông Quang chia sẻ, đến thời điểm này nguồn nước phục vụ sản xuất vẫn được chủ động, cây lúa phát triển tốt. Nhưng rút kinh nghiệm từ những năm trước về hạn hán, sâu bệnh, nên gia đình tập trung chăm sóc, theo dõi kỹ, tiết kiệm nước.

Còn tại xã Sông Lũy, ông Đinh Lê Đức Vũ - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “Vụ mùa 2026, địa phương đã gieo trồng gần 2.800/2.781 ha, trong đó cây lúa 691/690 ha, bắp 742 ha, rau các loại 65 ha… Với lợi thế về hệ thống thủy lợi gồm kênh Châu Tá 812, sông Lũy, Cà Tót, sông Ly, nên cơ bản đáp ứng nhu cầu cấp nước tưới cho sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi trong mùa khô”.

Tuy nhiên, một số khu vực chưa có công trình thủy lợi phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, thường thiếu nước theo nhu cầu sử dụng của cây trồng, từ đó ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã. Vì vậy, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền người dân sử dụng nước tiết kiệm, chuyển đổi cơ cấu sử dụng nước phù hợp…

Tích trữ tối đa lượng nước cuối mùa mưa

Theo ông Nguyễn Anh Khoa - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bình Thuận, công ty xác định việc ứng phó phải được triển khai từ sớm, nhưng theo đúng diễn biến mùa vụ. Cụ thể, thời gian từ tháng 9 đến hết mùa mưa lũ tập trung bảo đảm an toàn công trình, theo dõi nguồn nước và chuẩn bị các điều kiện cần thiết. Cuối mùa mưa lũ tập trung đánh giá, cân đối và tích trữ nguồn nước. Từ đầu tháng 11/2026 chuyển sang tổ chức cấp nước và ứng phó với khả năng thiếu nước theo từng mức độ rủi ro.

Ngành nông nghiệp tỉnh cũng tính toán phương án phân bổ nguồn nước một cách khoa học và chặt chẽ. Theo đó, kế hoạch cấp nước sản xuất vụ mùa năm nay được phân bổ chi tiết cho từng khu vực với hơn 30.700 ha lúa và màu, hơn 12.600 ha thanh long, cây ăn trái, cùng 388 ha nuôi trồng thủy sản trên địa bàn các chi nhánh từ Tuy Phong, Bắc Bình cho đến Hàm Thuận Nam, La Gi - Hàm Tân và La Ngà.

Đối với diện tích lúa, màu còn lại với hơn 1.100 ha, ngành chức năng yêu cầu bám sát diễn biến thực tế để linh hoạt điều chỉnh. Đồng thời, hạn chế tối đa tình trạng bỏ vụ nhằm bảo đảm chỉ tiêu sản lượng lương thực chung. Song song đó, ưu tiên cao nhất tiếp tục được dồn cho việc cung cấp nước thô sinh hoạt, bảo đảm duy trì ổn định hệ thống cấp nước cho người dân đến hết năm 2026 và xuyên suốt mùa khô năm 2027.

Cùng với đó, các địa phương cần chủ động rà soát diện tích gieo cấy trên cơ sở cân đối nguồn nước thực tế tại các hồ chứa và sông suối. Khoanh vùng cụ thể các khu vực sản xuất lúa ổn định và các vùng có nguy cơ hạn hán để hướng dẫn người dân làm đất, xuống giống tập trung, dứt điểm. Thường xuyên kiểm tra, cải tạo, nâng cấp hệ thống thủy lợi nội đồng để chủ động tích trữ nước khi vào mùa khô hạn..

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, việc quản lý và điều tiết nguồn nước vụ mùa 2026 đang tạo thế chủ động, giúp các địa phương phía Đông tỉnh cân bằng giữa mục tiêu phát triển sản xuất nông nghiệp và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân.