Bánh hỏi Phú Long - hương vị làm nên thương hiệu

Nối nghề qua năm tháng

Từ sáng sớm, lò bánh hỏi của gia đình bà Bùi Thị Thu, ở tổ dân phố Phú Long, phường Hàm Thắng, đã bắt đầu nhịp làm việc, từ ngâm gạo, chuẩn bị vỉ hấp đến nhóm lò... Để làm ra những mẻ bánh hỏi trắng mịn, thơm ngon, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn công phu.

Gạo làm bánh được chọn loại không quá dẻo, vo sạch, để ráo nước rồi xay nhuyễn. Bột tiếp tục được hấp hơi khoảng một giờ, sau đó đưa vào máy đánh đều 15 phút, rồi nhồi kỹ, lăn thành từng cây hình trụ và cho vào khuôn ép thành những sợi bánh nhỏ, đều nhau. Người thợ khéo léo trải bánh lên các khay tròn bằng tre, tiếp tục hấp chín trong khoảng 30 phút. Bánh sau khi hấp được để nguội, chia thành từng bịch để giao cho các mối hàng.

Trung bình mỗi ngày, gia đình bà Thu sử dụng khoảng 150 kg gạo để sản xuất bánh hỏi. Vào dịp tết và các ngày lễ lớn, lượng bánh đặt hàng có thể tăng gấp 3 - 4 lần. Để đáp ứng nhu cầu, người làm nghề phải duy trì nhịp sản xuất liên tục, bảo đảm chất lượng từng mẻ bánh. Bà Bùi Thị Thu chia sẻ: Nghề làm bánh hỏi được truyền lại từ đời ông nội, qua mẹ chồng rồi đến vợ chồng bà tiếp quản. Đến nay, cả 4 người con đều cùng cha mẹ tham gia sản xuất. Mỗi người đảm nhận một phần việc, nhưng phần nặng nhọc hơn như ngâm gạo, hấp bột, nhồi bột thường do đàn ông đảm trách; phụ nữ tập trung vào các khâu tạo hình, hoàn thiện và chuẩn bị bánh giao cho khách.

Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, tốn nhiều công sức và cần kinh nghiệm tích lũy qua thời gian. Công việc vất vả, trong khi đầu ra và thu nhập còn phụ thuộc vào nhu cầu thị trường, khiến không phải ai cũng đủ kiên trì gắn bó với nghề. Hiện nay, tại tổ dân phố Phú Long chỉ còn 4 hộ duy trì nghề làm bánh hỏi truyền thống. Những lò bánh còn đỏ lửa vì thế không chỉ tạo sinh kế cho các gia đình mà còn góp phần gìn giữ hương vị ẩm thực đã gắn bó với địa phương qua nhiều thế hệ.

Gìn giữ hương vị món ăn

Hơn 25 năm trước, khi mới về làm dâu, chị Võ Thị Thanh Lan đã được bà Thu chỉ dạy cách làm bánh hỏi. Gắn bó với nghề qua năm tháng, chị dần tích lũy kinh nghiệm, thuần thục từng thao tác. Giờ đây, sau khi hoàn thành công đoạn ép bánh, chị lại nhanh tay sắp xếp, đóng gói sản phẩm để dọn hàng bán ở chợ.

Sức hấp dẫn của bánh hỏi Phú Long không chỉ nằm ở hương vị mà còn ở cách kết hợp nguyên liệu khi thưởng thức. Sợi bánh làm thủ công nên ráo, không dẻo, mang vị ngọt tự nhiên của gạo. Bánh ngon hơn khi ăn cùng lòng heo hay thịt heo quay kết hợp với các loại rau gia vị tươi ngon được trồng tại làng rau Phú Long và nước mắm giã đậm đà. Sự kết hợp hài hòa giữa các nguyên liệu tạo nên món ăn gần gũi nhưng hấp dẫn, được nhiều thực khách lựa chọn khi đến vùng đất này.

Bà Hồ Thị Thu Vân (tổ dân phố Phú Hòa) cho biết: “Với người dân sinh ra và lớn lên ở vùng đất Phú Long, phường Hàm Thắng, bánh hỏi trở thành món ăn gắn với những dịp sum họp gia đình. Nhất là vào các dịp lễ, tết, đám giỗ, đĩa bánh hỏi thường được dọn lên mâm cơm như một phần không thể thiếu, gửi gắm tình cảm sum vầy và lòng thành kính tưởng nhớ ông bà, tổ tiên”.

Giữa những đổi thay của đời sống, các lò bánh hỏi ở vùng đất Hàm Thắng vẫn đều đặn đỏ lửa mỗi ngày. Từ hạt gạo quen thuộc, qua đôi tay khéo léo và sự cần mẫn của người thợ, những sợi bánh trắng mịn tiếp tục hiện diện trong bữa ăn của người dân và du khách. Vì thế, gìn giữ nghề truyền thống, phát huy giá trị ẩm thực gắn với du lịch sẽ là hướng đi phù hợp, góp phần để bánh hỏi Phú Long tiếp tục lưu dấu trong lòng những người yêu ẩm thực.

“

Một mẻ bánh ngon phải có cọng nhỏ như tăm tre, các miếng bánh không bị rời ra hay vón cục, khi ăn vẫn cảm nhận được vị ngọt của bột gạo.

Bà Bùi Thị Thu, Tổ dân phố Phú Long, phường Hàm Thắng