Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng: Đề xuất giải pháp tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện chính sách pháp luật

Các ý kiến tập trung làm rõ những vấn đề còn vướng mắc trong thực tiễn, đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, sử dụng nguồn lực công và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Tham dự phiên thảo luận có đồng chí Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng, cùng các đại biểu Quốc hội thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng và Đoàn ĐBQH TP Bắc Ninh.

Hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường kiểm soát quyền lực

Trong buổi sáng, các đại biểu thảo luận về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật; dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) và tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

Đối với dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), các ý kiến cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh và ứng phó tình trạng khẩn cấp.

Tuy nhiên, do đây là biện pháp đặc biệt có tác động trực tiếp đến quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của tổ chức, cá nhân, dự thảo cần quy định chặt chẽ về căn cứ, điều kiện, thẩm quyền, trình tự và trách nhiệm thực hiện.

Các đại biểu đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng, bảo đảm tính thống nhất giữa Luật với pháp luật về đất đai, pháp luật về biển và các quy định có liên quan; xác định cụ thể giới hạn trưng mua, trưng dụng, thời hạn thực hiện, cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình của cơ quan có thẩm quyền.

Việc áp dụng biện pháp đặc biệt cần bảo đảm tính cần thiết, tương xứng, ưu tiên phương án ít hạn chế quyền tài sản hơn, đồng thời không làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu phục vụ người dân.

Đối với việc phân cấp thẩm quyền cho chính quyền cấp xã, các ý kiến đề nghị quy định rõ giới hạn về loại tài sản, giá trị, số lượng và phạm vi áp dụng; tăng cường cơ chế phối hợp giữa các địa phương, hỗ trợ chuyên môn và nguồn lực từ cấp trên, nhất là trong tình huống khẩn cấp vượt địa giới hành chính.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện quy định về hủy quyết định, hoàn trả tài sản, thanh toán, bồi thường và bảo đảm quyền khiếu nại, khởi kiện của người có tài sản.

Thảo luận về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, các đại biểu tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, xác định thứ bậc hiệu lực pháp lý và nguyên tắc áp dụng khi các văn bản có quy định khác nhau hoặc mâu thuẫn.

Theo các ý kiến, dự thảo cần làm rõ mối quan hệ giữa văn bản chuyên ngành, các bộ luật có tính chất nền tảng và những quy định chung về áp dụng pháp luật, tránh phát sinh cách hiểu không thống nhất trong quá trình thực hiện.

Một số ý kiến cũng đề nghị xác định rõ địa vị pháp lý và quy trình ban hành đối với các nghị quyết của Quốc hội về ngân sách nhà nước, kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công, bảo đảm phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực.

Về cơ chế đặc biệt cho phép Chính phủ ban hành văn bản điều chỉnh quy định của luật trong một số trường hợp, các đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ cơ sở pháp lý, phạm vi, điều kiện, thời hạn áp dụng, trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát quyền lực.

Việc kéo dài thời hạn thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 cần gắn với rà soát cụ thể từng nội dung, xác định rõ những quy định đủ điều kiện tiếp tục áp dụng và lộ trình luật hóa, tránh kéo dài cơ chế đặc thù mà chưa hoàn thiện các quy định tương ứng trong luật.

Nâng cao hiệu quả đầu tư công, bảo đảm minh bạch trong chính sách thuế và đấu thầu

Buổi chiều cùng ngày, các đại biểu Tổ 7 tiếp tục thảo luận về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Đối với dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), các đại biểu tỉnh Lâm Đồng quan tâm đến việc tích hợp kế hoạch tài chính trung hạn với kế hoạch đầu tư công, phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách, cũng như cơ chế đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Các ý kiến đề nghị kế hoạch tài chính 5 năm cần thể hiện rõ danh mục chương trình, dự án, tổng mức vốn, cơ cấu nguồn vốn, tiến độ thực hiện, sản phẩm đầu ra và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả. Việc điều chỉnh kế hoạch cần có thuyết minh tác động đến mục tiêu đầu tư, khả năng cân đối ngân sách, nợ công, bội chi và tiến độ hoàn thành dự án; đồng thời phân định rõ thẩm quyền quyết định, giám sát của Quốc hội, HĐND với thẩm quyền điều hành của cơ quan hành chính.

Về phân chia nguồn thu từ hoạt động dầu khí, các đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế điều tiết hoặc hỗ trợ phù hợp đối với những địa phương có liên quan trực tiếp đến hoạt động khai thác nhưng còn khó khăn về cân đối ngân sách. Việc hỗ trợ cần gắn với trách nhiệm đầu tư hạ tầng, bảo vệ môi trường, ứng phó sự cố và thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi phải đi đôi với bảo đảm nguồn lực và năng lực thực hiện. Cần có cơ chế hỗ trợ ngân sách, nhân lực chuyên môn, hệ thống dữ liệu và hướng dẫn nghiệp vụ cho cấp xã, nhất là những địa bàn còn khó khăn. Đồng thời, dự thảo cần quy định rõ tiêu chí phân loại giữa chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, bảo đảm thống nhất trong quản lý, sử dụng và quyết toán ngân sách nhà nước.

Đối với dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), các ý kiến tập trung vào điều kiện áp dụng chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư và đặt hàng; biện pháp xử lý vi phạm trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia; sự tham gia của nhà thầu trong nước và quy định chuyển tiếp đối với các hợp đồng liên doanh, liên kết trong lĩnh vực y tế.

Các đại biểu đề nghị cụ thể hóa điều kiện áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu có mức độ cạnh tranh thấp hơn đấu thầu rộng rãi, bảo đảm công khai, minh bạch và hạn chế việc áp dụng tùy nghi. Đối với biện pháp khóa chức năng tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, cần xác định rõ hành vi vi phạm, phạm vi, thời hạn và thẩm quyền áp dụng, bảo đảm tương xứng với tính chất vi phạm.

Bên cạnh đó, dự thảo cần tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia thực chất vào hoạt động đấu thầu, đồng thời tránh đặt ra những yêu cầu không cần thiết đối với nhà thầu nước ngoài. Việc chấp nhận hàng hóa tương đương khi hồ sơ mời thầu nêu nhóm nhãn hiệu cũng cần được quy định rõ, bảo đảm các nhà thầu có cơ hội cạnh tranh bình đẳng trên cơ sở đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và chất lượng.

Đối với các dự án luật về thuế, các đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế thực hiện chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, bảo đảm xác định đúng đối tượng thụ hưởng và thuận lợi cho công tác quản lý thuế.

Về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, cần quy định cụ thể thời gian, điều kiện xác định đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng để áp dụng mức thuế tương ứng; đồng thời bảo đảm thống nhất với pháp luật về đất đai, làm rõ các trường hợp được loại trừ do nguyên nhân khách quan hoặc bất khả kháng.

Các ý kiến tại phiên thảo luận của ĐBQH tỉnh Lâm Đồng tập trung vào những vấn đề thiết thực trong quá trình xây dựng và thực thi pháp luật, từ bảo vệ quyền tài sản, kiểm soát quyền lực, tháo gỡ vướng mắc pháp lý đến nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách, đầu tư công và bảo đảm môi trường cạnh tranh minh bạch.

Đây là cơ sở để cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện các dự án luật, góp phần nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới