Giao thông thông minh nhìn từ 2 nút giao ở Đà Lạt

Điều tiết theo lưu lượng xe

Tại Đà Lạt, tình trạng ùn tắc cục bộ ở một số nút giao đặt ra yêu cầu điều tiết phương tiện linh hoạt hơn. Thay vì vận hành đèn tín hiệu theo chu kỳ cố định, hệ thống điều khiển giao thông thông minh (ITS - Intelligent Transport System) sử dụng camera AI thu thập, phân tích dữ liệu, từ đó điều chỉnh thời gian đèn xanh, đèn đỏ theo lưu lượng phương tiện thực tế. Ngã 5 Đại học, phường Lâm Viên - Đà Lạt, là điểm được triển khai thử nghiệm hệ thống trước đó. Theo đánh giá bước đầu của cơ quan chức năng tỉnh Lâm Đồng, hệ thống giúp giảm thời gian chờ, không xảy ra mất trật tự an toàn giao thông và vận hành thông suốt. Tại Ngã 4 Kim Cúc, anh Lê Giang Nam, một người dân Đà Lạt cho biết, trước đây đèn tín hiệu thường sáng cùng lúc, còn nay được điều khiển theo từng làn đường. Nhờ vậy, xe cộ lưu thông nhanh hơn, thời gian chờ cũng giảm.

Theo kỹ sư Phạm Thăng Long - Phòng Giải pháp 2 thuộc Trung tâm Kinh doanh giải pháp - Viễn thông Lâm Đồng, hệ thống ITS kết hợp bộ điều khiển, phần mềm và camera để phân tích lưu lượng, mật độ phương tiện, qua đó điều chỉnh tín hiệu. Khác với hệ thống truyền thống có thời gian đèn xanh, đèn đỏ tương đối cố định, ITS điều tiết linh hoạt theo tình hình giao thông. Khi một hướng có nhiều xe, hệ thống có thể tăng thời gian đèn xanh; hướng ít phương tiện được phân bổ thời gian chờ phù hợp.

Cách vận hành này giúp điều tiết bám sát nhu cầu thực tế thay vì áp dụng một chu kỳ đèn giống nhau ở mọi thời điểm. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào khả năng nhận diện chính xác, chất lượng dữ liệu và độ ổn định của thiết bị. Vì vậy, cần theo dõi hoạt động của hệ thống và sự thay đổi trong lưu thông để đánh giá đúng khả năng đáp ứng tại từng nút giao.

Mở rộng từ thực tiễn

Sáng 8/10/2026, hệ thống ITS bắt đầu được vận hành thử nghiệm tại Ngã 4 Kim Cúc, phường Xuân Hương - Đà Lạt. Đây là điểm thứ hai được triển khai theo Kế hoạch số 6666/KH-UBND của UBND tỉnh, bên cạnh nút giao Ngã 5 Đại học. Theo phương án, đợt thử nghiệm tại Kim Cúc kéo dài 30 ngày, tập trung thu thập dữ liệu về lưu lượng phương tiện, khoảng cách giữa các xe và những thông số liên quan. Qua phân tích dữ liệu, hệ thống từng bước nhận diện đặc điểm giao thông, hoàn thiện khả năng vận hành trước khi đánh giá các bước tiếp theo. Đây là khâu quan trọng tại nút giao phức tạp, nơi lưu lượng phương tiện biến động theo thời điểm.

Cùng với yêu cầu kỹ thuật, công tác bảo đảm an toàn được đặt ra trong suốt quá trình thử nghiệm. Các đơn vị liên quan phối hợp kiểm tra thiết bị, nguồn điện, đèn tín hiệu, biển báo và vạch kẻ đường; lực lượng chức năng bố trí phương án điều tiết, xử lý tình huống phát sinh. Đại diện Công an tỉnh nhấn mạnh yêu cầu kiểm tra điều kiện an toàn của thiết bị, phối hợp xử lý sự cố và đánh giá ưu điểm, hạn chế sau thử nghiệm trước khi xem xét các bước tiếp theo.

Ở góc độ đơn vị triển khai, ông Hoàng Thế Đăng - Phó Giám đốc VNPT Lâm Đồng cho biết, Kim Cúc là nút giao phức tạp nên cần thu thập, phân tích lưu lượng phương tiện trước khi điều khiển tự động. Việc thử nghiệm tại đây nhằm đánh giá khả năng ứng dụng AI trong điều tiết, cải thiện lưu thông và rút ngắn thời gian chờ. Từ những nút giao cụ thể, ứng dụng AI đang mở ra hướng tiếp cận mới trong điều hành giao thông Đà Lạt. Tuy nhiên, khả năng mở rộng cần dựa trên kết quả kiểm chứng, mức độ an toàn và hiệu quả lưu thông thực tế, hướng đến mục tiêu phát triển đô thị Đà Lạt thông minh.