Âm sắc Việt hội tụ, ngân vang tại xứ biển Lâm Đồng

Bản hòa âm đa sắc từ dòng chảy 3 miền

Trong đêm khai mạc, các tiết mục mở màn tái hiện đậm nét không gian văn hóa di sản miền Trung và cố đô Huế, kết hợp giữa sự trang nghiêm, tinh tế của nhạc cung đình với nét dân dã, phóng khoáng của bài chòi.

Những thanh âm bổng trầm, da diết từ các tác phẩm âm nhạc truyền thống được thể hiện qua các loại nhạc cụ dân tộc như tiếng lòng của người nghệ sĩ, đã mang đến cho khán giả Phan Thiết những tiết mục mãn nhãn và có cơ hội đắm mình trong dòng chảy âm nhạc truyền thống dân tộc.

Cuộc thi là bức tranh thu nhỏ của di sản âm nhạc truyền thống, nơi những giai điệu cung đình, bài chòi, cồng chiêng đại ngàn và đờn ca tài tử hòa quyện, khẳng định sức sống mãnh liệt của âm nhạc dân tộc trong đời sống đương đại.

Khán giả được dẫn dắt qua nhiều tầng cảm xúc, từ tiếng đàn bầu sâu lắng, đàn tranh trong trẻo, đàn nguyệt trữ tình của đồng bằng, cho đến âm hưởng rộn ràng, hoang dại từ các nhạc cụ dân tộc vùng cao Tây Nguyên và Nam Bộ.

Mỗi tiết mục là một câu chuyện văn hóa, mang theo thanh âm, tâm hồn và bản sắc riêng của từng vùng đất, cùng hội tụ trong dòng chảy thống nhất của âm nhạc dân tộc Việt Nam.

Mở màn cuộc thi, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Cung đình Huế bước vào phần thi hòa tấu với 3 tác phẩm do dàn nhạc của Nhà hát trình diễn. Mở đầu là tác phẩm “Hoàng cung huyền ảo”, dẫn dắt người xem bước qua cánh cổng thời gian trở về với không gian vàng son của lăng tẩm, đại nội cổ kính.

Tiếp đến là tác phẩm “Tế trời” thuộc nhã nhạc cung đình Huế, gắn với nghi lễ tế trời đất, cầu quốc thái dân an. Tiết mục khép lại phần thi rộn ràng là tác phẩm “Tứ linh nhạc hội”, tái hiện điệu múa cung đình qua ngôn ngữ âm nhạc đỉnh cao, thể hiện sự đồng điệu tuyệt đối giữa các nhạc công và nghệ sĩ.

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng cùng kỹ thuật diễn tấu bậc thầy của các nghệ sĩ cố đô không chỉ đem đến cho khán giả một màn trình diễn mãn nhãn, thú vị mà còn làm tôn vinh danh hiệu Kiệt tác Di sản thế giới do UNESCO công nhận.

Chị Trần Thị Kim Thoa, phường Phan Thiết cho biết: "Lần đầu tiên tôi có cơ hội đi xem cuộc thi về âm nhạc truyền thống do các nghệ sĩ chuyên nghiệp toàn quốc biểu diễn. Thật sự các tiết mục được các đoàn dàn dựng rất công phu, thể hiện giá trị văn hóa đặc sắc. Mỗi vùng miền có một thế mạnh riêng về nhạc cụ, về giai điệu, nhưng tựu chung là dòng chảy văn hóa Việt cần được kế thừa, lưu truyền cho thế hệ trẻ”.

Tiếp nối dòng chảy di sản, khán giả tiếp tục xem phần dự thi “Hồn tuồng vọng bài chòi” của đoàn nghệ thuật tỉnh Gia Lai. Các tiết mục đã mang lại một làn gió phóng khoáng, hào sảng đậm chất Duyên hải Nam Trung Bộ.

Sân khấu bùng nổ ngay từ những nốt thăng trầm của tiếng đàn nhị độc tấu. Các bài bản truyền thống đặc trưng của nghệ thuật bài chòi như Đoạn trường, Nam xuân, Hồ quảng ngân vang da diết, trước khi hòa quyện vào sáng tác mới “Khát vọng non sông”.

Các khán giả dường như cuốn vào bản hòa tấu “Vó ngựa ngày xuân”, khắc họa hình ảnh một Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới. Khép lại đêm thi mở màn, tác phẩm “Khúc tráng ca đất võ” vang lên với âm hưởng hào sảng, làm sống dậy niềm tự hào sâu sắc về cội nguồn văn hóa quê hương đất võ Gia Lai.

Nghệ sĩ Dương Nữ Thùy Dung, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Gia Lai, người tham gia hỗ trợ dàn nhạc, chia sẻ: “Cuộc thi kết nối nghệ sĩ 3 miền Bắc, Trung, Nam, tạo động lực cho các nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công thỏa sức đam mê với nghề và kết nối; đồng thời là nơi để học hỏi, giao lưu trong chuyên môn nghề nghiệp”.

Các ngày diễn tiếp theo, khán giả lại được đắm chìm trong tiếng đàn tranh, đàn nguyệt, đàn nhị, trống, đàn bầu dưới bàn tay tài hoa, khả năng diễn tấu của nghệ sĩ và những cách kể chuyện bằng âm nhạc.

Những giá trị văn hóa dân tộc được trao truyền

Theo Ban Tổ chức, cuộc thi nhằm tôn vinh và quảng bá các giá trị âm nhạc dân gian, truyền thống, đề cao giá trị độc đáo của âm nhạc dân tộc Việt Nam. Thông qua các tiết mục độc tấu và hòa tấu, cuộc thi giới thiệu rộng rãi sự phong phú, đa dạng các nhạc cụ và loại hình biểu diễn âm nhạc truyền thống đến với công chúng.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi nhấn mạnh: "Với tinh thần “Âm sắc Việt, hội tụ, tỏa sáng”, cuộc thi hướng tới xây dựng một không gian nghệ thuật nơi mỗi âm sắc truyền thống được trân trọng, mỗi vùng văn hóa được hiện diện, mỗi tài năng có cơ hội khẳng định mình và những giá trị bền vững của âm nhạc dân tộc Việt Nam tiếp tục được trao truyền, bồi đắp, sáng tạo trong đời sống văn hóa hôm nay".

Cuộc thi quy tụ 33 đơn vị nghệ thuật với gần 800 nghệ sĩ, diễn viên đăng ký tham gia, cho thấy sức hút và uy tín của một cuộc thi chuyên nghiệp toàn quốc.

Điều này còn phản ánh tinh thần kiên định mục tiêu, trách nhiệm, sự quan tâm đầu tư của các địa phương, đơn vị nghệ thuật, cơ sở đào tạo đối với công tác bảo tồn, kế thừa và phát huy giá trị âm nhạc truyền thống nhằm đưa di sản âm nhạc dân tộc đến gần hơn với công chúng và bồi dưỡng lực lượng kế cận cho tương lai.

Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc - 2026, cũng là một trong những sự kiện lớn nằm trong chuỗi các hoạt động hưởng ứng và chào mừng Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026, sẽ diễn ra vào tháng 12 năm 2026. Cuộc thi là điểm nhấn độc đáo để tô đậm chủ đề “Đà Lạt - Bản giao hòa của sắc hoa và âm nhạc”.

“

Đây là sự kiện có ý nghĩa thiết thực nhằm tôn vinh và quảng bá các giá trị âm nhạc dân gian, truyền thống, đề cao giá trị độc đáo của âm nhạc dân tộc Việt Nam. Sự kiện là dịp để tỉnh giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng, quảng bá hình ảnh đất và người Lâm Đồng đến với bạn bè trong cả nước.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Đinh Văn Tuấn

Qua cuộc thi tạo điều kiện để các nhạc công, nhóm nhạc, dàn nhạc dân tộc chuyên nghiệp giao lưu, trao đổi và học tập kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và phát hiện những tài năng trẻ.

Từ những tiếng đàn mang âm hưởng cung đình, sân khấu tuồng, chèo, cải lương, đờn ca tài tử đến thanh âm của cộng đồng các dân tộc và vùng miền, cuộc thi mở ra một hành trình kết nối quá khứ với hiện tại. Đó là hành trình mà mỗi nghệ sĩ vừa là người tiếp nhận di sản, vừa là chủ thể sáng tạo, trao cho thanh âm truyền thống một sức sống mới trên sân khấu hôm nay.

“

Bảo tồn và phát huy giá trị nhạc cụ dân tộc không chỉ là gìn giữ di sản quá khứ mà còn là trách nhiệm trao truyền cho hiện tại và tương lai. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số, cần giữ vững bản sắc truyền thống, đồng thời đổi mới phương thức sáng tạo, biểu diễn và quảng bá để nghệ thuật dân tộc tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông, Trưởng Ban Chỉ đạo cuộc thi