Khu du lịch sinh thái Thác Bà: Gần 10 năm hoạt động không phép trong Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông

Nơi đây đã từng xảy ra tình trạng xây dựng một số hạng mục trái phép bị buộc tháo dỡ; thu vé không đúng quy định gây mất an ninh trật tự, bị xử phạt hành chính hàng trăm triệu đồng.

Đến nay dự án vẫn chưa tháo gỡ được những vướng mắc về pháp lý, đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác quản lý, bảo vệ rừng và môi trường rừng.

Chưa cấp phép vẫn hoạt động

Khu du lịch sinh thái Thác Bà có diện tích 9,8 ha, nằm tại Tiểu khu 361, thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông, xã Tánh Linh. Tháng 8/2017, dự án được UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư, giao Công ty Green Dragon xây dựng và khai thác các hoạt động du lịch. Sau đó, UBND huyện Tánh Linh (cũ) có văn bản cho phép doanh nghiệp xây dựng tạm một số hạng mục phục vụ phát triển du lịch.

Với lợi thế cảnh quan thiên nhiên thơ mộng, thác nước hùng vĩ, khu du lịch nhanh chóng trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách và người dân địa phương, đặc biệt vào các dịp lễ, tết, cuối tuần. Từ đầu năm 2026 đến nay, nơi đây đã đón khoảng 30.000 lượt khách tham quan, trải nghiệm.

Tuy nhiên, đằng sau hoạt động du lịch sôi động là thực trạng rất đáng lo ngại. Đó là, dù đã khai thác gần 10 năm qua nhưng Khu du lịch Thác Bà vẫn chưa hoàn tất những thủ tục pháp lý bắt buộc để được phép tổ chức hoạt động du lịch sinh thái trong rừng đặc dụng như: thuế môi trường rừng, lập đề án du lịch sinh thái và đánh giá tác động môi trường (ĐTM).

Trong khi chủ trương đầu tư được cấp vào năm 2017 mới chỉ là bước đầu để cơ quan Nhà nước có thẩm quyền chấp thuận về mục tiêu, địa điểm và quy mô dự án, không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã được cấp phép xây dựng hoặc đủ điều kiện đưa dự án vào hoạt động kinh doanh.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Minh Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Tánh Linh xác nhận tình trạng khu du lịch chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết nhưng đã hoạt động từ lâu. Sau sáp nhập, chính quyền địa phương rất quan tâm, đang khẩn trương phối hợp với chủ rừng và các sở, ngành liên quan để làm rõ những vấn đề còn tồn tại.

Không chỉ vướng mắc về thủ tục pháp lý, quá trình đầu tư, xây dựng một số công trình tạm tại khu du lịch này còn phát sinh những vi phạm. Năm 2019, Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông đã phát hiện Công ty Green Dragon tự ý xây dựng một số hạng mục trái phép nằm ngoài diện tích 9,8 ha được chấp thuận chủ trương đầu tư. Các công trình vi phạm này sau đó đã được phối hợp tháo dỡ.

Phớt lờ quy trình, quy định

Hiện nay, trong Khu du lịch Thác Bà vẫn tồn tại một số công trình kiên cố như: nhà làm việc, nhà vệ sinh, nhà hàng, sân khấu và cổng chào, được xây dựng theo văn bản cho phép xây dựng tạm của UBND huyện Tánh Linh (cũ).

Theo ông Lê Phước Cang, Phó trưởng Phòng phụ trách kỹ thuật, Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông, thời gian qua, sự phối hợp giữa doanh nghiệp và chủ rừng chưa gắn bó, chưa sâu sát, dẫn đến công tác quản lý chưa chặt chẽ. Vì vậy, cần rà soát lại toàn bộ hoạt động của khu du lịch này để xác định rõ những vấn đề còn tồn tại và có hướng xử lý phù hợp.

Những bất cập này càng đáng lo ngại khi khu du lịch sinh thái nằm ở khu vực đầu nguồn Thác Bà. Ông Đỗ Đức Hùng, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông, bày tỏ lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân xã Tánh Linh cũng như những tác động có thể phát sinh trong quá trình khai thác du lịch.

Hiện nay, khu du lịch Thác Bà vẫn đang hoạt động bình thường; đồng thời tự bán vé vào cổng với mức 80.000 đồng/người lớn và 40.000 đồng/trẻ em. Đây cũng là một nội dung cần làm rõ trong quá trình kinh doanh, khai thác du lịch của doanh nghiệp này tại Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông, trong khi đang có nhiều vi phạm.

Bởi lẽ, vào ngày 20/7/2018, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) đã ra Quyết định số 1874, xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Green Dragon với lỗi “Thu phí, lệ phí không đúng mức phí theo quy định của pháp luật”, số tiền phạt lên đến gần 290 triệu đồng”.

Trước đó, vào ngày 24/5/2018, Công an huyện Tánh Linh (cũ) cũng lập biên bản xử lý vi phạm hành chính đối với công ty này liên quan đến vé, giá vé thu của khách không đúng quy định.

Tuy nhiên, theo hồ sơ, công ty vẫn chưa chấp hành quyết định xử phạt của Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) với lý do: khó khăn về tài chính và hiện nay Công ty vẫn thu phí từ việc bán vé ... rất “bình thường”.

Thực trạng này đặt ra dấu hỏi lớn trong công tác quản lý, bảo vệ rừng; kiểm soát các hoạt động xây dựng, kinh doanh và bảo đảm môi trường tại khu vực có giá trị sinh thái đặc biệt quan trọng: Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông.

Phải thượng tôn pháp luật

Trước những tồn tại, vi phạm kéo dài, ông Văn Công Nguyện, chủ đầu tư dự án Khu du lịch Thác Bà thừa nhận những thiếu sót, chưa làm đúng các quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh du lịch; đồng thời, mong muốn chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng sớm tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện hoàn thiện thủ tục thuế môi trường rừng, đề án du lịch sinh thái và đánh giá tác động môi trường để được tiếp tục hoạt động, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Dù vậy, việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp phải được thực hiện trên cơ sở tuân thủ các quy định pháp luật.

Thiết tha mong muốn tiếp tục khai thác du lịch không thể thay thế được các điều kiện pháp lý bắt buộc, nhất là đối với hoạt động kinh doanh trong khu bảo tồn thiên nhiên, nơi yêu cầu bảo vệ rừng, môi trường rừng phải được đặt lên hàng đầu và thực hiện nghiêm ngặt.

Ông Nguyễn Minh Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Tánh Linh cho rằng, địa phương luôn mong muốn thu hút doanh nghiệp đến đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch để tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh khi chưa có đầy đủ giấy phép như ở Khu du lịch sinh thái Thác Bà là không được phép và cần phải khắc phục, làm đúng theo quy định của pháp luật.

Trước thực trạng này, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng Lê Thanh Sơn cho biết, Sở đã có văn bản chỉ đạo Công ty Green Dragon chủ động liên hệ các sở, ngành để hoàn tất những thủ tục pháp lý liên quan. Trong thời gian thực hiện, doanh nghiệp phải thường xuyên phối hợp với Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông và chính quyền địa phương, thực hiện đầy đủ các yêu cầu về quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và bảo vệ môi trường trong phạm vi hoạt động; nghiêm cấm mọi tác động làm thay đổi hiện trạng.

Gần 10 năm hoạt động trong khu bảo tồn thiên nhiên nhưng những thủ tục pháp lý cốt lõi vẫn chưa hoàn tất, Khu du lịch sinh thái Thác Bà đang đặt ra yêu cầu cấp bách phải rà soát toàn diện quá trình đầu tư, xây dựng và khai thác.

Việc xử lý, khắc phục cần làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan, xác định cụ thể những điều kiện còn thiếu và lộ trình thực hiện, tránh để tình trạng kéo dài gây khó khăn cho công tác quản lý, gìn giữ, bảo vệ rừng.

Đáng chú ý, ngày 30/9/2026, Văn phòng UBND tỉnh đã có thông báo số 1348 về Kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng năm 2026 và triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới đối với xã Tánh Linh.

Trong đó, riêng vấn đề về Khu du lịch Thác Bà, Chủ tịch UBND tỉnh giao xã Tánh Linh phải chủ trì, phối hợp với chủ đầu tư kiểm tra, đánh giá tiến độ và tình hình hoạt động dự án; làm rõ nguyên nhân chậm tiến độ, những khó khăn, vướng mắc; đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ theo quy định.

Ý kiến của Chủ tịch UBND tỉnh là sự chỉ đạo quan trọng để các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương vào cuộc rốt ráo, căn cơ, quyết liệt, bảo đảm các hoạt động của doanh nghiệp phải thượng tôn pháp luật.