Sửa Luật Chứng khoán: Cải cách thủ tục hành chính, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Bộ trưởng khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến xác đáng để hoàn thiện dự án luật, hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường chứng khoán công khai, minh bạch, an toàn và đạt chuẩn quốc tế.

Bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư và của các thành viên thị trường

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tham gia đóng góp vào quá trình hoàn thiện dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, tại thảo luận tổ đã có 32 lượt ý kiến phát biểu và trong phiên thảo luận tại hội trường có 10 đại biểu phát biểu. 

Báo cáo về nguyên tắc chung trong xây dựng và hoàn thiện dự án luật, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh yêu cầu rất quan trọng trong điều kiện mới là làm sao phải huy động được nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỳ mới, với yêu cầu đặt ra là phải tăng trưởng hai con số. Để đạt được mục tiêu huy động vốn khoảng 40% GDP, thị trường chứng khoán đóng vai trò là một trong những kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Muốn vậy, thị trường chứng khoán phải được xây dựng theo hướng công khai, minh bạch, hoạt động hiệu quả và theo chuẩn quốc tế. “Quan trọng nhất của việc xây dựng luật này chính là bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư và của các thành viên thị trường”, Bộ trưởng nhấn mạnh. 

Dù có ý kiến đại biểu nêu về việc chưa có điều cụ thể quy định rõ vai trò của nhà nước trong bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, nhưng toàn bộ quá trình và các điều kiện của luật này chính là nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện cho thị trường phát triển

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ, với sự nỗ lực không ngừng, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Trên thế giới hiện nay có ba tổ chức xếp hạng thị trường uy tín nhất gồm FTSE Russell, MSCI và S&P Dow Jones. Cơ quan quản lý đang tiếp tục làm việc với MSCI để tiếp tục đánh giá và xếp hạng thị trường. 

Việc nâng hạng sẽ đồng nghĩa với việc thu hút các quỹ đầu tư quốc tế tham gia vào thị trường vì an tâm với tính công khai, minh bạch và chuẩn mực.

Xuyên suốt quá trình soạn thảo là mục tiêu cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện cho thị trường phát triển nhưng không đồng nghĩa với việc hạ tiêu chuẩn. Nhiều thủ tục hành chính đã được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu phát triển mới và phù hợp với các luật pháp đã ban hành, trong đó mục tiêu quan trọng nhất vẫn là bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và nhân dân.

Quy định điều kiện hoạt động, bảo đảm chuẩn an toàn, hệ số K và các tỷ lệ hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài

Về mối quan hệ giữa ngân hàng lưu ký và ngân hàng thanh toán, đây là một bước cải cách thủ tục hành chính nhằm phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong việc trao đổi thông tin. 

Luật lần này quy định các điều kiện hoạt động, bảo đảm chuẩn an toàn, hệ số K và các tỷ lệ hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tuân thủ Luật Các tổ chức tín dụng và quy định của Ngân hàng Nhà nước, đồng thời bổ sung điều kiện để trở thành ngân hàng thanh toán, hướng tới mục tiêu thị trường hoạt động công khai, minh bạch và hiệu quả nhất.

Hoàn thiện cơ chế thử nghiệm, cơ sở hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo thống nhất rất cao với các ý kiến của đại biểu. Cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, rà soát kỹ để những nội dung đã được quy định trong Luật Khoa học và Công nghệ thì không nhắc lại, mà luật này chỉ quy định những điều kiện đặc thù gắn với thị trường chứng khoán nhằm bảo đảm thị trường phát triển tuyệt đối an toàn, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư khi thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ và mô hình mới chưa được pháp luật quy định.

Về phát triển nguồn nhân lực, Bộ trưởng cho biết trước đây từng có cơ chế đặc thù cho cán bộ, công chức của Ủy ban Chứng khoán để cạnh tranh với các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ trong bối cảnh nguồn nhân lực chất lượng cao rất khan hiếm và các tổ chức trung gian sẵn sàng trả lương cao để thu hút nhân sự. 

Bộ trưởng dẫn chứng giai đoạn 2000 - 2012, khi thị trường sôi động, số lượng cán bộ Ủy ban chuyển sang làm việc cho các công ty chứng khoán chiếm tỷ lệ lớn (hơn 180 người trên tổng số hơn 300 người), cho thấy tầm quan trọng của việc duy trì chính sách đãi ngộ hợp lý để giữ chân cán bộ.

Về mô hình tổ chức các Sở giao dịch chứng khoán, cơ quan soạn thảo đang nghiên cứu, đánh giá rất kỹ hoạt động hiện tại gồm Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các công ty con là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. 

Thời gian tới, mô hình này sẽ tiếp tục được nghiên cứu để phân định rõ: Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh tập trung niêm yết và giao dịch cổ phiếu, trong khi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ nghiên cứu giao dịch trái phiếu và các sản phẩm phái sinh, bảo đảm hoạt động thông suốt, thúc đẩy thị trường phát triển và giảm khâu trung gian.

Kết luận phiên thảo luận tại hội trường, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, qua thảo luận tại tổ và hội trường, các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi luật để phát triển thị trường vốn, đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường sau khi nâng hạng, đồng thời đề nghị cần mở rộng hoạt động đổi mới công nghệ đi đôi với minh bạch thông tin, tăng cường giám sát và bảo vệ nhà đầu tư./.